Tibetan
་དེ་ཇི་བཞིན་ཡུལ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཛིན་པ་ལའང་འཛིན་མཁན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་དབྱེ་བས། སེམས་ཅན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་བཏགས་པས་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད་ལ། དེ་དག་ལའང་སོ་སོར་དགུ་རེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་དབྱེར་ཡོད་ཅིང་། གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མེད་ན། རྫས་བཏགས་དེ་དག་ཡུལ་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད་དེ་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་རྫས་བཏགས་སུ་འཛིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་ལྟར་ལོག་ཤེས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལའང་རྫས་དང་བཏགས་པར་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནང་འཛིན་པ་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གོང་སྨོས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལའང་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པས་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ནི། དང་པོ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་ལ། ། མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་པ་ནས་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་མི་རྟོག་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་གང་ཟག་རྫས་སུ་དང་འཕགས་པས་བཏགས་པར་འཛིན་ཞེས་བདག་མེད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལ་བྱེད་དེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱ་བར་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་ཀྱང་། ཡུལ་དུ་བྱས་ན་གང་ལ་གང་ལྟར་བཟུང་ཡང་རུང་མོད། དང་པོའི་དམིགས་པར་སོ་སྐྱེ་བསྟན་པས་འཕགས་པ་ཤུགས་དང་། གཉིས་པས་འཕགས་པ་བསྟན་པས་སོ་སྐྱེ་ཤུགས་བསྟན་ཏེ། དོན་དུ་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་རྫས་སུ་ལྟ་བ་དོན་དམ་པར་བཏགས་པར་ཡང་མི་དམིགས་པའོ། །དེས་ན་གོང་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་མཐོང་སྒོམ་གྱི་སྤང་བྱའི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ནས། བླང་དོར་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟོག་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་ཞེན་དང་དམིགས་པ་མཐའ་དག་སྤང་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤུགས་ལ་ཀུན་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་ ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་འདི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་བསྟན་དོན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཟུང་རྟོག་དང་། འཛིན་རྟོག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་དང་། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གོ །དང་པོ་ནི། བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཐེག་ཆེན་ལ
Chinese
应当知晓，它们是颠倒显现的自性，并非如实存在于境中。在能取方面，根据能取者的凡夫和圣者的差别，有将有情视为实有和假立而存在的分别念的能取。这些能取各自又有九种自性的区分。如果这些所取之义并非如实存在，那么这些实有和假立之物，又将成为哪个境的能取呢？不会成为能取。因此，将实有和假立执著为如阳焰中的水一样是颠倒识，因为无论从哪个理由来说，都未曾成立实有和假立，如同石女之子一样。因此，内在的这些能取，其自性为空性。以上所说的四种所取和能取的分别念，每一种内部都有差别，依靠境而执著的方式有九种，总共有三十六种。第一是进入所取分别念。 经中说：善现，你怎么认为，你是否如实见到如幻的那个心？直到以木制幻轮的比喻，宣说了对行为之果不分别的阶段。也就是说，凡夫将补特伽罗执著为实有，而圣者则执著为假立，这是针对是否证悟无我而说的，并非作为境，而是作为有境而宣说。如果作为境，那么无论以何种方式执著都可以。最初的目标是显示凡夫，因此圣者是隐含的。第二是显示圣者，因此凡夫是隐含的。实际上，所有凡夫和圣者都将实有视为胜义，甚至不缘取假立。因此，以先前和之后所显示的见道和修道所断的这些分别念为代表，要知道必须以取舍、破立的无量方式，舍弃一切实执和所缘。并且，要知道通过如此宣说的方式，也能够了解俱生和遍计的自性，以及大乘和小乘的差别等等。如此了解 之后，以不执著的方式进入，这就是般若波罗蜜多的教义。第二，有所取分别念和能取分别念两种。第一种又分为两种：进入所取分别念和返回所取分别念。第一种是：无上菩提远离因果的大乘
English
They should be known as being of the nature of appearing as inverted, not being established as they are in the object itself. In terms of grasping, there is a distinction between ordinary beings and noble ones who grasp, with sentient beings being considered as existing substantially and conceptually, as conceptual grasping. Each of these can be divided into nine aspects. If the objects of these grasps do not exist as they are, then what object would these substantial and conceptual things be grasping? They would not be grasping. Therefore, grasping at substance and imputation is a reversed consciousness, like water in a mirage, because neither substance nor imputation has ever been established for any reason, like the child of a barren woman. Thus, those inner graspers are characterized by being empty of the nature of grasping. Each of the four previously