Tibetan
དེ་ཡང་བྱེ་སྨྲས་རྐྱེན་ཕྲད་ན་ལྕགས་གཤེར་བ་སོགས་མཐོང་བས་ཤས་ཆེ་ཆུང་གིས་དམིགས་མི་དམིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་ཀུན་ཡོད་དེ། རང་རང་ལ་སྲ་སྡུད་སྨིན་གཡོ་ཡོད་པས་སོ་ཟེར། མདོ་སྡེ་པས་ཁམས་ཡོད་ཀྱི་དངོས་སུ་མེད། དངོས་སུ་ཡོད་པ་གསར་དུ་སྐྱེས་པར་འདོད། རྣམ་རིག་པས་འབྱུང་བ་རེ་རེ་དང་། བཞི་ལྡན་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་གཅིག་གཉིས་སོགས་སོ་སོར་འདོད། འབྱུང་བ་བཞིའི་རྒྱུར་བྱས་གསུངས་ པ་ཚང་བ་སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ཟེར་ཀྱང་དཔྱད། རྡུལ་བརྒྱད་ཅེས་པ་རྫས་ལ་ཡིན་ན་ཉུང་སྟེ་དབྱིབས་སོགས་ཡོད་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྫས་སུ་འདོད་ན་མང་སྟེ། འབྱུང་བཞི་རེག་བྱ་ཡིན་པས་སོ་སྙམ་ན་གཉིས་ཀའི་ཡང་རྡུལ་དེ་གོ་ས་གཅིག་པའམ་འདབ་འབྱོར་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཐོགས་བཅས་མིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། བུམ་སོགས་ལ་གྲངས་མེད་ཡོད་པས་བརྒྱད་དུ་མ་ངེས་སོ་ཟེར་ན། ཁ་ཅིག་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་འདོད། ཐོགས་བཅས་ནི་རིགས་མཐུན་ཁོ་ན་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་གོ་ན་རེག་བྱ་སོགས་ཡོད་ཟེར། ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་འདབ་འབྱར་བ་ཡིན་ཡང་མང་པོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེར་མི་ངེས་ལ་བརྒྱད་ངེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཟེར་འཐད་གསུངས། གཟུགས་ཁམས་ན་དྲི་རོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མེད་པ་དྲུག་སོགས་སོ། གཟུགས་མེད་ན་གཟུགས་ཅན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སེམས་བྱུང་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་སོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་དང་། ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་པའམ། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་ཀྱང་ཐོབ་བྱ་མི་སྐྱེ་བའང་ཡོད་ཕྱིར་འམ་ཞེས་འདམ་པའི་སྒྲའོ། །གཉིས་པ་ལ་སེམས་བྱུང་ས་མང་ལྔའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་རྣམ་བཞག་གཞན་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བསྟན་བཤད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ། སེམས་བྱུང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་དང་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་ས་མང་། ཉོན་མོངས་ས་ མང་། མི་དགེ་བའི་ས་མང་། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་པ་ཞེས་པའི་སྡེ་ཚན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་ས་མང་སོགས་ལྔ་པོ་རིམ་པར། དེ་ལ་ཚོར་བ་བཤད་ཟིན་པ་དང་། སྲེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡུལ་ལ་གཡོ་བའི་སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་ཡུལ་དྲུག་ལ་གཡོ་བའོ། །བྱེད་ལས་ལུས་ངག་གི་ལས་ཀུན་ནས་སློང
Chinese
而且，毗婆沙师认为，由于看到熔化的铁等物质，根据成分多少来决定是否能被感知，一切事物都具有一切成分。他们说，因为各自具有坚固、凝聚、成熟、运动的特性。经部师认为，元素存在，但并非实体。他们认为，实体是新产生的。唯识宗认为，每个元素、四合、以及处，也各自是一或二等。虽然他们说，佛陀所说的以四大为因是考虑到完整的存在，但这仍需考察。所谓“八微尘”，如果是指物质，那就太少了，因为有形状等；如果认为是处的物质，那就太多了，因为四大是所触。如果认为两者的微尘是同一位置或相互连接，如果是前者，则不是有碍之物；如果是后者，那么瓶子等有无数个，所以不一定是八个。有些人认为它们是同一位置。有碍之物只是同类，例如，在色的位置上有触等。有些人说，如果那样，就会变成一个，所以是相互连接的，但不一定同时产生很多，而是以确定有八个为前提。尊者说这很合理。在色界中，由于没有气味和味道，所以没有六根等。在无色界中，没有色法与之心识一同产生。第二部分包括对共同和个别心所的解释。第一部分：心和心所必然一同产生，因为如果彼此不存在，就不会产生。一切有为法都与有为法的特征（如生等）一同产生，并且被自己的相续所包含。获得之法和获得同时存在，或者像两种灭尽一样，即使获得了，所要获得的也不会产生，所以用了“或”这个选择的语气词。第二部分包括识别五种遍行心所的自性，以及展示它们的不同分类。第一部分包括教义和解释两部分，首先是教义：心所分为五种，即心之遍行，以及善之遍行等，因为存在不同的类别，如烦恼遍行、不善遍行、小烦恼遍行。第二部分：依次解释心的遍行等五种。其中，感受已经解释过了，并且是贪爱的所依。六种心识的集合在对境上活动，即在六境上活动。作用是发起一切身语之业。
English
Moreover, the Vaibhashikas believe that, since molten iron and other substances are seen, the perception or non-perception depends on the amount of components, and all things possess all components. They say that this is because each has the characteristics of solidity, cohesion, maturity, and motion. The Sautrantikas believe that elements exist, but not as substances. They believe that substances are newly produced. The Vijnanavadins believe that each element, the four aggregates, and also the ayatanas, are each one or two, etc., separately. Although they say that the Buddha's statement that the four great elements are the cause is in consideration of complete existence, this still needs to be examined. The so-called "eight atoms" are too few if referring to matter, because there are shapes, etc.; if considered as the matter of the ayatanas, then there are too many, because the four great elements are the tangible. If it is thought that