Tibetan
ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། ༈ གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ལ། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟེན་སྙོམས་འཇུག་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། གནས་དང་། གནས་རྫོགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་མིང་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་གཉིས། དང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཤེས་པ་སྤྱིར་མཚན་གཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབྱེ་བ་དང་། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཤེས་བཅུའི་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། གལ་ཏེ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་བཟོད་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། བཟོད་པ་རྣམས་ནི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་པས། དེའི་ཚེ་རང་གི་སྤང་བྱ་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་པས་རང་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་སོ། །བཟོད་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མེད་ཅེས་པས་བཟོད་པ། ཟག་བཅས་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བློ་ནི་ལྟ་བ་མིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་། དམིགས་རྣམ་འཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་མིན་པས་སོ། །དེ་ནི་བྱ་བ་བྱར་མེད་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་མི་རྟོག་པས་འབྲས་བུ་རྫོགས་ཟིན་པའོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མིན་ནོ། །བཟོད་པ་བརྒྱད་དང་ཟད་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཕགས་པའི་བློ་སྟེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཤེས་ནས་ལམ་རྗེས་ཤེས་བར་གྱི་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ནི། ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་སྟེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཡིན་པས་རང་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །འཕགས་བློ་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་བཅས་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་གང་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པས་སོ། །སྒོ་ལྔའི་འཁོར་བྱུང་ཤེས་རབ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་དང་། ཡིད་ཤེས་འཁོར་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལྟ་བ་དྲུག་པོ་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཤེས་འཁོར་བྱུང་ཤེས་རབ་འཇིག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་ལྟ་བ་དང་དྲུག་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ལྟ་བའང་ཡིན་ཏེ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་
Chinese
智慧的教法。 智慧的教法。 ༈ 第二，关于果位智慧的教法，分为依靠智慧和依处等入的解说两种。第一种又分为住处和住处圆满时的名称两种。第一种又分为智慧的自性和智慧所包含的功德两种。第一种又分为分类和这些分类的差别两种。第一种又分为一般根据所依来分类智慧，和根据所缘来详细解说十种智慧的分类两种。第一，如果问忍和智，以及正见和正智有什么差别？那么，八种无垢忍不是智，因为智是决定的自性。而忍是无间道，因此，那时没有断除自己的所断微细随眠，所以对自己的对境有怀疑。那些忍是如实证悟的自性，所以是见。所谓无垢，是指忍。 有漏是智。灭尽和不生智不是见，因为不是如实证悟，也不是寻求对境相状的意念者。那是仅仅证悟到无事可做，而没有思择四谛，所以是果位已经圆满。那被称为正智，甚至也不是仅仅是智。八忍和灭尽不生智之外的圣者之智，也就是从苦法智到道类智之间的八种无漏智，既是智也是正见。因为是解脱道，所以是断除了对自境的怀疑的决定的自性，而且也是如实证悟的自性。圣者之智以外的有漏世间的一切智慧都是世俗智，因为有漏不可能有不是智的智慧，而且任何智慧都是智。五根识所生的所有善、不善、无记的智慧，以及意识所生的智慧中，除了六种见以外的烦恼和无覆无记，都是仅仅是智。意识所生的智慧中的坏聚见等五种烦恼见，以及世间的正见这六种，不仅是世俗智，而且也是见，因为是必定证悟的自性。
English
The Doctrine of Wisdom. The Doctrine of Wisdom. ༈ Secondly, regarding the teaching on the wisdom of fruition, there are two aspects: dependent wisdom and the explanation of abiding meditative absorption. The first has two aspects: the state and the name for the occasion of the completion of the state. The first has two aspects: the nature of wisdom and the qualities encompassed by wisdom. The first has two aspects: classification and the distinctions among them. The first has two aspects: the general classification of wisdom based on its foundation, and the detailed explanation of the classification of the ten wisdoms based on their objects. First, if one asks, what is the difference between forbearance and wisdom, and between right view and right knowledge? Then, the eight undefiled forbearances are not wisdom, because wisdom is of the nature of certainty. But the forbearances are the path of non-interruption, so at that time, because one has not abandoned one's own subtle afflictions to be abandoned, one has doubt about one's own object. Those forbearances are of the nature of correct realization, so they are views. "Undefiled" refers to forbearance. Defiled is wisdom. The wisdom of cessation and non-arising is not a view, because it is not a correct realization, nor is it a mind that seeks objects and aspects. It is merely realizing that there is nothing to be done, and not contemplating the four truths, so the result is already complete. That is called right knowledge, and it is not even just knowledge. Other than the eight forbearances and the knowledge of cessation and non-arising, the wisdom of the noble ones, that is, the eight uncontaminated wisdoms from the knowledge of the nature of suffering to the knowledge of the path, are both wisdom and right view. Because it is the path of liberation, it is of the nature of certainty, having abandoned doubt about its own object, and it is also of the nature of correct realization. All worldly wisdom with defilements other than the wisdom of the noble ones is conventional wisdom, because it is impossible for defilements to have wisdom that is not wisdom, and any wisdom is wisdom. All the wisdom arising from the five sense faculties, whether virtuous, non-virtuous, or neutral, and the wisdom arising from the mind consciousness, except for the six views, the afflicted and the unobscured neutral, are only wisdom. The five afflicted views such as the view of the aggregates arising from the mind consciousness, and the six worldly right views, are not only conventional wisdom, but also views, because they are of the nature of definite realization.