Tibetan
་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱེ་སྨྲས་འདོད། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འདོད་ན་དེ་གྲོགས་སུ་ལྡན་པའམ་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྣམ་བཅས་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་རང་དང་རང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ལས་གཞན་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་རུང་མིན་ན། རྟེན་དང་དམིགས་པ་རྣམ་བཅས་ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡུལ། རྣམ་པ་བློའི་འཛིན་སྟངས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་ཅན་གྱི་སེམས་ སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་དོ་ཟེར་རོ། །གསུམ་པ་དགེ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་ཅི་རིགས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་ལ་གཞན་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་དགེ་བའོ། །ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་པས་དགེ་བའོ། །བཞི་པ་ས་གར་ཡོད། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་གྱི་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དེ། ཁམས་གསུམ་ལ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དེར་འདོད་པས་སོ། །བསམ་གཏན་ས་དྲུག་ན་ཆོས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་དག་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་མེད་འདོད་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་མེད་དོ། །ཟག་མེད་ས་དགུར་རྗེས་ཤེས་བྱ་བ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ན་རྗེས་ཤེས་སྒོམ་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་ཤེས་ས་དགུ་ན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེན་པ་བཞི་ཤེས་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་ཀྱང་ས་དགུ་པོ་དེ་དག་ན་ཡོད་དེ། འདི་ཡང་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ས་དྲུག་དང་། རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ས་དགུ་ལ་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་ཡིད་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དོ། །ལྔ་པ་རྟེན་ནི། སེམས་ཤེས་དེ་ནི་འདོད་དང་གཟུགས་རྟེན་ཅན་ཡིན་གྱི་གཟུགས་མེད་ནི་མིན་ཏེ། གང་ཟག་ཕན་ཚུན་ཡུལ་མིན་པས་སོ། །ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་གཙོ་བོར་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ན་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྤང་ཟིན་དེ་སུན་མི་འབྱིན་པས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཡི་རྟེན་ཅན་ ནི་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དང་ཆོས་ཤེས་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱད་དོ། །དྲུག་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། འགོག་པ་ཤེས་པའི་བློ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་གཅིག་སྟེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་ནི་ལུས་ཚོར་སེམས་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་དེ་ཁོ་ནའི་འོ། །ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་པའི་བློ་ནི་ལུས་ལ་མི་དམིགས་པས་སེ
Chinese
分别说部认为，只是如此。经部师们认为，如果智慧是有相的，那是因为它具有助伴或者就是它的自性。如果按照第一种说法，智慧本身不会是有相的，因为它不具有自身和与自身相同的事物。如果按照第二种说法，除了智慧之外，其他的等起心都不会是有相的。如果不是以上任何一种情况，那么就与所说的“所依和所缘是有相的”相违背。因此，所缘是境，相是心的执持方式，即具有境之相的心和一切心所都如此认为。第三，善等差别。首先，世俗智有三种，即随其应有善、不善、无记三种，而其他的九种都是善的。他心智是修所生，所以是善的。第四，地在何处？首先，世俗智存在于从欲界到有顶的所有地中，因为他们认为所有缘于三界的都存在于此。在六禅定地中，存在着名为法智的智慧，因为它们缘于欲界的痛苦等，并且由于无色界不缘于欲界，所以不存在。在九个无漏地中，存在着名为类智的智慧。而且，在最初的三个无色界中，只有由修道所摄的类智。正如类智存在于九个地中一样，四谛智以及尽智和无生智这六种也存在于这九个地中，这也是因为由法智所摄的在六个地中，由类智所摄的在九个地中。此外，意智只存在于四个禅定的根本地中。第五，所依。心智是有欲界和色界所依的，但不是无色界所依的，因为补特伽罗不是相互的境。名为法智的智慧只是有欲界所依，因为如果它主要是驳斥欲界，那么在上两界中已经断除了，所以不会驳斥。缘于三界之境的是除了他心智和法智之外的八种智慧。第六，念住的自性。知晓灭的智慧是法念住之一，正如念住经中所说：“法是不同于身、受、心的。”因此，只有它是。他心智不缘于身体，所以……
English
