Tibetan
་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་ཅི་ཙམ་གྱུར་པ་ཤེས་པའོ། །གཉིས་པ། འོན་ཀྱང་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དེ་ཡི་དམིགས་པ་ཉོན་མོངས་གཞིར་བཅས་ཁོ་ན་མིན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲས་གཟུགས་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་བསམ་ གཏན་བཞི་པ་ཡིན་ལ། གོང་མ་གཟུགས་མེད་ཡུལ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་མངོན་ཤེས་དང་འདྲ་ལ་དེ་ནི་རང་ས་འོག་སའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །འོན་ཀྱང་ལུས་སེམས་དམན་ཞིང་ཞི་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་ནི་གཟུགས་མེད་ནས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྙོམས་འཇུག་གི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཟུགས་མེད་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་དང་ལྡན་པས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་ཏེ། ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲུ་ལས་ཞིང་དང་ཞིང་ལས་འབྲུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ་ཟེར། གཞན་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་པས་གཟུགས་མེད་པའང་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ཡང་དག་རིག་བཞི་ལ། བསྟན་བཤད་གཉིས། དང་པོ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་མེད་པ། གང་ཟག་མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྟེན་གླིང་གསུམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་དང་། དོན་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ། བཞི་པོ་སོ་སོར་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དང་། ས་དང་། ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་ཡོད་དེ། དང་པོ་གསུམ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ། མིང་དང་། དོན་དང་། ངག་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པར་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་འཕགས་ལམ་ བརྒྱད་དང་། འབྲས་ཆོས་མྱང་འདས་རིག་པ་མིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་རིག་པ་སྟེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །དོན་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་མཚན་ནམ་ཆོས་མཆོག་མྱང་འདས་རིག་པའོ། །ངེས་ཚིག་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ངག་རིག་པ་སྟེ་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ངག་ཡིན་པས་སོ། །བཞི་པ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འགལ་འབྲེལ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རིགས་པ་དང་གཞན་ལ་ཐག་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མཁྱེན་པས་འབེལ་གཏམ་ལ་མཁས་པའོ། །གཉིས་པ། སྤོབས་རིག་གི་ཁྱད་པར། གཞན་གསུམ་པོའི་ཁྱད་པར། ཐུན་མོང་དུ་ཐོབ་ཚུལ་བཤད་པ
Chinese
从而知晓在那一处所变成什么样。第二，然而从愿力而知晓的，那样的对境不只是以烦恼为根本，而是色等一切法。对此，毗婆沙师说，无色是不能现量知晓的，这是第四禅。因为上方不是无色之境，这和现量相似，而那是自地、下地的境，将会这样宣说。然而，从身心低劣且寂静的同分因中，说是从无色中产生，以及从具有等持的行境中，说是无色产生，以及获得无色的禅定且具有不退失，将会投生于无色，这是可以知晓的。就像农夫们从谷物推测田地，从田地推测谷物一样。按照其他人的观点，由于没有任何事物不是诸佛现量的对境，因此也认为无色是现量知晓的。第三，四无碍解中，有教和释两种。第一，如何没有烦恼？如补特伽罗是不动摇的法性，以及所依、洲、三者一样，法和、义和、词和、辩才各自的无碍解也和那相同。第二，广说中，有四者各自的确定，以及宣说那些的特点两种。第一，那些的对境和、地和、体性有差别。最初三个是按照顺序，对于名和、义和、语，以不了解的过失不能遮止，无碍地知晓。其中，法不是修法的圣道八支和，果法涅槃的智慧，而是法之名、词、文字的集合的智慧，因为是义的能诠，所以是教法。义是法之自相或殊胜法涅槃的智慧。词是词之解释的具有理由的语的智慧，因为是义的具有理由的语。第四，辩才各别无碍解是，知晓法之相违相关联的意义和关联的道理，以及无碍于他者而明显宣说，因此是善于雄辩。第二，辩才智的差别，其他三者的差别，共同获得的方式的宣说。
English
Thus, it is known what it becomes in that place. Second, however, what is known from aspiration, that object is not only based on afflictions, but all dharmas such as form. In this regard, the Vaibhashikas say that formlessness cannot be known directly, this is the fourth dhyana. Because the upper realm is not the realm of formlessness, this is similar to direct perception, and that is the realm of its own ground and lower ground, it will be declared in this way. However, from the common cause of body and mind being inferior and peaceful, it is said to be born from formlessness, and from having the practice of meditative absorption, it is said that formlessness is born, and having obtained the samadhi of formlessness and having non-regression, it will be born in formlessness, this can be known. It is said to be like farmers estimating fields from grains and estimating grains from fields. According to the views of others, since there is nothing that is not the object of the direct perception of the Buddhas, it is also believed that formlessness is directly known. Third, in the four analytical knowledges, there are two: teaching and explanation. First, how is there no affliction? Just as the person is of unwavering dharma nature, and the basis, continent, and three are the same, the analytical knowledges of dharma, meaning, words, and eloquence are also the same as that. Second, in the detailed explanation, there are two: the determination of the four individually, and the explanation of the characteristics of those. First, there are differences in the objects, grounds, and entities of those. The first three are in order, for names, meanings, and speech, the fault of not understanding cannot be prevented, and they are known without obstruction. Among them, dharma is not the eight branches of the noble path of practice, and the wisdom of the result dharma nirvana, but the wisdom of the collection of names, words, and letters of dharmas, because it is the expression of meaning, so it is the teaching dharma. Meaning is the self-characteristic of dharmas or the wisdom of the supreme dharma nirvana. Words are the wisdom of speech with reasons for the explanation of words, because it is the speech with reasons for meaning. Fourth, the analytical knowledge of individual eloquence is, knowing the meaning of the contradictory relationship of dharmas and the related reasoning, and clearly expressing without obstruction to others, therefore it is skilled in eloquence. Second, the difference of eloquence wisdom, the difference of the other three, the explanation of the way of common attainment.
