Tibetan
བས་བཅུའོ། །གཉིས་པ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེས་མཚོན་ ནས་གཞན་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཇི་ལྟར་སྦྱར་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་བཅུ། ཆོས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདོད་པའི་ཆོས་གཉིས་དང་། ཟག་མེད་འདུས་བྱས་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་། འདུས་མ་བྱས་དགེ་བ་སྟེ་ལྔའོ། །རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་དང་ཟག་མེད་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་དང་། འདུས་མ་བྱས་དགེ་བ་སྟེ་བདུན་དང་། སྡུག་ཀུན་ཤེས་ཡུལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་དྲུག་དང་། འགོག་ཤེས་ཡུལ་དུ་འདུས་མ་བྱས་དགེ་བ་གཅིག་པུ་དང་། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཟག་མེད་འདུས་བྱས་ཀྱི་གཉིས་དང་། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདོད་གཟུགས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་མཚུངས་ལྡན་དང་གསུམ། ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འདུས་མ་བྱས་ལུང་མ་བསྟན་མ་གཏོགས་དགུའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་རང་དང་རང་གིས་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་གཞན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཆར་བདག་མེད་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། མོས་སྤྱོད་པའི་ས་པ་དག་ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་ཡུལ་དུ་དང་པོའང་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་ཡུལ་དུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་ཉིད་ཡུལ་ དུ་མི་བྱེད་དེ་རང་ལ་རང་བྱེད་པར་འགལ་ལ། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་མཚུངས་ལྡན་མིན་པའི་རང་དང་ལྷན་འབྱུང་རྣམས་ཀྱང་མི་རིག་སྟེ། དུས་མཉམ་པར་སྐྱེ་བས་སོ། །རང་རིག་འདོད་ན་སྐད་ཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་རིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་མདོ་སྡེ་པས་འདོད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལྡན་ཚུལ་ནི། གང་ཟག་གང་ཞིག་ཤེས་པ་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སོ་སྐྱེ་ཆགས་བཅས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་ལ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བྲལ་སོ་སྐྱེ་ལ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དང་གཉིས་ལྡན་ནོ། །འཕགས་པ་ལ་ནི། ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱི་སྐབས་ལ། འདོད་པ་ལས་ཆགས་པ་མ་བྲལ་བས་ཆགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་དྲི་མེད་བཟོད་རྣམས་ཤེས་པ་མིན་ཞེས་འབྱུང་བས་བཟོད་པ་ནི་ཤེས་པ་མིན་ལ་ཤེས་པ་གཞན་དང་ཡང་མི་ལྡན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་ལ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ། ཆོས་ཤེས་པ། སྡུག་བ
Chinese
བས་བཅུའོ།། 第二，以世俗智为代表来考察其他（智慧）。境与有境如何结合呢？世俗智的境有十种。法智的境有欲界的二法，以及无漏有为法智的两部分，共四种，加上无为善法，共五种。类智的境有上二界，以及无漏有为法的相应与不相应两种，共六种，加上无为善法，共七种。苦集智的境有三界的六法。灭智的境只有无为善法。道智的境有无漏有为法的两种。他心智的境有欲界色界和无漏的相应等三种。尽无生智的境除了无为无记之外有九种。如果一个智慧能够同时了解一切法吗？没有这种情况。但是，仅仅一个世俗智就能在同一刹那间，将自身以及与自身同一集合的法之外的一切法，认知为无我。这是因为，信行地的行者们通过听闻和思考而产生的世俗智，会作意“一切法皆无我”。在第二个刹那的境中，第一个刹那也会发生变化，因此在两个刹那的总和的境中，一切法都不会遗漏。自身不会成为境，因为自己对自己起作用是相违的。与此相同，与自身相应的以及不相应的，与自身同时产生的法，也不会被认知，因为它们是同时产生的。如果想要自证，就应该说一个刹那就能了解一切。这是经部的观点。第八，具有的方式。什么样的人具有多少智慧呢？异生位的具染者和无色界的孩童们只具有世俗智。欲界色界的离欲异生具有他心智，具有两种智慧。对于圣者来说，在无漏的第一个刹那，苦法忍的时候，如果还没有从欲界离欲，还是具染者，那么就不会产生无垢忍等智慧，因此忍不是智慧，也不具有其他的智慧，只具有世俗智。在第二个刹那，苦法智的时候，具有世俗智、法智、苦
English
The tenth is by. Second, examine the others by representing them with conventional wisdom. How are the object and the subject combined? There are ten objects of conventional wisdom. The objects of the Dharma wisdom are the two dharmas of the desire realm, and the two parts of the undefiled conditioned Dharma wisdom, which are four, plus the unconditioned virtuous Dharma, which is five. The objects of subsequent wisdom are the two higher realms and the corresponding and non-corresponding two of the undefiled conditioned, which are six, plus the unconditioned virtuous Dharma, which is seven, and the six dharmas of the three realms of suffering and origin wisdom. In the realm of cessation wisdom, there is only one unconditioned virtuous Dharma. In the realm of the path wisdom, there are two of the undefiled conditioned. In the realm of the other's mind wisdom, there are three corresponding to desire, form, and undefiled. In the realm of