mentioned apprehensions of what is grasped and what grasps has nine internal divisions based on how it grasps in relation to the object, making thirty-six in total. The first is entering into the apprehension of what is grasped. In the sutra, it says, 'Subhuti, what do you think? Do you truly see the mind that is like an illusion?' up to the example of the wooden wheel of illusion, it is taught up to the point of not discriminating the results of actions. That is, ordinary people grasp the person as substantial, while noble ones grasp it as imputed, which is done in terms of whether or not they have realized selflessness, not as an object, but as a subject. However, if it is taken as an object, then it can be grasped in any way. The first aim is to show ordinary people, so noble ones are implied. The second shows noble ones, so ordinary people are implied. In essence, all ordinary and noble people view substance as ultimate, and do not even focus on imputation. Therefore, these discriminations to be abandoned on the paths of seeing and meditation, which are shown above and below, represent the need to abandon all fixations and objects of focus in limitless ways of accepting and rejecting, negating and affirming. And, it should be understood that through the force of such teachings, the nature of co-emergent and imputed, as well as the differences between the Great and Lesser Vehicles, and so on, can also be understood. Having understood in this way, entering without attachment is the teaching of the Perfection of Wisdom. Secondly, there are two types of apprehension: apprehension of what is grasped and apprehension of what grasps. The first has two parts: entering into the apprehension of what is grasped and reversing the apprehension of what is grasped. The first is: the unsurpassed enlightenment, the Great Vehicle devoid of cause and effect.
Tibetan
མ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་དང་། ༡ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་ངེས་པ་རྒྱུ་དང་ནི། ༢ ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་སྟེ་ལམ་དངོས་དང་། ༣ ཡིན་ལུགས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟོགས་པས་མ་འཁྲུལ་བར་དམིགས་པ་དང་། ༤ མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་གཉེན་པོ་ལ་འདོར་ལེན་མ་ནོར་བས་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ༥ འབྲས་བུ་ལ། རང་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་མཁྱེན་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང་། ༦ གཞན་དོན་དུ་ཐེག་ཆེན་རིགས་ཅན་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ས་ལས་ཐག་བསྲིང་བར་བྱེད་པ་དང་། ༧ གདུལ་བྱ་འདུལ་བའི་སྤྲུལ་པ་སོགས་དེ་ཡི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་པའི་ལས་དང་༨ བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་མྱང་འདས་ཆེན་པོར་འགོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དངོས་པོར་དམིགས་ པའམ་མཚན་འཛིན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་ཞི་བར་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། ཐེག་ཆེན་ལས་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉན་རང་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། སྲིད་ཞིར་ལྷུང་བ་ལས་འཛིན་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བཤེས་གཉེན་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མིན་པས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བ་དང་། སྲིད་མཐའི་ཚེ་ཡང་སངས་རྒྱས་སོགས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་དབང་པོ་དམན་པ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། ཐབས་དམན་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྤང་རྟོགས་སེམས་ཏེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས་ལོག་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཉི་ཚེ་བ་སྤང་བྱ་ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྤོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཉིདརྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་བཤད་ཀྱང་འདིར་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྤང་བ་ཉི་ཚེ་དང་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཀྱང་། སྣ་ཚོགས་ཡིན་ལུགས་སྤང་བ་ཟད་པའི་ཆ་ནས་རྟོགས་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་མིན་པ་ལས་སོ་སྙམ། རྣམ་མཁྱེན་ནམ་གཞན་དོན་དུའམ་ཐེག་ཆེན་ལ་གནས་ པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་། འདི་ལ་མ་རིག་བག་ཉལ་མ་སྤངས་པས་གནས་འཇུག་ལ་རྨོངས་གསུངས། དེ་ལྟ་ན་སྤྱོད་ལམ་ཙམ་ལ་འདྲ་མོད་སྙམ། རང་ལམ་གྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ད་དུང་རྣམ་མཁྱེན་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྡོག་བྱར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ་འདི་རྣམས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་མདོ་ལས་གསུངས་པ