the atoms of both are in the same location or connected, if it is the former, then it is not an obstructive thing; if it is the latter, then there are countless numbers of jars, etc., so it is not necessarily eight. Some believe that they are in the same location. Obstructive things are only of the same kind, for example, in the place of form there are tangibles, etc. Some say that if that is the case, they would become one, so they are connected, but it is not certain that many arise simultaneously, but it is assumed that there are definitely eight. The venerable one said that this is reasonable. In the form realm, since there is no smell or taste, there are no six senses, etc. In the formless realm, no form arises together with the mind. The second part includes the explanation of common and individual mental factors. The first part: mind and mental factors necessarily arise together, because if they do not exist with each other, they will not arise. All conditioned phenomena arise together with the characteristics of conditioned phenomena (such as arising, etc.), and are included by their own continuum. The dharma to be obtained and the obtaining exist simultaneously, or like the two cessations, even if obtained, what is to be obtained will not arise, so the word "or" is used as a selective tone. The second part includes identifying the nature of the five all-pervasive mental factors, and showing their different classifications. The first part includes the doctrine and explanation, first the doctrine: mental factors are divided into five types, namely, the all-pervasive of mind, and the all-pervasive of virtue, etc., because there are different categories, such as the all-pervasive of afflictions, the all-pervasive of non-virtue, the all-pervasive of minor afflictions. The second part: explains the five all-pervasive of mind, etc., in order. Among them, feeling has already been explained, and is the basis of craving. The collection of six consciousnesses moves on the objects, that is, moves on the six objects. The function is to initiate all actions of body and speech.
Tibetan
་བའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ངོ་བོ་བཤད་ཟིན་དང་། བྱེད་ལས། ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །ཡུལ་དྲུག་ལ་དམིགས་ནས་དོན་གཉེར་འདུན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདས་པ་ལ་ཕྲད་པ། ད་ལྟ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བ། མ་འོངས་དོན་གཉེར་འདུན་པ་གསུམ་དང་། ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོན་པའོ། །རེག་པ་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །དབྱེ་ན་ཚོགས་དྲུག །བྱེད་ལས་ཚོར་བའི་རྟེན་ཅན་དང་། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་སོགས་ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་ནི་བློ་གྲོས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དབྱེ་ན་སྐྱེས་ཐོབ་དང་། ཐོས་སོགས་གསུམ་དང་བཞིའོ། །ཡང་ན་རིགས་པ་དང་རིགས་མིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་སྟེ་གསུམ། བྱེད་ལས་སོམ་ཉི་ལྡོག་པའོ། །སོམ་ཉི་ལྡན་ལ་ཤེས་རབ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཤས་ཆུང་བས་སོམ་ཉི་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུ་བ་ཚྭའི་རྒྱ་མཚོར་འདྲེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཁྲོ་བ་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་འདུན་པ་དང་། གཡེང་བའི་སེམས་ལྡན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་དེ་བཞིན་ནོ་ཟེར། སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་འདུན་སོགས་རང་རང་གི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་འགྲོ་མིན་པར་འདོད་ དོ། །དྲན་པ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའོ། །དབྱེ་ན་ཉོན་མོངས་དང་། དེ་མིན་གཉིས། ལས་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མི་གཡེང་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ལ་གཏོད་པའི་འཇུག་པའོ། །དབྱེ་ན་ཚུལ་ཚུལ་མིན་གཉིས་དང་། ལས་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །མོས་པ་དམིགས་པ་ལ་འདོད་པའམ་ཡོན་ཏན་དུ་འཛིན་པའོ། །དབྱེ་ན་ཡང་དག་པར་མོས་པ་དང་། ལོག་པར་མོས་པ་གཉིས་ལས་དམིགས་པ་ལས་མི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའོ། །ལས་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད། དབྱེ་ན་ས་དགུ་དང་འདས་པའི་ཏིང་འཛིན་དང་བཅུའོ། །བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