Tibetan
དབང་པོ་བསྟན་པའི་གནས་འཆད་པ། དབང་པོ་བསྟན་པའི་གནས་འཆད་པ། ༈ གཉིས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ལས་གལ་ཆེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དབང་པོའི་གནས་འཆད་པ་ལ། གནས་དང་། ལེའུའི་སྐབས་བསྡུ་བ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འདུས་བྱས་ཀུན་བྱང་གི་གཙོ་བོ་དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་བཤད་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱེད་ཚུལ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དབང་པོར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན། གྲངས་ངེས། སྐབས་སུ་བབས་པའི་ངོ་བོ། རབ་དབྱེ་བཞི། དང་པོ། བྱེ་མདོའི་ལུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ། མདོ་ལས། བྲམ་ཟེ་རང་བཞིན་ཉན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་བར་དང་། ཡིད་དང་། མོ་དང་། ཕོ་དབང་དང་། སྲོག་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། ཡིད་བདེ་དང་། མི་བདེ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དད་སོགས་ལྔ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་མིག་སོགས་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ལུས་མཛེས་པར་བྱེད་པ། ལུས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ། རང་གི་རྣམ་ཤེས་མཚུངས་ལྡན་བཅས་བསྐྱེད་པ། རང་ཡུལ་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་མིན་པའི་དོན་བཞི་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །བསྲུང་ཚུལ་མིག་རྣས་མཐོང་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་སྲུང་། གཞན་གསུམ་གྱིས་ཁམ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་སོ། །ཕོ་མོ་སྲོག་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་དོན་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཕོ་མོའི་དབང་པོས་ ནི་འདི་ནི་ཕོའོ། །མོའོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཕོས་མོ་ལས་ཁྱད་པར་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། མོས་དེ་ཟློག་སྟེ་གཉིས་སོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་གིས་ནི་ཀུན་བྱང་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་སྡོམ་མིན་མཚམས་མེད་དང་། དགེ་རྩ་གཅོད་པ་དང་། སྡོམ་པ་འབྲས་ཐོབ། ཆགས་བྲལ་གྱི་གཞིར་རུང་གི །ཟ་མ་མ་ནིང་མཚན་གཉིས་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར། སྲོག་དབང་གིས་རིས་མཐུན་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། དེའི་རྒྱུན་གནས་པ་གཉིས་ལའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྤྱོར་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་སོགས་དགེ་བ་སོགས་སུ་བྱེད་པས་དབང་པོའི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་པར་དབང་བྱེད་དོ། །ལོ་ཞེས་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པ་ལ་མ་རངས་པ་སྟེ། ལུས་མཛེས་པ་དབང་རྟེན་གྱིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྲུང་དང་ཐ་སྙད་ཐུན་མིན་དབང་ཤེས་ཀྱིས་དང་། གཟུགས་ཁམས་ལྷ་དང་། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མིའང་ཕོ་ཡིན་པ་དང་། སྲོག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པས་དེ་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཚོར་བ་ལྔ་དང་དད་སོགས་ལྔ
Chinese
阐述根的处所。 阐述根的处所。 ༈ 第二，在事物之法中，详细阐述重要的根的处所。处所和章节的总结有两个。第一，阐述了由造作产生的普遍觉醒的主要因素——二十二根，以及阐述了由造作产生的法的生起方式。第一，确立根的理由，数量确定，当下所应的体性，四种分类。第一，分别说部和经部的两种观点。第一，经部中说：婆罗门以自性听闻的自在而行事，二十二根是从眼根到身根，以及意、女、男根，命根，苦乐，意乐，不乐，舍，以及信等五根，未知能知根，已知根，具知根。其中，眼等五根能使身体美丽，完全守护身体，产生与自己相应的识，观察自己的对境等，对非共同的四种意义具有自在力。守护的方式是，眼耳通过见闻也能守护身体，其他三种通过享用食物。男女、命、意的四根对两种意义具有自在力。男女根能区分这是男，这是女，从有情中进行区分，特别是男对女的差别具有自在力，女反之，这是两种情况。其他论师认为，对普遍觉醒具有自在力，这些根是对于非律仪、无间罪，断善根，获得律仪的果报，以及适合离贪的基础。因为阉人、双性人、二根者不是这样。命根能使在同类中相续连接，以及使它的延续存在。意能使在来世相续连接，以及在意根的自在下，身体等能行善等，因此与根的体性相符而具有自在力。有人说，这是对分别说部的观点不满意，因为身体的美丽是由根的所依处产生的，守护和非共同的名称是由根识产生的，色界的天人和最初劫的人也是男的，而且命根也不是烦恼，因此不适合作为相续连接者。如是说。五种感受和信等五根。
English
