Tibetan
གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་ཉིད་དོ། །བཅོ་ལྔ་པ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བྱ་བ་ནི། དུས་རེས་འགའ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བྱ་བ་དྲུག་ནི་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་རྟག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་སྟེ། སྲིད་པའི་འདོད་ཡོན་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་སྤྲིན་དང་གློག་ལྟ་བུ། དེ་ལ་ཆགས་ན་སྡུག་བསྔལ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དུག་ཅན་གྱི་ཟས་དང་མེ་འབར་བའི་རླུབས་དང་། རལ་གྲིའི་སོ་དང་། སྦྲུལ་གྱི་ཚང་ལྟ་བུ། ཡིད་བརྟན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ དང་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་སྤྱོད་ངན་པའི་འཁྲུལ་པ་དག་ལ་རྟོག་ཅིང་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་རང་དབང་ཅུང་ཟད་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རྦ་ཀློང་དུ་འཁྱམས་པའི་ཚུལ་ཡང་ཡང་བསམས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ་དེའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་དང་དུ་ལེན་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བའང་མི་འགྲུབ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ལྟ་ཅི་སྨོས། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡང་འཐོབ་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་སྨོས། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་མེད་དུ་མི་རུང་བར་བསམས་ནས་རྒྱུན་དུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་དག་ནི་སྒོམ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་བསམ་གཏན་མེད་དུ་མི་རུང་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱང་ཞིང་ཞེན་ན་དེས་ཀྱང་འཆིང་བར་འགྱུར་བས་བསམ་གཏན་བསྒོམས་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་རྟག་ཏུ་བྱས་པས་བསམ་གཏན་ལས་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་མེད་དུ་མི་རུང་ཡང་། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རང་གི་གཤིས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ན། ཆོས་གང་ལའང་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་ནི་ས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱད་མེད་པར་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། དུས་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །བཅུ་དྲུག་པ་གཙོ་བོར་བྱ་བའམ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ནི། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སོ་སོའི་ནང་ན་ཡང་མཆོག་གམ་དམ་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོག་དང་དམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན་སྦྱིན་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་སྐྱབས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་སོགས་ལས། གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་བྱིན་པ་བས། གང་གི་མདོ་འདི་ལས་ཚིགས་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་བསྟན་ཅིང་བཤད་ན་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ཡི་ནང་ནས་ཞི་ལྷག་ཆ་སྙོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐའ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནས་པ་ནི། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་ལྔ་ཡི་ནང་ནས་མཆོག་གམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་ལས། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བློ་ལྡན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་བདུན་པ་ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་བཤད་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཞག་པ། དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ། བཤད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་བསྡུ་བ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྔ་ལས། དང་པོ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་ རྒྱ་ཆེ་བ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་ངེས་པ་ཚུལ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དགོས་ཀྱི། དེ་ལྟ་བུ་མིན་ན་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་འཆད་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐབས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་བདེན་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལམ་བདེན་དག་རང་གི་མ་ཤེས་པར་ལྐོག་དུ་གྱུར་པ་དག་གིས་ཐར་པའི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་འཆད་མི་ནུས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞི་སྐབས་འདིར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཆོས་འཚོལ་གྱི་སྐབས་དང་ཆོས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་སླར་ཟློས་སྟེ་བཤད་སྙམ་ན་སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་བཤད་པའི་རྣམ་གཞག་བཞི་ལ་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དང་། གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་དང་དོན་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་གཞག་བྱེད་ཚུལ་མི་འདྲ་ཞིང་ཤེས་བྱའི་དོན་བསྡུ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་ཟློས་སྐྱོན་མེད་པར་མ་ཟད་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ལམ་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཤིང་། ཐབས་དེ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་པར་གྱུར་ནས་ཆོས་འཆད་པ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་བཤད་པ་རྣམ་པ་བཞི་འཆད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་པ་དང་། བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་པ་དང་། རིགས་པ་ རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་པ་དང་། ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་པ་ལས། དང་པོ་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་པ་འཆད་པ་ནི། མདོ་ཡི་སྡེ་དང་། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནང་རིག་པ་དང་སྒྲ་དང་ཚད་མ་དང་བཟོ་དང་གསོ་བའི་རིག
Chinese
对于一切时处稳固的菩萨来说，不被魔所食是必须要做到的。第十五，恒常应做之事是：并非偶尔为之，而是任何时候都要做的六件事，是为了圆满六度。为了圆满布施度，要恒常了解贪执五欲的过患，即：轮回的欲妙如云如电般无常，贪执于此则会成为痛苦之源，如同有毒的食物、燃烧的火坑、刀刃、毒蛇的巢穴。对于无常如幻如梦的事物，也要恒常忆念。同样，为了持戒，要观察自己身语意的恶行过失，并谨慎行事。对于众生因烦恼的控制而稍无自主，在三苦的波涛中漂流的情形，也要反复思量，生起大悲心，披上盔甲，为了他们的利益，要习惯于自己承受各种痛苦。懒惰之人连世间的事情都无法成就，更何况是出世间的事情呢？如果发起精进，连佛的果位都能获得，更何况其他的呢？要想到精进是所有善法的根本，不可或缺，因此要恒常修持和成就世间和出世间的善法。由于心散乱无法获得善法，因此禅定不可或缺，然而如果品尝和贪执禅定的安乐，那也会成为束缚，因此即使修习禅定，也要恒常不品尝其中的安乐，这样就不会从禅定中退失。通达如所有性和尽所有性的智慧是诸度之中的主要，不可或缺。然而，从色法到一切智之间，任何法都没有以自性或自体成立的自相，因此，如果对任何法执着为实有和自相，那就没有领悟法性的意义，因为这会成为遮蔽所知自性的垢染，因此，对于一切法，如果具有不分别能取和所取的相状，那就是圆满了智慧波罗蜜多。