The Vaibhashikas assert that it is only so. The Sautrantikas believe that if wisdom is with aspects, it is because it has companions or is its own nature, thus it is with aspects. According to the first view, wisdom itself would not be with aspects, as it does not possess itself and things similar to itself. According to the second view, other simultaneous arising minds besides wisdom would not be with aspects. If it is neither of these, then it contradicts the statement that "the basis and the object are with aspects." Therefore, the object is the realm, and the aspect is the mind's way of grasping, that is, the mind with the aspect of the realm, and all mental factors are considered to be so. Third, the distinctions of virtue, etc. First, conventional wisdom has three types as appropriate: virtuous, non-virtuous, and neutral, while the other nine are virtuous. Other-minds wisdom is meditation-born, so it is virtuous. Fourth, where are the grounds? First, conventional wisdom exists in all the grounds from the desire realm to the peak of existence, because they consider everything that is focused on the three realms to be there. In the six dhyana grounds, there is something called Dharma-wisdom, because they focus on the suffering of the desire realm, etc., and because the formless realm does not focus on the desire realm, it does not exist. In the nine uncontaminated grounds, there is something called Subsequent-wisdom. Moreover, in the first three formless realms, there is only Subsequent-wisdom that is included in the path of meditation. Just as Subsequent-wisdom exists in the nine grounds, so do the six, which are the four truths wisdom, and the wisdom of exhaustion and non-arising, exist in those nine grounds. This is also because what is included by Dharma-wisdom is in the six grounds, and what is included by Subsequent-wisdom is in the nine grounds. Furthermore, mind-wisdom only exists in the four fundamental grounds of dhyana. Fifth, the basis. Mind-wisdom has a basis in the desire and form realms, but not in the formless realm, because individuals are not mutual objects. The wisdom called Dharma-wisdom only has a basis in the desire realm, because if it mainly refutes the desire realm, then it has already been abandoned in the two upper realms, so it will not refute. The basis of the three realms is the eight wisdoms other than other-minds wisdom and Dharma-wisdom. Sixth, the nature of mindfulness. The wisdom that knows cessation is one of the Dharma mindfulnesses, as it is said in the mindfulness sutra: "Dharma is different from body, feeling, and mind." Therefore, it is only that. Other-minds wisdom does not focus on the body, so...
Tibetan
མས་ཚོར་ཆོས་གསུམ་མོ། །ཤེས་པ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་ཅི་རིགས་པར་རེས་འགའ་ལུས་ནས་རེས་འགའ་ཆོས་ཀྱི་བར་ལ་དམིགས་ཤིང་། ལམ་ཤེས་པའང་གལ་ཏེ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་དམིགས་ན་ལུས་དྲན་ཉེར་དུ་འགྱུར་བས་བཞི་ཀ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་གང་འགྱུར་ལ། དངོས་དང་འཕྲོས་དོན་གཉིས། དང་པོ། འོ་ན་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གང་གིས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཤེས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྗེས་ཤེས་མིན་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལམ་ཆོས་ཤེས་པས་རྗེས་ཤེས་མ་གཏོགས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་བདུན་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྡུག་ཀུན་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཤེས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་དང་གཞན་ཤེས་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ལམ་ཤེས་པའི་བློ་ཡི་དམིགས་པའང་ཀུན་རྫོབ་མ་གཏོགས་པའི་དགུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཟག་མེད་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་ངེས་པས་སོ། །ལམ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བློ་ཡི་དམིགས་པའང་ཆོས་ཤེས་མ་གཏོགས་དགུ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་གཞན་སེམས་ཤེས་པ་དང་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་བཞི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བཅུ་ཆར་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པས་སོ། །དེ་ཡང་གཞན་གོ་སླ་ལ་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཟག་མེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་དགུ་ཡིན་ལ། ཟག་བཅས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གི་སྟེ་འགོག་པ་ཤེས་པ་གཅིག་པུའི་དམིགས་པར་ནི། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མིན་ཏེ། དེས་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ལ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་འཕྲོས་དོན་དུ་ཤེས་བྱ་དུ་འགྱུར་དཔྱད་པ་