Explaining the Place of the Roots. Explaining the Place of the Roots. ༈ Second, among the laws of things, the place of the roots, which is an explanation of the important distinctions. There are two: the place and the summary of the chapter. First, there are two: explaining the twenty-two roots, the main factors of the universally awakened that are produced by fabrication, and explaining how the Dharma produced by fabrication arises. First, the reason for establishing the roots, the definite number, the nature of the present situation, and the four divisions. First, from the two systems of the Vibhajyavāda and the Sutra. First, in the Sutra, it says: The Brahmin acts freely by the power of hearing of his own nature, and the twenty-two roots are from the eye root to the body root, as well as the mind, female, male roots, life, pleasure and pain, joy, displeasure, equanimity, and the five roots such as faith, the root of making the unknown known, the root of knowing, and the root of possessing knowledge. Among them, the five roots such as the eye make the body beautiful, completely protect the body, generate consciousness that corresponds to oneself, and have power over the four meanings that are not common, such as looking at one's own object. The way of protecting is that the eyes and ears can also protect the body by seeing and hearing. The other three enjoy food. The four roots of male, female, life, and mind have power over two meanings. The male and female roots can distinguish this as male and this as female, distinguishing them from sentient beings, and in particular, the male has power over the difference from the female, and the female reverses it, which are two situations. Other teachers believe that they have power over universal awakening, and these roots are for non-discipline, uninterrupted crimes, cutting off the roots of virtue, obtaining the result of discipline, and being suitable as a basis for detachment. Because eunuchs, hermaphrodites, and those with two roots are not like that. The life root connects the continuum in the same class, and maintains its continuation. The mind connects the continuum in the next life, and under the power of the mind root, the body and so on can do good and so on, so it has power in accordance with the nature of the root. Some say that this is dissatisfaction with the view of the Vibhajyavāda, because the beauty of the body is produced by the support of the root, and the protection and non-common names are produced by the root consciousness, and the gods of the form realm and the first aeon are also male, and the life root is not an affliction, so it is not suitable as a continuum connector. Thus it is said. The five feelings and the five roots such as faith.
Tibetan
་དང་ཀུན་བྱེད་སོགས་གསུམ་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་རིམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་བྱང་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཚོར་བ་ལྔས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་སྦྱོར་ཀྱི་དད་སོགས་ལྔ་རྣམ་བྱང་གི་རྒྱུ་དང་། མཐོང་ལམ་སོགས་གསུམ་པོ་རྣམ་བྱང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། མདོ་སྡེ་པས་མིག་སོགས་རང་གི་དོན་གཟུགས་ སོགས་ལ་དམིགས་པ་དང་ཡིད་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དྲུག་གོ །གཟུགས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་མོད་ལྷག་པར་དབང་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །མོ་དབང་ནུ་མ་ཆེ་བ་སོགས་དང་ང་རོ་ཆུང་བ་བསམ་པ་ཞན་པ་ཕོ་ལ་སེམས་པ་སོགས་མོ་ཉིད་དང་། ཕོ་དབང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕོ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དབང་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མོ་དང་ཕོ་དབང་དག་དབྱེ་བ་དང་། སྲོག་གིས་རིགས་མཐུན་དུ་གནས་པ་དང་། ཚོར་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དད་སོགས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་ཕྱིར་སྲོག་དང་ཚོར་བ་རྣམས་དང་ནི་དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔར་འདོད་དོ། །མཐར་ཐུག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཐོབ་པ་ལ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དག་སོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཐོབ་པ་ལ་ནི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོར་བཞག་སྟེ། རང་གི་གོང་མ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ། གོང་མ་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ། ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཀུན་ཤེས་ལྡན་པའི་དབང་པོ། དེ་བཞིན་ཞེས་མིག་སོགས་ནས་དད་སོགས་བར་དབང་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཞེས་བསྙེགས་པར་གང་སྤེལ་འཆད་དོ། །སོགས་སྒྲས་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོས་ནི། མཐོང་སྤང་སྤོང་བ་དང་། ཀུན་ཤེས་སྒོམ་སྤང་དང་། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པ་མཐོང་ཆོས་བདེ་བར་གནས་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། གཉིས་པ་གྲངས་ངེས་ལ། བྱེ་མདོའི་ལུགས་གཉིས། དང་པོ། དབང་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ན། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། ཁ། ལག་རྐང་། རྐུབ། འདོམ་སོགས་དབང་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་སྨྲ་བ་ཟས་ལེན་པ་སོགས་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་ནི་དགོས་པའི་གྲངས་ངེས་ཏེ། ཀུན་ཉོན་དང་། རྣམ་བྱང་གི་གཞི་དང་ངོ་བོའམ་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མིག