Tibetan
་གསུམ། དང་པོ་ལ་གང་ལ་དབང་དཔྱད། གང་ལ་དམིགས། ཤེས་པ་དུའི་ངོ་བོ་ཡིན། ས་གང་ན་ཡོད་པའི། དང་པོ། གཞན་ལ་ཐག་ཐོགས་མེད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འབེལ་གཏམ་ལ་མཁས་པ་དང་། རང་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ཞི་ལྷག་གི་ཏིང་འཛིན་མི་བརྗེད་པས་ལམ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ལ་ཐག་ཐོགས་མེད་པ་སྟེ་རང་གི་ཡིད་བྱེད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོབས་པའང་ཡིན་ལ་སོ་སོར་རིག་པའང་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་སྤོབས་པ་ནི་རིག་གྲོལ་སྨྲ་བ་སྟེ་དེ་ཤེས་པས་སོ། །གཉིས་པ། སྤོབས་རིག་དེ་ཡི་དམིགས་པ་ནི། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཚེ་ངག་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་ཚེ་ལམ་ལ་དམིགས་པའོ། །གསུམ་པ་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ནི་དགུ་སྟེ། ངག་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་ཀུན་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས། ཟད་དང་ མི་སྐྱེ་ཤེས་དང་བདུན་ལ། ལམ་དམིགས་ནི། ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་ལམ་ཤེས་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་དང་དྲུག་གོ །འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་དམིགས་པས་འགོག་ཤེས་མ་གཏོགས་སོ། །གལ་ཏེ་ངག་ལ་དམིགས་པས་སྡུག་ཀུན་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན། ངག་དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པས་སྡུག་ཀུན་ཡིན་པའོ། །བཞི་པ། ས་འདོད་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ཐམས་ཅད་ན་ཅི་རིགས་ཡོད་དེ། ངག་དང་ལམ་གང་རུང་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་བཤད་པ་ལ། དོན་རིག་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཤེས་པ་དུ་དང་། ས་གར་ཡོད་གཉིས། དང་པོ། ཡང་དག་དོན་རིག་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལ་བྱས་ན་ཤེས་པ་བཅུའམ། མྱང་འདས་རིག་པ་ལ་བྱས་ན་དྲུག་སྟེ། སྡུག་ཀུན་ལམ་ཤེས་སེམས་ཤེས་བཞི་མ་གཏོགས་སོ། །གཉིས་པ། དོན་རིག་དེ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ན་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཐུན་མོང་གི་ངོ་བོ་དང་། སོ་སོར་ས་གང་ན་ཡོད་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། དེ་ལས་གཞན་ཆོས་དང་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་རིག་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ངེས་ཚིག་གཉིས་ནི་བསྟན་བྱའི་ཆོས་མིང་ཚིག་སོགས་དང་ངག་ལ་དམིགས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ཆོས་རིག་དང་ངག་རིག་གཉིས། དང་པོ། དེ་ཡང་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ནི་ས་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ་ལྔ་པོ་དག་ན་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ན་རྗོད་བྱེད་མིང་ཚིག་ཡི་ གེའི་ཚོགས་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ། ངག་སྟེ་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དེ། མདོ་ལས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཚིག་ཏུ་སྨྲའི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ངག་ནི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡིན་པས་གཉིས་པ་ཡན
Chinese
三、首先，关于对什么进行观察，对什么进行专注，以及知识的本质是什么，存在于哪个地界的问题。第一，对于无碍于向他人表达的善辩之士，以及自己不忘失意念的止观禅定，从而能自在地运用道，这本身就是无碍，即精通自己的意念。这也是一种勇气，也是一种分别智。或者说，勇气就是能说出解脱之智，因为了解它。第二，这种勇气和智慧的专注点是：在表达时专注于语言，在用心时专注于道。第三，本质是知识，共有九种。专注于语言的是：世俗知识、苦集知识、法知识、类知识、尽智和无生智等七种。专注于道的是：法知识、类知识、尽智、无生智、道知识、他心智等六种。由于不对无为法进行专注，所以不包括灭尽智。如果专注于语言，怎么会成为苦集知识呢？因为语言是具有染污的，并且会产生后世，所以是苦集。第四，从欲界到有顶之间，所有地界都各自存在，因为专注于语言和道中的任何一个。第二，关于剩余三种的解释，包括对意义之智的解释，以及对后两种的解释。首先，有多少种知识，存在于哪个地界这两个问题。第一，如果将如实义智理解为通达一切意义和法的智慧，那么就有十种知识。如果理解为通达涅槃的智慧，那么就有六种，不包括苦集智、道智和他心智这四种。第二，这种意义之智存在于所有地界。第二，包括共同的本质，以及分别指出存在于哪个地界这两个方面。第一，除此之外，对法和决定词分别进行如实了知的两种智慧是世俗知识，因为法和决定词是指所诠释的法、名、词等，并且专注于语言。第二，包括法智和语智两种。第一，对法分别进行如实了知的智慧存在于欲界和四禅，即这五个地界，因为在第四禅以上没有能表达的名、词、语句的集合。第二，语言，即对决定词分别进行如实了知的智慧，只存在于欲界和初禅，正如经中所说，经过思考和分析后才能说出话语，因此语言是由分别念所引发的，所以在第二禅以上就没有了。
