Tibetan
་སློབ་པའི་མོས་པ། ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་ཕྱི་མ་བཞི་འདུ་བྱེད་དོ། །སྡིག་བཤགས་ཡི་རངས། གསོལ་གདབ་ཀྱི་ཕུང་པོའང་འདུ་བྱེད་དེ། འགྱོད་དང་དད་དང་འདུན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་དག་ངེས་པ་སོགས་གསུམ། ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའོ། །ཟད་པར་བཅུའི་དང་པོ་བརྒྱད་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས། འཁོར་དང་བཅས་ན་ ཕུང་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །ཟིལ་གནོན་བརྒྱད་ཀྱི་བསྡུ་ཚུལ་ཀྱང་ཟད་པ་དང་པོ་བརྒྱད་དང་འདྲའོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ། ཁམས་དྲུག་གི་ས་སོགས་བཞི་རེག་བྱ་ཡིན་ལ། ཁམས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་སྤྱི་ལས་བྱེ་བྲག་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒོ་དང་སྐར་ཁུང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བུ་ག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཤེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉིན་མོ་སྣང་བ་དང་མཚན་མོ་མུན་པ་དག་ཡིན་པས་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ལོ། །བྱེ་སྨྲས་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ཐོགས་བཅས་ཉེ་འཁོར་ཏེ་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཟེར། མདོ་སྡེ་པས་སྣང་མུན་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་ཐོགས་མེད་ཉེ་འཁོར་ཡིན་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཁམས་མིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སེམས་ཁམས་བདུན་དུ་འདུས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འདོད་པ་དང་། གནོད་སེམས། རྣམ་འཚེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ། གནོད་སེམས་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་དང་དྲུག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །བདེ་བ། སྡུག་བསྔལ། ཡིད་བདེ། ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས། མ་རིག་པའི་ཁམས་ཏེ་དྲུག་ནི་དང་པོ་ལྔ་ཚོར་བ་དང་། ཐ་མ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དེ་རྗེས་ཚོར་འདུ། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བཞི་ནི། ཆོས་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །འདོད་གཟུགས་གཟུགས་མེད་གསུམ་ནི་རིམ་པར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། དྲི་རོ་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་མ་གཏོགས་བཅུ་བཞི་དང་། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས། གཟུགས་གཟུགས་མེད་འགོག་པའི་ཁམས་གསུམ་ནི་ཁམས་བཅུ་བཞི་དང་། ཐ་མ་གསུམ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་སོ། །དུས་གསུམ་དུ་བྱུང་བའི་ཁམས་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་རྗེས། ངན་པ། བར་མ། གྱ་ནོམ་གསུམ་ནི། འདོད་ཁམས་སོ
Chinese
学习的信解。由于智慧的观察是智慧的差别，所以后面的四者属于行蕴。忏悔罪业，随喜，祈请的蕴也属于行蕴，因为是后悔、信仰和意愿的自性。正确的决定等三者，被五蕴所包含。十遍处的最初八个是不染污的，所以被法处所包含。如果与眷属一起，因为是五蕴的自性，所以被意和法所包含。八胜处的包含方式也与最初的八遍处相同。后面的两个是无色的，被意和法所包含。第三，六界的地等四者是所触。六界之中的虚空和识，必须理解为与一般的虚空和识有所区别。比如各种门和窗户的孔隙，是所谓的虚空界，而且白天是光明，夜晚是黑暗，所以是色。分别说者说，内部的虚空是有碍的近处，所以是色。经部师说，光明和黑暗是所作，而虚空是非所作，所以是无碍的近处。这样看来，虚空界是法界。一切识不是界，但是有漏的识，被称为识界，因为说是轮回中出生的所依。因此，识界包含于七个心界中。之后，欲、嗔、害想、出离、无嗔、不害想这六者是法界。乐、苦、意乐、意不乐、舍、无明界这六者，最初的五个是受，最后一个包含于行蕴中。之后，受想、行、识四界是法和心界。欲界、色界、无色界三者依次被十八界，以及除了香、味、鼻、舌的识界之外的十四界，和最后的三个界所包含。色、无色、灭界三者被十四界，最后的三个界，以及法所包含。所说的过去、现在、未来三时出现的三个界，被十八界全部包含。之后，恶劣、中等、殊胜三者是欲界。
English
The faith and understanding of learning. Since the observation of wisdom is a distinction of wisdom, the latter four belong to the aggregate of formation. Confession of sins, rejoicing, and the aggregate of supplication also belong to the aggregate of formation, because they are the nature of regret, faith, and desire. The three such as correct determination are included in the five aggregates. The first eight of the ten pervasions are uncontaminated, so they are included in the dharma realm. If with retinue, because it is the nature of the five aggregates, it is included in mind and dharma. The way of including the eight victories is also the same as the first eight pervasions. The latter two are formless, included in mind and dharma. Third, the four of the six elements, such as earth, are tangible. The space and consciousness among the six elements must be understood as different from the general space and consciousness. For example, the