Chinese
以及能作等三者和八者，这些依次对一切烦恼和清净具有支配力。因为五种感觉产生贪嗔痴三种，集合结合的信等五者是清净的因，见道等三者是清净的本体。第二，经部宗认为，眼等对自己的对境色等，以及意对一切境具有支配力，所以是六根。色等产生识，但不是特别具有支配力。女根对乳房大等以及声音小、思维弱、对男性有爱慕等女性特质，男根对与此相反的男性特质具有支配力，因此从身根中特别区分出女根和男根。命根使同类相续存在，感觉对一切烦恼，信等对清净具有支配力，因此命根和感觉等以及信等被认为是五根。在获得究竟的涅槃时，具一切知者和一切知者等从高到高获得，因此被安立为能知一切者、一切知者以及同样地具一切知者的根。对获得自己的上位一切知者的根具有支配力的是能知一切者的根，对获得上位具一切知者的根具有支配力的是一切知者的根，对获得无余涅槃具有支配力的是具一切知者的根。如是，从眼等直到信等是根，如是解释了所追求的增长。等等的“等”字表示不了解的能知一切者的根，能舍弃见道所断，一切知者能舍弃修道所断，具一切知者能支配安住在见法乐住中。如是说。 第二，关于数量决定。有俱舍宗的两种观点。第一，如果仅仅是具有支配力，那么无明对行具有支配力，以及手、脚、臀部、跨步等也会变成根，因为它们对说话、吃饭等具有支配力。二十二根是必要的数量决定，因为它们是以一切烦恼和清净的基础和本体或果的角度来确定的。其中，以有情物质的基础的角度，心是识的所依眼。
English
And the three, such as the doer, and the eight, these sequentially have dominion over all defilements and purification. Because the five feelings generate the three poisons of attachment, aversion, and delusion, the five of assembly and conjunction, such as faith, are the cause of purification, and the three, such as the path of seeing, are the essence of purification. Secondly, the Sutra school believes that the eye, etc., have dominion over their own objects, such as form, etc., and the mind has dominion over all objects, so there are six faculties. Form, etc., generate consciousness, but they do not have particular dominion. The female faculty has dominion over female characteristics such as large breasts, small voice, weak mind, and affection for men, and the male faculty has dominion over male characteristics that are the opposite of these, so the female and male faculties are distinguished from the body faculty. The life faculty maintains the continuity of similar types, feeling has dominion over all defilements, and faith, etc., have dominion over purification, so the life faculty and feelings, etc., and faith, etc., are considered to be five faculties. In obtaining ultimate nirvana, the all-knowing and the all-knowing, etc., are obtained from higher to higher, so they are established as the faculty of knowing all, the all-knowing, and similarly the faculty of possessing all knowledge. The faculty of knowing all has dominion over obtaining the faculty of the all-knowing above it, the faculty of the all-knowing has dominion over obtaining the faculty of possessing all knowledge above it, and the faculty of possessing all knowledge has dominion over obtaining nirvana without remainder. Thus, from the eye, etc., up to faith, etc., are faculties, and thus the sought-after increase is explained. The "etc." in "etc." indicates that the faculty of knowing all, which is not understood, can abandon what is to be abandoned by the path of seeing, the all-knowing can abandon what is to be abandoned by the path of meditation, and the possessor of all knowledge can dominate dwelling in the bliss of the law in this life. So it is said. Secondly, regarding the determination of number. There are two views of the Abhidharma school. First, if it is merely having dominion, then ignorance has dominion over action, and hands, feet, buttocks, spans, etc., would become faculties, because they have dominion over speaking, eating, etc. The twenty-two faculties are a necessary determination of number, because they are determined from the perspective of the basis and essence or result of all defilements and purification. Among them, from the perspective of the basis of sentient beings' substance, the mind is the support of consciousness, the eye.