Tibetan
་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དེ། བདག་གིས་འདི་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉན་སེམས་བསྒོམ་པས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བློའི་འཕེན་པ་དེས་དོན་དེའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐུགས་མགུ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། བློའི་ངང་ཚུལ་བརྟན་པ་སློབ་མ་བཟང་པོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་དེས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དྲུག་པ་ཡེ་ཤེས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་རང་གི་བློས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། རང་གི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་ཅིང་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་ པོ་འཐོབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །བདུན་པ་ཞིང་དག་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པ་སོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བདུད་རྩིའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི། ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་གནས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ལ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕ་མའམ་ཕུ་ནུ་སོགས་ཀྱི་སྤྱི་ནོར་དེ་སོ་སོར་བགོས་པའི་ཚེ་སོ་སོ་རང་གི་སྐལ་བ་ང་ལ་འདི་མཁོ་ཞེས་ཆེད་དུ་ལེན་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཤེས་གཉེན་རབ་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཡི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་གཙོ་བོར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཟང་ཟིང་ངོར་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་བསྟེན་པ་དེའི་དབྱེ་བ་ནི། བློ་དང་ལྡན་པ་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་དབྱེ་བ་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་དང་། ད་ལྟར་བསྟེན་པ་རྒྱུ་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ རྣམས་སུ་བསྟེན་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པར་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་གསུམ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ནས་དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། དེ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟེན་པ་ནི་ནང་གི་བསྟེན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པ་སོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་ནི་ཕྱི་ཡི་བསྟེན་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཆོས་ཐོས་པའི་སྒྲ་ལ་མཉན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་ནི་རགས་པའམ་རྩིང་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ལ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བསྒོམ་བྱུང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྲ་བའམ་ཞིབ་པ་སྟེ། དོན་ལ་ནང་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ལ་བདག་གིས་བཀུར་སྟི་སོགས་ཀྱིས་བསྙན་ཏོ་དངོས་ཞེན་དང་བཅས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དམན་པའོ། །བདག་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཆོག་གོ། བློ་ལྡན་དེས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ཐག་ཉེ་རིང་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་དང་། སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་ཏེ་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་དབྱེ་བ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདིའི་འགྲོ་བས་བསྟེན་པ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཚེ་རབས་དུ་མས་འགྲོ་བས་བར་ཆོད་ནས་གཟོད་བསྟེན་པ་རིང་བའོ། ། སྦྱོར་བས་ནི་ཚེ་འདི་ལའང་དུས་གཞན་ཕྱིས་ཞིག་ན་བསྟེན་པའམ་ཚེ་རབས་གཞན་དུའང་དེ་མ་ཐག་པར་བསྟན་པ་མིན་པར་ཚེ་རབས་དུ་མས་བར་ཆོད་ནས་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ཐག་རིང་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །སྨོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བསྟེན་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་བསྟེན་པ་ཐག་ཉེ་ལ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མར་བསྟེན་པར་སྨོན་པ་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །འདི་གསུམ་རྟེན་དང་སྦྱོར་བ་ལག་ལེན་དང་བསམ་པས་སྨོན་པ་ཤུགས་དྲག་ཞན་གྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་མོ། །གསུམ་པ་བསྟེན་པ་མཆོག་ནི། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་མཆོག་བསྟེན་པ་ལ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་དང་། བསམ་པ་དགུ་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བསྟེན་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟེན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་ཕུལ་ཏེ་བསྟེན་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱིས་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཀུན་མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ལྔ་པོ་འདིའི་གང་ཡང་རུང་བ་དང་ལྡན་པ་ན་ཡང་བསྟེན་པ་གཞན་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གསུམ་པ་ཚད་མེད་བཞི་ལ། ཚད་མེད་བཞི་བཤད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་དང་། དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་དྲུག་གིས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚད་མེད་པ་བཞི་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚངས་པ་ཡི་གནས་པ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་དགའ་བ་བཏང་སྙོམས་བཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར་བྱམས་སོགས་རང་གི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གནོད་སེམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། མི་དགའ་བ་མང་བ་དང་། ཆགས་སྡང་གིས་སེམས་མི་སྙོམས་པ་བཞི་སྤངས་པ་དང་། གྲོགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱེད་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་སེམས་སྤངས་ནས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་འདོད་དང་པོ། བྱམས་པ་སྒོམ་པ་པོ་དང་། ཡུལ་སེམས་ཅན། བསྒོམ་བྱ་བྱམས་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་གཉིས་པ། དམིགས་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་པ་སྟེ། སོ་སྐྱེ་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་དམིགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉན་རང་གི་བྱམས་པ་ནི། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དུ་མའི་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་བྱམས་པར་འབྱུང་བའོ། །བྱང་སེམས་ས་ལ་ཞུགས་ པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་སུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རང་སྣ
Chinese
为了成办此事，依止善知识。我依此听闻佛法、思维修习，从而成就圣道，证悟法性之义，以此意乐，为彼义而作回向。第五，因是善知识心喜悦，乃是说法之因，教法具有意义之因，故心性稳固之善妙弟子，如善知识所说一般修习，以此能令善知识之心真实欢喜。第六，智慧是依善知识听闻佛法，成为精通声闻、独觉、菩萨三乘之人，以自己的智慧对三乘的证悟，是依止善知识而获得智慧。如是精通三乘之后，菩萨们不修声闻、独觉之乘，自己的乘是大乘，为成办自他二利，获得大菩提果而努力。第七，净土是依止善知识，为使内情众生完全清净，听闻佛法等，为使无量众生完全成熟，以及为使外器世界完全清净。为清净佛土，具足珍宝地基、如意树、甘露河流等圆满之相续，为清净净土而依止善知识听闻佛法。第八，处所是安住于作意之处，如父母或兄弟等共同的财物，在各自分配时，各自取自己所需之份额，菩萨亦应如是，为具足享用殊胜佛法份额之功德而依止善知识，而非为享用世俗财物。然有些菩萨虽为世俗所摄，却不以佛法为主，仅为世俗而听闻佛法，此非处所之门。第二，依止之差别是，具慧者依止善知识。
English
In order to accomplish this, one relies on a virtuous spiritual friend. By relying on this, may I listen to the Dharma, contemplate and meditate, thereby accomplishing the noble path and realizing the meaning of the nature of reality. With this intention, I dedicate it entirely for that purpose. Fifth, the cause is that the virtuous spiritual friend's heart is pleased, which is the cause of teaching the Dharma, and the cause of the teachings being meaningful. Therefore, a good disciple with a stable mind, who practices as the virtuous spiritual friend has taught, can truly delight the heart of that virtuous spiritual friend. Sixth, wisdom is that by hearing the Dharma from a virtuous spiritual friend, one becomes proficient in the three vehicles of the Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas. The realization of the three vehicles by one's own wisdom is the attainment of wisdom by relying on a virtuous spiritual friend. Having become proficient in the three vehicles in this way, Bodhisattvas do not practice the vehicle of Hearers or Solitary Realizers, but their own vehicle is the Great Vehicle. They strive to accomplish the benefit of both themselves and others, and to attain the great fruit of enlightenment. Seventh, the pure land is that by relying on a virtuous spiritual friend, in order to completely purify the sentient beings within, one listens to the Dharma and so forth, in order to fully ripen limitless sentient beings, and in order to completely purify the outer world. In order to purify the Buddha-field, which is endowed with a continuous abundance of precious ground, wish-fulfilling trees, nectar rivers, and so forth, one relies on a spiritual friend and listens to the Dharma in order to purify the pure land. Eighth, the place is where the mind abides in attention. Just as when the common property of parents or siblings is divided, each person takes what they need, so too should a Bodhisattva rely on a spiritual friend in order to possess the qualities of enjoying the share of the excellent Dharma, and not for the sake of enjoying worldly possessions. However, some Bodhisattvas, although influenced by worldly concerns, do not prioritize the Dharma, but only listen to the Dharma for worldly reasons. This is not the door of the place. Second, the distinction of reliance is that the wise rely on a spiritual friend.
