Tibetan
་བདེ་སོགས་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེ། དེས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་འདུ་བྱེད། དེས་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་། ཡང་ན་སྣོད་དང་སོགས་པས་ཟས་དང་ཚོད་མ་བྱན་པོ་ཟ་པོ་དང་མཐུན་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་གཟུགས་ཚོར་བའི་རྟེན། ཚོར་བ་ཟས། འདུ་ཤེས་ཚོར་བ་གསལ་འདེབས་པ་ཚོད་མ། སེམས་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཚོར་བ་འདུ་བྱས་ནས་ཉེ་བར་གཏོད་ཕྱིར་བྱན་པོ་སྟེ་ཟས་སྟོབ་པ་པོ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་ཤེས་དེ་ལ་ཚོར་བས་ཕན་འདོགས་པའི་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་སོགས་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཡིན་པས་སོ། །གཟུགས་ཁམས་ཚོར་བས་ཏེ། དང་པོ་ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བ། གཉིས་པར་ཡིད་བདེ། གསུམ་པར་སེམས་བདེ། བཞི་པར་བཏང་སྙོམས། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ལ། སྲིད་རྩེ་འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་སྟེ་དེས་ཚེ་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིར་འཕེན་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་དེ་དག་གི་གཞི་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ། ད་ལྟའི་དོན་འཛིན་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ལྔ་སྔོན་ལ་བསྟན་ལ། ཡིད་ནི་དུས་གསུམ་དང་དུས་མིན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་བཤད་དོ། །ལྔ་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་འབྲས་གཟུགས་ཁོ་ན་འཛིན་ཕྱིར་མིག་སོགས་དང་པོ་བཞི་བསྟན། ལུས་ནི་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཕྱིས་བཤད། བཞི་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་མིག་རྣ་གཉིས་ནི་ཆེས་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་འཇུག་པས་སྔར་བསྟན་ལ། རྣ་བ་ལས་ཀྱང་མིག་རྒྱང་རིང་ལ་འཇུག་པས་སྔར་བཤད། སྣ་ལྕེ་ནི་ཡུལ་ཕྲད་ནས་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པས་ཕྱིས་བཤད་དོ། །སྣ་ནི་ལྕེ་བས་ཆེས་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་ལ། ཡང་ན་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་མིག་སོགས་གནས་པའི་གོ་རིམ་བཞིན་ཏེ། མིག་དང་པོ་ན་གནས་པ་ནས། ལུས་བྱིང་ཕལ་ཆེར་འོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར་ཕྱིའི་ཡང་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཡུལ་བསྟན་པ་དང་། ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ཡང་དེས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུའི་གོ་རིམ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ཅི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ཆར་གཟུགས་ཡིན་ན་མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྗོད་ཅེ་ན། མིག་གི་ཡུལ་དེ་གཟུགས་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅུ་པོ་སྐྱེ་མཆེད་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་དོན་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དང་། བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་གཟུགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་
Chinese
乐等颠倒之想生起。由此生起贪等烦恼。由此使心烦恼。因此，是生起一切烦恼的次第。或者，以器等，以食物和菜肴与厨师、食客相合之义，即是色为感觉之所依。感觉是食物。想是感觉的显现，是菜肴。心以异熟的感觉聚合而接近，因此是厨师，如同食物的滋养者。识以感觉助益，如同食客。或者，如欲等界一样。又，欲界以色来区分，因为欲的功德是色。色界以感觉来区分。第一是意乐和乐。第二是意乐。第三是心乐。第四是舍。无色界前三者以想来区分。有顶以行来区分，由此能投生八万劫的寿命，并且是那些识的基础。第二，为了执持现在的意义，所以先说前五个生处。意是三时和非时，也是无为的对境，所以后说。在那五个之中，又因为眼等前四个只执持由地水火风四大种所变的果——色，所以先说。身是两者的对境，所以后说。在那四个之中，眼耳二者能接触到非常遥远的地方，所以先说。眼比耳能接触到更远的地方，所以先说。鼻舌只能接触到近处的对境，所以后说。鼻比舌更快接触到对境，所以先说。或者，如同眼等在身上安住的次第一样，从眼首先安住开始，到身体大部分沉在下面为止。如同内在生处的次第一样，外在也成立，以有境显示对境。界的次第也由此成立，因为是按照因的次第来显示的。第四，如果十个生处都是色，为什么只说眼境是色生处呢？因为仅仅说眼境是色，就能领悟到十个生处各自不同的意义，所以才这样说，并且因为有指示、有障碍的色是主要的。
English