holes of various doors and windows are known as the space element, and since it is light during the day and dark at night, it is form. The Vaibhashikas say that the inner space is an obstructed vicinity, so it is form. The Sutrantikas say that light and darkness are conditioned, while space is unconditioned, so it is an unobstructed vicinity. Thus, the space element is the dharma element. Not all consciousness is a realm, but the contaminated consciousness is called the consciousness realm, because it is said to be the basis for birth in samsara. Therefore, the consciousness realm is included in the seven mind realms. After that, desire, anger, harmful thought, renunciation, non-anger, and non-harmful thought, these six are the dharma realm. Pleasure, pain, mental pleasure, mental displeasure, equanimity, and the ignorance realm, these six, the first five are feeling, and the last one is included in the aggregate of formation. After that, the four realms of feeling, thought, formation, and consciousness are the dharma and mind realms. The three realms of desire, form, and formlessness are successively included in the eighteen realms, and the fourteen realms excluding the consciousness realms of smell, taste, nose, and tongue, and the last three realms. The three realms of form, formlessness, and cessation are included in the fourteen realms, the last three realms, and dharma. The three realms that are said to occur in the three times of past, present, and future are all included in the eighteen realms. After that, the three of bad, intermediate, and excellent are the desire realm.
Tibetan
གས་གསུམ་པོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ། དང་པོ་གཉིས། གཟུགས་སྒྲ། ཆོས་དང་སེམས་ཁམས་བདུན་གྱིས་སོ། །ཐ་མ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སོ། །སློབ་མི་སློབ་གཉིས་ཀ་མིན་པ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཉིས། ཁམས་ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་དང་། ཐ་མ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཐ་མ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་གཉིས། དང་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཐ་མ་ཆོས་ཁམས་གཅིག་པུས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་དེ་ནས་དྲུག་ཚན་གསུམ་དང་བཞི་ཚན་གཅིག་གསུམ་ཚན་དྲུག་དང་གཉིས་ཚན་གཉིས་བཅས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་དེ་དག་ལ་མཁས་ན་ཁམས་ལ་མཁས་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། ཁམས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་ལ། མིག་ལ་བསྟན་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ༡ ཐོགས་བཅས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༢ ལུང་བསྟན་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༣ ཁམས་གསུམ་གང་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ༤ ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ༥ རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ༦ དམིགས་བཅས་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༧ ཟིན་མ་ཟིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༨ འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༩ རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༠ གཅོད་བྱེད་གཅད་བྱར་གྱུར་མ་གྱུར་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༡ བྱུང་བ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༢ ཐོབ་པ་འབྱུང་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༣ ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར། ༡༤ རྟེན་བཅས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ༡༥ སྤང་བྱ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༦ ལྟ་བ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༧ ཡུལ་དབང་ཤེས་གསུམ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༨ དབང་པོ་དུས་ཡུལ་ཡིན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར། ༡༩ རྟག་མི་རྟག་གི་ཁྱད་པར། ༢༠ དབང་པོ་ཡིན་མིན་དུ་དཔྱད་པ་༢༡ སྟེ་སྐབས་ཉེར་གཅིག་སྟེ། རྫས་དང་པོ་ལྡན་མི་ལྡན་ནི། རྟག་མི་རྟག་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་སྟེ། གོང་དུ་དམིགས་བསལ་དུ་འཆད་ན་བདེ་ཞིང་། མིང་ནི་ཉེར་གཉིས་དོན་གྱི་ཉེར་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དང་པོ། མིག་གི་ཤེས་པས་འདི་ནའོ་ཞེས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ་གཞན་བཅུ་བདུན་བསྟན་མེད་དོ། །གཉིས་པ། ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ཅན་བཅུ། སྒྲིབ་པས་ཐོགས་པ་ནི་གཅིག་གི་གོ་སར་གཅིག་མི་འཇུག་པའོ། །ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་མིག་སོགས་རང་ཡུལ་ལས་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའོ། ། དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་འཛིན་གྱི་གཞན་ལ་མི་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་དང་སྒྲིབ་ཐོགས་གཉིས་ལ་མུ་བཞི་སྟེ། ཡུལ་ཐོགས་སྒྲིབ་མི་ཐོགས་ནི། སེམས་ཁམས་བ