English
For a Bodhisattva who is steadfast in all circumstances, it is essential to avoid being devoured by demons. The fifteenth point, what should be done constantly, is that the six things that should be done at all times, not just occasionally, are for the sake of perfecting the six perfections. To perfect the perfection of generosity, one should always understand the faults of attachment to the five desirable qualities, namely: the desirable qualities of samsara are impermanent like clouds and lightning. Attachment to them becomes a source of suffering, like poisonous food, a burning pit of fire, the edge of a sword, and a snake's nest. One should always remember that things are unreliable, like illusions and dreams. Similarly, for the sake of morality, one should contemplate and be mindful of the errors of one's own body, speech, and mind's actions. One should also repeatedly contemplate how sentient beings, under the control of afflictions, have little freedom and wander in the waves of the three sufferings, and generate great compassion, put on armor, and for their sake, become accustomed to willingly accepting various sufferings. If a lazy person cannot even accomplish worldly affairs, what need is there to mention transcendental matters? If one exerts effort, one can even attain the state of Buddhahood, what else need be said? Thinking that diligence is the indispensable root of all virtuous dharmas, one should constantly meditate on and accomplish the virtues of both the world and beyond. Since one cannot attain virtuous dharmas with a distracted mind, meditation is indispensable, but if one tastes and clings to the bliss of meditation, that will also become a bondage. Therefore, even when practicing meditation, one should always avoid tasting its bliss, so that one will not degenerate from meditation. The wisdom that knows all phenomena as they are and as many as they are is the most important of all the perfections and is indispensable. However, since none of the phenomena from form to omniscience have any characteristics established by their own nature or essence, if one clings to any phenomenon as a real entity and characteristic, one has not realized the meaning of the nature of reality, because this will become a stain that obscures the nature of what is to be known. Therefore, with respect to all phenomena, if one possesses non-conceptualization of the characteristics of the grasper and the grasped, then the perfection of wisdom is completely...
Chinese
为了圆满。因此，这六法对于菩萨来说，在一切地上都无差别地稳固，是恒常的行为。第十六，主要或殊胜的行为是：在六度各自之中，具有殊胜或神圣之物的菩萨们，也因那样的原因而变得殊胜和神圣。什么呢？在布施的三种分类中，法布施是主要或殊胜的，因为财物和救护的布施只能成就世间的安乐，而法布施也能成就超越世间的圆满。因此，如圣《金刚经》等中所说：如果有人以七宝充满三千大千世界的宇宙而行布施，不如有人从此经中仅仅讲述和解释一个四句偈，其福德增长不可估量。在别解脱戒、禅定和无漏戒三种戒律中，无漏戒是殊胜或主要的，因为那是圣者所喜悦的极度清净的戒律。在三种忍辱中，属于对法 निश्चित 确定的忍辱之类，获得不生之法忍辱本身是主要的。在所有世间和声闻缘觉的精进中，通过听闻、思维、修习大乘之法而发起的精进是殊胜和主要的。在四禅中，寂止和胜观 равновесие 平衡的极顶是第四禅，并且安住于依此而具有无限慈悲，是所有禅定中最殊胜的。般若波罗蜜多是前五度中的殊胜或主要的，如《母经》中说：如果想要圆满布施波罗蜜多，就应当修学般若波罗蜜多。如是等等所说。因此，有智慧的菩萨们认为般若波罗蜜多是诸波罗蜜多中的主要。第十七，关于讲法的分类，是关于所讲之法的类别的分类，以及完全了解其意义。
English
In order to be complete. Therefore, these six dharmas are constant activities for Bodhisattvas, who are firmly established on all grounds without any difference. Sixteenth, the main or supreme activity is: Among the six perfections, those Bodhisattvas who possess the supreme or sacred objects also become supreme and sacred because of that very cause. What is it? Among the three divisions of giving, the giving of Dharma is the main or supreme, because the giving of material things and protection only accomplishes worldly happiness, while the giving of Dharma also accomplishes the perfection that transcends the world. Therefore, as it is said in the Noble Vajra Cutter Sutra and others: If someone were to fill the universe of three thousand great thousand worlds with the seven precious jewels and give them away, it would be better if someone were to teach and explain just one four-line verse from this sutra, the merit would increase immeasurably. Among the three disciplines of individual liberation, meditation, and uncontaminated discipline, uncontaminated discipline is the supreme or main, because it is the extremely pure discipline that pleases the noble ones. Among the three kinds of patience, obtaining the patience of non-arising dharmas, which belongs to the category of patience that definitely understands the Dharma, is the main one. Among all the diligence of worldly beings and Hearers and Solitary Realizers, the diligence that arises from hearing, thinking, and meditating on the Dharma of the Great Vehicle is the supreme and main one. Among the four meditations, the ultimate end of perfect equanimity of calm and insight is the fourth meditation, and abiding in it with immeasurable compassion is the supreme of all meditations. The Perfection of Wisdom is the supreme or main among the previous five perfections, as it is said in the Mother Sutra: If you want to perfect the Perfection of Giving, you should train in the Perfection of Wisdom. As it is said and so on. Therefore, wise Bodhisattvas consider the Perfection of Wisdom to be the main one among the perfections. Seventeenth, the classification of teaching the Dharma is the classification of the categories of the Dharma to be taught, and the complete understanding of its meaning.