the wisdom of exhaustion and non-arising, there are nine except for the unconditioned and unspecified. If one wisdom can know all dharmas at once, is there such a thing? There is not. However, only one conventional wisdom can realize that all dharmas other than itself and the dharmas of the same group as itself are selfless in one instant. This is because those who practice faith in the ground generate conventional wisdom from hearing and thinking, and they think, "All dharmas are selfless." In the realm of the second instant, the first also changes, so in the realm of the sum of the two instants, all dharmas will be completely included. One's self does not become an object, because it is contradictory for oneself to act on oneself. Similarly, those who are corresponding and non-corresponding to oneself, and those who arise simultaneously with oneself, are also not recognized, because they arise at the same time. If you want self-awareness, you should say that you can know everything in an instant. This is the view of the Sutra School. Eighth, the way of having. What kind of person has how many wisdoms? Ordinary beings with attachment and children in the formless realm only have conventional wisdom. Ordinary beings who are detached from desire and form have other's mind wisdom and have two wisdoms. For the noble ones, in the first instant of the undefiled, at the time of the suffering Dharma forbearance, if one has not yet detached from desire from the desire realm and is still attached, then stainless forbearance and other wisdoms will not arise, so forbearance is not wisdom and does not have other wisdoms, so one only has conventional wisdom. In the second instant, at the time of the suffering Dharma wisdom, one has conventional wisdom, Dharma wisdom, suffering
Tibetan
སྔལ་ཤེས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་། འགོག་པ་ལམ་ཆོས་ཤེས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ལ་རེ་རེ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས། ཀུན་འབྱུང་། འགོག་ལམ། ཆོས་ཤེས་བཞི་ལ་ནི་སྔར་གྱི་གསུམ་སྟེང་། རྗེས་ཤེས། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ། འགོག་པ་ཤེས་པ། ལམ་ཤེས་པ་རེ་རེ་ཀླགས་པའམ་འཕེལ་ཏེ་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་རིམ་པས་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་མིན་སྐད་ཅིག་གཞན་ལས་གསར་རྙེད་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་འབྱུང་བས་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ནས་ལམ་ཆོས་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཤེས་བསྣན་ཏེ་ལྡན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ལམ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་ན་ཆགས་བཅས་ལ་ལམ་ཤེས་དེ་ཉིད་དང་། ཆགས་བྲལ་ལ་སེམས་ཤེས་དང་གཉིས་ལྡན་གྱི་གཞན་མིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམས་བཏང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྦྱང་ཉམས་པ་ལས་ཞེས་འཆད་མོད་ཀྱི། ཊི་ཀ་ལས། ལམ་རྗེས་ཤེས་ལ་ཆགས་བཅས་བདུན་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ནོ། །ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན་བརྒྱད་དེ། དེ་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པའང་ཆགས་བཅས་ཡིན་ན་ཟད་དང་། མི་སྐྱེ་ཤེས་པ། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་གསུམ་མ་གཏོགས་པ་བདུན་དང་། ཆགས་བྲལ་ཡིན་ན་སེམས་ཤེས་བསྣན་ཏེ་བརྒྱད་དོ། །མི་སློབ་ལམ་གནས་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་ལ་སེམས་ཤེས་མ་གཏོགས་དགུ་དང་། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བཅུ་དང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དགུ་པ་འཐོབ་ཚུལ་ལ། ལམ་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་འཐོབ་ཚུལ་དང་། ས་གང་དུ་ཤེས་པ་གང་ཐོབ་ཚུལ། ཐོབ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མཐོང་ལམ་དུ་དུ་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཡན་ཆད་དུ་དུ་ཐོབ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དེའི་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་རྣམ་བཞག་གཉིས། དང་པོ། གནས་སྐབས་གང་དུ་ཤེས་པ་དུ་ཐོབ་ཅེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་བཟོད་པ་བརྒྱད་པོ་དང་ཤེས་པ་བདུན་པོ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་མ་འོངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་སྐྱེས་པ་ནས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟ་བ་དང་མ་འོངས་པ་འཐོབ་པ་ལས་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ཁོ་ན་འཐོབ་ལ། དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དག་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་མིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་ལན་དུ་མར་སྐྱེས་པར་ཐལ་བས་སོ། །འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་བཞི་ཐོབ་ཅེས་བཤད་པ་དྲན་ཉེ་བཞིའོ་ཟེར་ཀྱང་མི་འབྲེལ་ཏེ
Chinese
先前具有三种智慧，此后的智慧是：苦的随念、集、灭、道法智，在四个刹那中各自增长。苦的随念、集、灭、道法智四者，在前三者的基础上，加上随念、集智、灭智、道智，各自增加或增长，因此具有四、五、六、七种智慧。除此之外，其他刹那没有新的获得。 如果对欲望没有贪执，就会获得无漏的他心智，因此从苦法忍到道法智，都加上他心智。有些人认为，在道随念时，对于有贪执者来说，只有道智；对于没有贪执者来说，具有他心智和道智两种智慧。这不是其他的，因为获得果位后，之前的智慧都已舍弃。虽然有“圣者获得果位后会退失”的说法，但在《释论》中说：“在道随念时，有贪执者具有那七种智慧。如果没有贪执，则有八种，即具有他心智。”同样，安住于修道时，如果有贪执，则具有除了尽智、无生智、他心智之外的七种智慧；如果没有贪执，则加上他心智，共有八种智慧。在无学道安住于智慧解脱时，具有除了他心智之外的九种智慧；从二者的角度解脱，则具有十种智慧。以上。 第九，获得的方式：在哪个道上获得多少智慧的方式，在哪个地上获得什么智慧的方式，以及获得的区别，共有三种。第一种，在见道中获得多少智慧，以及在此之上获得多少智慧的说明，共有两种。第一种分为总说和别说，即在那个时候获得现观智慧的分类，共有两种。第一，在哪个阶段获得多少智慧呢？在见道上，八忍和七智如何产生，那些各自的同类未来都会获得。从苦法忍产生开始，依靠什么而产生，那么现在和未来都会获得；依靠其他的，则只获得未来。而且，这些都是不生之法，而不是生之法，因为见道会多次产生。在《释》中说：“获得四种”，指的是四念住，但这并不相关。
English
Previously possessing three kinds of wisdom, the wisdoms that follow are: the subsequent mindfulness of suffering, accumulation, cessation, and the Dharma-wisdom of the path, each increasing in four moments. The four, mindfulness of suffering, accumulation, cessation, and Dharma-wisdom of the path, are based on the previous three, plus mindfulness, wisdom of accumulation, wisdom of cessation, and wisdom of the path, each increasing or growing, thus possessing four, five, six, and seven wisdoms respectively. Apart from that, there are no new discoveries in other moments. If there is no attachment to desire, the attainment of uncontaminated other-minds-wisdom will occur, therefore, from the Dharma-patience of suffering to the Dharma-wisdom of the path, all are endowed with the addition of other-minds-wisdom. Some say that at the time of the subsequent path-mindfulness, for those with attachment, there is only the path-wisdom itself; for those without attachment, there are two wisdoms, other-minds-wisdom and path-wisdom. This is not different, because having attained the fruit, the previous wisdoms are abandoned. Although it is said that "the noble ones will degenerate from the attainment of the fruit," the Tika says, "In the subsequent path-mindfulness, those with attachment possess those seven wisdoms. If there is no attachment, there are eight, that is, they possess other-minds-wisdom." Similarly, those abiding in the path of meditation, if they have attachment, possess seven wisdoms excluding the exhaustion-wisdom, the non-arising-wisdom, and the other-minds-wisdom; if there is no attachment, then other-minds-wisdom is added, making eight wisdoms. Those abiding in the no-more-learning path, in wisdom-liberation, possess nine wisdoms excluding other-minds-wisdom; liberated from both aspects, they possess ten wisdoms. The above. Ninth, the way of attainment: the way of attaining how many wisdoms on which path, the way of attaining which wisdoms on which ground, and the distinctions of attainment, there are three. First, how many are attained on the path of seeing, and the explanation of how many are attained beyond that, there are two. The first is divided into general and specific, that is, the classification of the wisdom of conventional appearance attained at that time, there are two. First, in which state are how many wisdoms attained? On the path of seeing, how the eight patiences and seven wisdoms arise, those future similar kinds of each will be attained. From the arising of the Dharma-patience of suffering onwards, what it relies on to arise, then both the present and the future will be attained; relying on others, only the future will be attained. Moreover, these are all of the nature of non-arising, not of the nature of arising, because the path of seeing would arise many times. In the commentary, it says, "Four are attained," referring to the four mindfulnesses, but this is irrelevant.