Chinese
总的来说，果和因的自性是：1、确定为成佛之因；2、大乘圣道是真实成就之道；3、了知实相的对境，如幻如化般证悟，不虚妄地观修；4、舍弃违品，于对治品取舍无误，获得调伏所断之能力；5、在果方面，为自利，自己证悟大乘道之果位——遍智；6、为利他，使具大乘种姓者远离声闻等之地；7、以调伏所化之化身等，如其所愿成办事业；8、事业之果，将众生安置于大涅槃，执持趋入此方向之有缘者的分别念，被认为是九种相。第二种是，缘于事物或执着于相，有堕入寂灭之险，因其远离有寂和慈悲。因此，与大乘相违的声缘之证悟是低劣的，并且，从有寂中解脱出来，需要依止大乘的善知识和精通方便者，即内外皆无执着。由于不是断除一切二障之对治，所以道的体相不圆满。即使在有边之寿尽时，也需要依赖佛陀等其他教导，因此是根器低劣者依靠他缘而行。由于方便低下，故与特意所作之断证心，即三大（大慈悲心、大菩提心、大空正见）相违背。果是片面的，仅断除部分所断。果是多种多样的，虽然说从入流到阿罗汉的证悟，但在此，即使获得阿罗汉果，由于根器利钝，证悟也各不相同，是多种多样的。虽然断除是片面的，证悟是多种多样的，但多种多样的原因是，从断尽的角度来说，证悟的种类不同，并非都是无戏论之相，我这样认为。对于遍智或利他，或者安住于大乘和趋入大乘感到迷惑。对于此，据说由于未断除无明习气，故对安住和趋入感到迷惑。如果是这样，那么仅仅在行为上相似而已，我这样认为。在自己道的涅槃之后，还需要趋入遍智，对于这些，是执着于应遮遣之事的九种分别念之自性，这些都带有比喻，在经中宣说。
English
Generally, the nature of cause and effect is: 1. Being certain as the cause of attaining Buddhahood; 2. The Mahayana noble path is the path of true accomplishment; 3. Understanding the object of reality, realizing it like an illusion, and meditating without delusion; 4. Abandoning unfavorable factors and correctly adopting and rejecting antidotes, gaining the ability to subdue what is to be abandoned; 5. In terms of results, for one's own benefit, realizing the result of the Mahayana path, which is omniscience; 6. For the benefit of others, distancing those with the Mahayana lineage from the stages of Shravakas, etc.; 7. Accomplishing activities in accordance with the wishes of those to be tamed, such as through emanations; 8. The result of the activity is to place sentient beings in the great Nirvana, and the conceptual thoughts of those who are inclined to enter this direction are considered as nine aspects. The second is that, because focusing on objects or clinging to characteristics carries the risk of falling into peace, as it is separated from existence and compassion. Therefore, the realization of Shravakas and Pratyekabuddhas, which is the opposite of Mahayana, is inferior. And, to be liberated from existence and peace, one needs to rely on a Mahayana spiritual friend and someone skilled in means, i.e., without clinging to either internal or external. Since it is not the antidote to all two obscurations, the characteristics of the path are incomplete. Even at the end of existence, one still needs to rely on the teachings of Buddhas and others, thus those with inferior faculties rely on external conditions to proceed. Due to inferior means, it contradicts the mind of intentional abandonment and realization, i.e., the three great ones (great compassion, great bodhicitta, and great view of emptiness). The result is partial, only abandoning some of what is to be abandoned. The results are diverse, although it is said to be the realization from stream-enterer to Arhat, but here, even if one attains Arhatship, the realization varies depending on the sharpness or dullness of the faculties, and is diverse. Although abandonment is partial and realization is diverse, the reason for the diversity is that, from the perspective of the exhaustion of abandonment, the types of realization are different, and not all are in the aspect of non-elaboration, I think. Being confused about omniscience or benefiting others, or abiding in and entering the Mahayana. Regarding this, it is said that because the habitual tendencies of ignorance have not been abandoned, one is confused about abiding and entering. If that is the case, then it is only similar in behavior, I think. After the Nirvana of one's own path, one still needs to enter omniscience, and for these, it is the nature of the nine conceptual thoughts that cling to what should be rejected, and these are all with metaphors, as declared in the sutras.