Chinese
关于依止，因和果的差别是：前世依止善知识是因，现在依止是果；现在依止是因，未来世依止是果。这样，过去、现在和未来依止善知识有三种。依止善知识后，按照他的教诲和指示修行，获得法门的等持，然后跟随他，或者证悟与他相符，依止善知识佛和菩萨是内在的依止。通过找到善知识等方式依止是外在的依止。仅仅通过听闻从善知识那里听到的法的声音来依止是粗略或粗糙的，因为心仅仅在其他的声音上向外游走。伴随着思惟和修所生的心的瑜伽是精细或细微的，因为心在意义上向内思考。此外，对于这个，以我以恭敬等侍奉，伴随着实执是伴随着我慢的低劣。不执着于我和依止善知识的三种行为的相状，是具有无我慢之意，称为依止善知识，是殊胜的。有智慧的人依止善知识，从行的方式上分为远近两种，从结合的方式上分为两种，从发愿的方式上分为两种，依止善知识有六种差别。那是什么呢？以今生的行来依止是近的。被许多世的行隔断后才依止是远的。 结合的方式是，即使在今生，也在其他稍晚的时候依止，或者即使在其他世，也不是立即依止，而是被许多世隔断后才结合依止是远的，在今生立即结合依止，以及在来世立即结合依止是近的。发愿也是如此。发愿今生就依止并依止是近的，发愿来世依止是远的。这三种，依凭和结合是实践，以及以思想发愿只是强弱的差别而已。第三，殊胜的依止是：以自己的心依止殊胜的善知识。
English
Regarding reliance, the distinctions of cause and effect are: relying on a virtuous spiritual friend in previous lives is the cause, and relying in the present is the effect; relying in the present is the cause, and relying in future lives is the effect. Thus, there are three types of reliance on a spiritual friend: past, present, and future. Having relied on a virtuous spiritual friend, practicing according to his instructions and guidance, obtaining the samadhi of the Dharma's gateway, and then following him, or realizing something in accordance with him, relying on virtuous spiritual friends, Buddhas and Bodhisattvas, is inner reliance. Relying through finding a virtuous spiritual friend, etc., is outer reliance. Relying merely through listening to the sound of the Dharma heard from a virtuous spiritual friend is coarse or rough, because the mind wanders outward on other sounds. The yoga of the mind accompanied by thought and meditation-born is subtle or refined, because the mind thinks inwardly on the meaning. Furthermore, regarding this, serving with reverence, etc., with attachment to reality, is inferior with arrogance. Not clinging to the characteristics of the three actions of oneself and relying on the spiritual friend, is called relying on the spiritual friend with a mind free from arrogance, and is supreme. The intelligent one relies on the spiritual friend, from the perspective of going, there are two: near and far; from the perspective of joining, there are two; and from the perspective of aspiration, there are two. There are six distinctions of relying on the spiritual friend. What are they? Relying with the going of this life is near. Relying only after being separated by the going of many lives is far. Joining is that even in this life, relying at another later time, or even in another life, not relying immediately, but joining to rely after being separated by many lives is far; joining to rely immediately in this life, and joining to rely immediately in the next life is near. Aspiration is also the same. Making aspirations and relying to rely in this very life is near, and aspiring to rely in the next life is far. These three, relying and joining are practice, and aspiring with thought is merely a difference in strength and weakness. The third, supreme reliance is: relying on the supreme spiritual friend with one's own mind.
Chinese
以信奉大乘佛法的途径来依止，以及结合前面所说的九种意乐来依止，应当了解。自在是指通过获得禅定的自在来依止，即以虚空藏的禅定供养无量受用而依止，以及通过陀罗尼不忘失词句和意义等途径。完全掌握不分别的方便，以及八地以上的菩萨融入为一个造作者，进入到一切和意义相同之中，即具备这五种情况中的任何一种，也是胜过其他依止的。第三，四无量心中，分为宣说四无量心和分别宣说慈悲两种。 第一部分包括本体、所缘、分类、果、相违品和功德的阐述，通过六个方面来阐述。首先，菩萨的四无量心具有四种特征，即菩萨稳固相续中的梵天之住，慈、悲、喜、舍四者依次是慈等各自的相违品，嗔恚、恼害、不喜悦和贪嗔导致的心不平等四者被舍弃，具备不分别的智慧作为助伴，所缘境涉及有情、法和无所缘三种，作用是不舍弃一切有情并使其成熟，这就是具备四种特征。其中，慈心的第一个作用是通过慈心舍弃嗔恚，希望与安乐相遇。慈心的修行者、对境有情、所修之法慈心，像这样不执著三轮是第二个作用。进入三种所缘境是第三个特点。凡夫和外道之辈的慈心是缘于执著有我和有情的有情，声闻缘觉的慈心是，即使没有所谓我和有情，也只是缘于五蕴众多、无常和具有痛苦自性的众多法而生起慈心。登地的菩萨和佛陀的慈心是，胜义中不缘有情和法，虽然自性是空性，但自