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་བཅུར་ཕྱེ་ལ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་དུ་ཞིག་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཆོས་བཅུར་དབྱེ་བ་དང་། དེ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བཅུར་དབྱེ་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་གསུམ་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ལའང་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དང་པོ་འདུས་བྱས་བཞི་ལ་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཏེ་བརྒྱད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ལ་ནམ་མཁའ་དང་བརྟགས་མིན་འགོག་ལུང་མ་བསྟན་དང་། བརྟགས་འགོག་དགེ་བ་སྟེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་
Chinese
身等三者是法三种。剩余的八种智，根据情况有时以身体为对境，有时以法为对境。道智如果以无漏的律仪为对境，则会变成身念住，所以是四种。第七，什么智以什么为境？有正说和旁述两种。第一，那么这些智互相以什么为对境呢？法智的心的行境是除了后智以外的九种。也就是道法智以除了后智以外的七种无漏智为对境，以及被苦集智所摄的法智，以世俗智和他心智有漏为对境。道智的心的对境也是除了世俗以外的九种，因为确定它只以无漏为对境。道后智的心的对境也是除了法智以外的九种。痛苦和因生智的心的境是第一二谛所摄的世俗智， 以及他心智有漏二者。世俗智和他心智以及尽智和无生智四者的行境是全部十种，因为根据情况以一切为对境。其中其他的容易理解，而他心智无漏的对境是九种智，有漏的则是世俗和他心智有漏。唯一的灭智的对境不是所有的智，因为它只以个别自性断灭为对境，而它不是智的自性。第二，旁述中考察所知有多少。有教和释两种。第一，将所有所知法分为十种，这十种是几种智的境，应当结合起来了解。第二是分为十法，以及简略讲述它成为境的方式。第一，那么如何将所有所知法分为十种呢？分为三界之法三种，以及无垢之法四种，以及无为法等五种，每一种又分为两种。如何分呢？首先有为法四种分为相应与不相应两种，成为八种，无为法分为虚空和非择灭无记，以及择灭善法，分为两种。
English
Body and the other three are the three dharmas. The remaining eight wisdoms, depending on the circumstances, sometimes take the body as their object, and sometimes take the dharma as their object. If the path wisdom takes the undefiled discipline as its object, it will become mindfulness of the body, so it is all four. Seventh, what wisdom takes what as its object? There are two types: direct explanation and indirect explanation. First, then what do these wisdoms take each other as objects? The object of the mind of dharma wisdom is the nine types except for subsequent wisdom. That is, the dharma wisdom of the path takes the seven undefiled wisdoms except for subsequent wisdom as its object, and the dharma wisdom included in the wisdom of suffering and accumulation takes the mundane wisdom and the other's mind wisdom with outflows as its object. The object of the mind of path wisdom is also the nine types except for the mundane, because it is certain that it only takes the undefiled as its object. The object of the mind of subsequent path wisdom is also the nine types except for dharma wisdom. The realm of the mind of the wisdom of suffering and the wisdom of the cause of arising is the mundane wisdom included in the first two truths, and the other's mind wisdom with outflows. The scope of the four, mundane wisdom, other's mind wisdom, and the wisdom of exhaustion and non-arising, is all ten, because they take everything as their object according to circumstances. Among them, the others are easy to understand, and the object of the undefiled other's mind wisdom is the nine wisdoms, and the one with outflows is the mundane and the other's mind wisdom with outflows. The object of the one, the wisdom of cessation, is not all wisdoms, because it only takes individual cessation as its object, and it is not the nature of wisdom. Second, in the side note, examine how many knowable objects there are. There are two types: teaching and explanation. First, divide all knowable dharmas into ten types, and these ten are the realms of several wisdoms, which should be combined and understood. The second is to divide into ten dharmas, and briefly explain how it becomes the realm. First, then how to divide all knowable dharmas into ten types? Divide into three types of dharmas of the three realms, and four types of undefiled dharmas, and five types of unconditioned dharmas, each of which is divided into two types. How to divide? First, the four conditioned dharmas are divided into two types, corresponding and non-corresponding, becoming eight types, and the unconditioned dharmas are divided into space and non-selective cessation, unspecified, and selective cessation, virtuous dharmas, divided into two types.