་ས་མང་པོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྨན་སྣ་ཚོགས་འདྲེས་པའི་རོ་བཞིན། ལུང་དང་རྗེས་དཔག་གིས་ཤེས་པ་ལས་བཅུ་པོ་མངོན་སུམ་དམིགས་མི་ནུས་སོ། །དད་པ་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་རྙོགས་པ་དྭངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལས་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དབྱེ་ན་ལས་འབྲས་ཡིད་ཆེས། དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་དང་བ། བདེན་བཞི་ལ་སྤང་སྒྲུབ་འདོད་པའོ། །བག་ཡོད་ནི་དད་སོགས་དགེ་ཆོས་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པའམ། ཟག་པའམ། ཟག་པའི་གནས་ལས་སེམས་སྲུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། བྱེད་ལས་འདས་མ་འདས་ཀྱི་ཕུན་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ།
Chinese
。 认知是本体已述，作用，安立名称。 缘于六境而希求义利，对此，有与过去相遇，与现在不离，未来希求义利三种，以及业为精进。 三种触相合，完全断除境的变化。 若分，则有六聚。 作用是感觉的所依，有漏无漏等，善于辨别诸法是智慧，即是胜慧。 若分，则有生得，听闻等三种和四种。 或者由理性和非理性所生的智慧，以及不同于这二者的，即三种。 作用是遣除犹豫。 具有犹豫者虽有少许智慧，但因其分量小，故不会变为没有犹豫，如八支具足之水融入咸海一般。 同样，具足嗔恚之心有欲，以及具有散乱之心有禅定等也是如此说。 其他部派认为，有如是过失，故欲等各自于自境是决定的，不认为是遍行。 忆念是不忘所缘。 若分，则有烦恼和非烦恼两种。 作用是不令心散乱于所缘。 作意是心专注于境的进入。 若分，则有如理不如理两种。 作用是心执持所缘。 胜解是对所缘生起欲求或执为功德。 若分，则有如实胜解和颠倒胜解两种，作用是不从所缘夺走。 禅定是于所缘一境专注。 作用是如实知晓的所依。 若分，则有九地和超越的禅定及第十。 这十者生起于一切心，故称为心之多地。 如同混合各种药物的味道。 由经教和比量了知，故不能现量照见这十者。 信是使心烦恼的浑浊澄净，作用是生起欲求。 若分，则有信业果，对三宝的功德欢喜，以及对四谛欲求断证。 不放逸是对信等善法珍爱守护且修习，或是从有漏或有漏处守护自心之自性，作用是使已逝和未逝的圆满究竟。
English
Cognition is that whose entity has been explained, its function, and the imputation of terms. It is the desire to seek meaning, focusing on the six objects. Regarding this, there are three: encountering the past, not separating from the present, and desiring to seek meaning in the future, as well as diligence as action. The combination of three contacts completely cuts off the change of objects. If divided, there are six aggregates. Its function is to be the basis of feeling, and the complete distinction of phenomena such as contaminated and uncontaminated is intelligence, which is wisdom. If divided, there are three or four types: innate, learned, etc. Alternatively, there are three types of wisdom: that which arises from reason and unreason, and that which is other than these two. Its function is to reverse doubt. Although someone with doubt has a little wisdom, because its portion is small, it does not become without doubt, just as water with eight qualities mixes into the salty ocean. Similarly, it is said that desire is present in a mind filled with anger, and concentration is present in a mind filled with distraction, and so on. Other schools believe that because there are such faults, desire and so on are definite in their respective objects and are not considered all-pervasive. Mindfulness is not forgetting the object of focus. If divided, there are two types: afflicted and non-afflicted. Its function is not to distract the mind from the object of focus. Attention is the engagement of the mind, directing it towards an object. If divided, there are two types: appropriate and inappropriate. Its function is to hold the mind on the object of focus. Aspiration is to desire an object of focus or to perceive it as a quality. If divided, there are two types: correct aspiration and incorrect aspiration, whose function is not to steal away from the object of focus. Samadhi is to engage in one-pointedness on the object of focus. Its function is to be the basis for knowing how things are. If divided, there are nine grounds and the samadhi that transcends them, making ten. These ten arise in all minds, so they are called the many grounds of mind. Like the taste of mixed medicines. Because they are known through scripture and inference, these ten cannot be directly perceived. Faith is what clears away the turbidity of mental afflictions, and its function is to generate desire. If divided, there are belief in the results of actions, delight in the qualities of the Three Jewels, and the desire to abandon and realize the Four Truths. Vigilance is cherishing and cultivating virtuous qualities such as faith, or the nature of guarding one's mind from defilements or the places of defilements, and its function is to perfect the accomplishments of the past and the future.