English
Three. First, regarding what to examine, what to focus on, what the nature of knowledge is, and in which realm it exists. First, for those who are skilled in eloquent speech without hindrance to expressing themselves to others, and who do not forget the samadhi of tranquility and insight of their own mindfulness, being in control of the path itself is being unhindered, that is, being skilled in one's own mindfulness. It is also courage and discriminating awareness. Or, courage is speaking of liberating wisdom, because of knowing it. Second, the focus of that courage and wisdom is: when expressing, focus on speech; when using the mind, focus on the path. Third, the essence of knowledge is ninefold. Focusing on speech includes: conventional knowledge, knowledge of the origin of suffering, knowledge of the Dharma, subsequent knowledge, knowledge of cessation, and knowledge of non-arising, totaling seven. Focusing on the path includes: knowledge of the Dharma, subsequent knowledge, knowledge of cessation, knowledge of non-arising, knowledge of the path, and knowledge of others' minds, totaling six. Because it does not focus on the unconditioned, it excludes knowledge of cessation. If one focuses on speech, how does it become knowledge of the origin of suffering? Because speech is defiled and produces future lives, it is the origin of suffering. Fourth, from the desire realm to the peak of existence, all realms exist accordingly, because one focuses on either speech or the path. Second, explaining the remaining three includes explaining the knowledge of meaning and explaining the latter two. First, there are two questions: how many kinds of knowledge are there, and where do they exist? First, if one considers the accurate knowledge of meaning as the wisdom that understands all meanings and dharmas, then there are ten kinds of knowledge. If one considers it as the wisdom that understands nirvana, then there are six, excluding the four: knowledge of the origin of suffering, knowledge of the path, and knowledge of others' minds. Second, that knowledge of meaning exists in all realms. Second, it includes the common essence and separately indicating in which realm they exist. First, apart from that, the two kinds of accurate knowledge that separately understand Dharma and definitive words are conventional knowledge, because Dharma and definitive words refer to the Dharma to be explained, names, words, etc., and focus on speech. Second, it includes two kinds: Dharma knowledge and speech knowledge. First, the wisdom that separately and accurately understands Dharma exists in the desire realm and the four dhyanas, that is, these five realms, because above the fourth dhyana there is no collection of expressive names, words, and letters. Second, speech, that is, the wisdom that separately and accurately understands definitive words, exists only in the desire realm and the first dhyana, as it is said in the sutras, "After thinking and analyzing, one speaks words," therefore speech is aroused by conceptual thought, so it does not exist above the second dhyana.