Pleasure and other inverted thoughts arise. From this, afflictions such as attachment arise. This makes the mind afflicted. Therefore, it is the order of arising all afflictions. Or, by means of vessels and so on, by the meaning of food and dishes being in accordance with the cook and the eater, that is, form is the basis of feeling. Feeling is food. Perception is the manifestation of feeling, it is the dish. The mind gathers the feeling of ripening and approaches it, therefore it is the cook, like the nourisher of food. Consciousness benefits from feeling, like the eater. Or, like the desire realm and so on. Also, the desire realm is distinguished by form, because the merit of desire is form. The form realm is distinguished by feeling. The first is mental pleasure and happiness. The second is mental pleasure. The third is mental happiness. The fourth is equanimity. The first three formless realms are distinguished by perception. The peak of existence is distinguished only by formation, thereby projecting a lifespan of eighty thousand kalpas, and it is the basis of those consciousnesses. Second, in order to grasp the meaning of the present, the first five sense bases are taught first. The mind is the object of the three times and non-time, and also of the unconditioned, therefore it is taught later. Among those five, because the first four, such as the eye, only grasp the fruit of the elements, which is form, they are taught first. The body is the object of both, so it is taught later. Among those four, the eye and ear can reach very far, so they are taught first. The eye can reach farther than the ear, so it is taught first. The nose and tongue can only reach nearby objects, so they are taught later. The nose reaches the object faster than the tongue, so it is taught first. Or, according to the order in which the eye and so on reside on the body, from the eye residing first, to the body mostly sinking below. Just as the order of the inner sense bases is established, so is the outer, with the subject showing the object. The order of the realms is also established by this, because it is shown according to the order of the cause. Fourth, if all ten sense bases are form, why is only the object of the eye called the form sense base? Because merely stating that the object of the eye is form is necessary to realize that the ten sense bases have their own distinct meanings, so it is said that way, and because form with indication and obstruction is the main one. Form
Tibetan
ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ལས་མིག་གི་ཡུལ་ཁོ་ནར་སྤྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྦྱར་བ་དང་། གཞན་རང་མིང་གིས་གོའོ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་ཀྱང་ཁམས་བདུན་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་མིང་མེད་མིང་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་གཞན་སོ་སོ་རང་མིང་གིས་ཤེས་ལ། འདི་ལ་སྤྱི་སྒྲ་ཐོབ་པས་སོ། །ཡང་ན་ཚོར་སོགས་ཆོས་མང་པོ་བསྡུས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱང་འདས་འདིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པར་མིག་གི་ཡུལ་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས། ཡིད་ཡུལ་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་བར་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ཕུང་ཁམས་ཀྱི་མིང་ཅན་གཞན་བསྡུ་བ་ལ། ཆོས་ཕུང་གི་བསྡུ་བ་དངོས་སུ་བཤད། དེས་མཚོན་ནས་གཞན་བསྡུ་བར་གདམས། ཁམས་གཉིས་ལ་འདོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་བསྡུ་བ་དངོས་དང་། ཞར་ལ་ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་འདོད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་དེ་དག །མདོ་སྡེ་བས་རྣ་བའི་ཡུལ་གྱུར་སྒྲ་རང་མཚན་པའི་ཚིག་གམ། བྱེ་སྨྲས་ཡིད་ཡུལ་ལྡན་མིན་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པས། དེ་དག་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས་སོ། །གཉིས་པ། ཆོས་ཕུང་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཤཱ་རིའི་བུས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཙམ་རེ་ཡིན་ཅེས་ཟེར། དེ་ལ་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན། ཆོས་ཕུང་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བཞི་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་ས་ཡ་ཕྲག་ གཅིག་དྲུག་འབུམ་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་རེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་སོ་གཉིས་ཞེས་བཤད་པས་བོད་ཀྱི་ཚེགས་བར་ཉེར་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ཕུང་པོ་དང་ལ་སོགས་པས་ཁམས། སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་འབྲེལ་སོགས་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཏམ་རེ་རེ་ཆོས་ཕུང་རེ་ཡིན་གྱི། ཤོ་ལོ་ཀའི་གྲངས་ངེས་མེད་ཟེར། ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཅི་རིགས་པར། ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཁམས་མང་པོའི་མདོ་ལས་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ནི། དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ། ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དེར་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཟག་མེད་ཕུང་ལྔ་བྱེ་སྨྲ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་གཟུགས། ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་གཉིས་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་གྲོལ་ནི་མི
Chinese
在十界中，只有眼界才特别加上通用词，其他的都用自己的名字来称呼。虽然一切都是法，但就像七界被称为法一样，无名变成了有名，其他的各自用自己的名字来了解。因为这个获得了通用词。或者，因为集合了受等许多法，并且法的殊胜涅槃也包含于此，所以依次说眼界是色处和界，意界是法处和界。第二，对于以蕴界之名来包含其他，实际宣说了法蕴的包含。暗示了由此来包含其他。关于两界的观点，分别说了三种。第一种是实际包含，以及顺便说一下，关于法蕴的量，有两种观点。第一，法的蕴有八万四千。那些都是能仁所说的。经部师认为，耳所对的声是自相的词，或者说，分别说者认为意所对的是非相应的名。因此，那些如果按照前者，就包含在色中，如果按照后者，就包含在行中。第二，有些人说，那个法蕴也只是舍利子所略为编辑的论著的量。那里有六千颂。如果是那样，八万法蕴的词句就有四亿，八亿。书卷有一百六十八万。词句按照每句诗有三十二个字来说，就变成了藏文的二十八个音节。其他人说，蕴等是界，处、缘起等，每一个完整地显示一个章节的谈话，每一个都是一个法蕴，没有固定的颂数。对于贪嗔等八万种不同的烦恼行为，也相应地宣说了法的蕴。第二，同样，在经中也根据各种情况宣说了，无漏的蕴是灭尽，降伏的处。在多界经中，六十二界，要好好研究那些各自的体性，如所说的那样，要包含在蕴界处中。而且，如果按照分别说者的观点，无漏的五蕴是戒律色，禅定智慧二者是行，解脱是
English
Among the ten realms, only the eye realm is specifically given a general term, while the others are referred to by their own names. Although everything is Dharma, just as the seven realms are called Dharma, the nameless becomes named, and the others are understood by their own names. This is because it has obtained a general term. Alternatively, because it gathers many Dharmas such as feeling, and because the supreme Nirvana of Dharma is also included in this, it is said in order that the eye realm is the form aggregate and realm, and the mind realm is the Dharma aggregate and realm. Secondly, regarding including others by the name of aggregates and realms, the inclusion of the Dharma aggregate is actually explained. It is implied that others are included by this. Regarding the views on the two realms, three kinds are explained separately. The first is actual inclusion, and incidentally, there are two views on the measure of the Dharma aggregate. First, there are eighty-four thousand aggregates of Dharma. Those are all spoken by the Able One. The Sutra School believes that the sound that is the object of the ear is a word with its own characteristics, or the Vaibhashikas believe that the object of the mind is a non-corresponding name. Therefore, those, according to the former, are included in form, and according to the latter, are included in formations. Secondly, some say that the Dharma aggregate is only the amount of treatises that Shariputra has slightly compiled. There are six thousand verses there. If that is the case, the words of the eighty thousand Dharma aggregates would be four hundred million, eight hundred million. There are one million six hundred and eighty thousand volumes. According to the saying that each verse has thirty-two words, it becomes twenty-eight Tibetan syllables. Others say that aggregates and so on are realms, places, dependent origination, etc. Each complete talk showing a chapter is a Dharma aggregate, and there is no fixed number of verses. For the eighty thousand different afflictive behaviors such as attachment and aversion, the aggregates of Dharma are also taught accordingly. Secondly, similarly, in the Sutras, it is also taught according to various situations that the uncontaminated aggregate is exhaustion, the overpowering place. In the Sutra of Many Realms, the sixty-two realms should be well studied for their respective characteristics, and as said, they should be included in the aggregate realm place. Moreover, according to the view of the Vaibhashikas, the five uncontaminated aggregates are the discipline form, the two of concentration and wisdom are formations, and liberation is