Chinese
是这三种。善、不善、无记三种。前两种，色、声。法和心所七种。后一种十八种。有学、无学、非二者三种的前两种，后三界，后一种是十八种。有漏、无漏两种的前一种是十八界，后一种三种概括。有为、无为两种，前一种十八种，后一种唯有法界概括。这样十八界，然后六组三种，四组一种，三组六种，两组两种，共六十二界，精通这些，就说是精通了界。第二，界的 差别上，对于眼有指示与否的差别。1.有碍与否的差别。2.记别与否的差别。3.三界何处有无的差别。4.有漏无漏的差别。5.有伺察与无伺察的差别。6.有缘与否的差别。7.摄与未摄的差别。8.生与所生与否的差别。9.微尘积聚与否的差别。10.能断与所断是否成为的差别。11.三有差别。12.获得是否产生的差别。13.内外差别。14.有依与同等差别。15.应舍与否的差别。16.是见与否的差别。17.境、根、识三者互相依赖之理的差别。18.根是时处之理的差别。19.常与无常的差别。20.是根与否的观察21，即二十一种情况。本体和合与不和合，包含在常与无常之中，上面特别解说则安乐，名称是二十二，意义是二十一。第一，眼识能指示“在此”的，这里只有色，其他十七种不能指示。第二，互相遮蔽而有碍的，有色十种。以遮蔽而有碍，即一者不进入一者的位置。对于境有碍，眼等不进入自己的境之外。对于 所缘有碍，心和心所只执持自己的境，不执持其他的境。对于境和遮蔽有碍二者有四句：境有碍遮蔽无碍，是心界
English
These are the three. The three of virtuous, non-virtuous, and indeterminate. The first two, form, sound. The seven of dharmas and mental factors. The last one, eighteen. The first two of the three of learners, non-learners, and neither, the last three realms, the last one is eighteen. The first of the two of contaminated and uncontaminated is the eighteen realms, the last one is summarized by three. The two of conditioned and unconditioned, the first one is eighteen, the last one is summarized only by the dharma realm. Thus, eighteen realms, then three groups of six, one group of four, six groups of three, two groups of two, a total of sixty-two realms, being skilled in these, it is said to be skilled in realms. Second, the differences of the realms, the difference of whether or not there is indication for the eye. 1. The difference of whether or not there is obstruction. 2. The difference of whether or not there is prediction. 3. The difference of where the three realms are or are not. 4. The difference of contaminated and uncontaminated. 5. The difference of with or without investigation. 6. The difference of with or without object. 7. The difference of being included or not included. 8. The difference of being produced or to be produced. 9. The difference of whether or not it is an accumulation of particles. 10. The difference of whether or not it has become the cutter and the cut. 11. The difference of the three existences. 12. The difference of whether or not attainment arises. 13. The difference of inner and outer. 14. The difference of with support and the same. 15. The difference of whether or not it should be abandoned. 16. The difference of whether or not it is a view. 17. The difference of how the three of object, faculty, and consciousness rely on each other. 18. The difference of the faculty being the reason for time and place. 19. The difference of permanent and impermanent. 20. The investigation of whether or not it is a faculty 21, that is, twenty-one situations. The essence of combination and non-combination is included in permanent and impermanent, it is comfortable to explain specifically above, the name is twenty-two, the meaning is twenty-one. First, the eye consciousness can indicate "here", here only form, the other seventeen cannot indicate. Second, mutually obscuring and obstructive, the ten forms. Being obstructed by obscuration means that one does not enter the position of the other. Being obstructed to the object, the eye etc. do not enter outside of their own object. Being obstructed to the object, the mind and mental factors only hold their own object, not holding other objects. For the two of object and obscuration, there are four sentences: the object is obstructed, the obscuration is unobstructed, is the mind realm.