Tibetan
པས་བརྗོད་བཅས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུ་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་པས་རྗོད་བཅས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས་ཀྱང་སྔ་མ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དངོས་ གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ་བས། བརྗོད་མེད་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་ཉེར་བསྡོགས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྟོག་དཔྱོད་དང་བཅས་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་བར་གྱི་བསམ་གཏན་རྣམས་རྟོག་མེད་དཔྱོད་བཅས། གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་གསུངས། བདུན་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་ལྡན་པ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་དང་བདག་བཅས་དང་། །ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདུག་དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སམ་ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིད་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་རམ་ཞི་ལྷག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེའི་རྒྱུ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་བདག་ཉིད་དང་བཅས་པའོ་ཞེས། མདོར་ན་ཐོས་བསམ་དྲི་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམ་པ་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་བྱེད་དེ། བརྒྱད་པ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། །མདོ་སྡེ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། ཆེད་བརྗོད་དམ་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་བཅད་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། གླེང་གཞི་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཛིན་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ། འཆད་པ་ལ་འདྲེས་པར་དམིགས་པ་ལྔ་ལས་དང་པོ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་ དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྤྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལེའུ་རེ་རེའི་བསྟན་དོན་དོན་དུའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བསྡོམས་ནས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གླེང་གཞི་དང་གཞུང་དོན་མཇུག་སྡུད་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཁོག་དོན་བསྡུས་ཏེ་དམིགས་པ་དང་། རང་གིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བསྒོམ་བྱའི་དོན་མདོར་བསྡུས་ན་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། གཞན་ལ་འཆད་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུད་པ་སྟེ། མདོར་ན་མདོ་སྡེ་དག་གི་དོན་དང་། དེའི་བར་བར་དུ་ཆེད་བརྗོད་དམ་དོན་བསྡུས་པའི་ཚིགས་བཅད་དང་། གླེང་གཞི་བསྡུས་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་
Chinese
称为有诠说，因为语的生起之因是寻伺，故为有诠说。初禅的正行具有特殊性，无寻有伺也属于前者。二禅以上的正行等持，是离寻伺二者的，故称为无诠说。在《智稳论》中说，近分和初禅是有寻有伺，二禅和中间的禅定是无寻有伺，三禅和四禅是无寻无伺的等持。第七个与智慧相应的作意是，以“与识相应，瑜伽因与我”来表示。在《智稳论》中说：“与智慧完全相应，是瑜伽的因的自性。”这里所说的，也是从修习中产生的智慧或识，与之相应或完全相应，称为识作意。此识本身是瑜伽或止观的自性，其因是闻思的智慧的自性或自体。总之，从闻思无垢之因产生的修习止观瑜伽，是与识相应的作意。第八个混合而缘的作意是，以“那是缘于混合，下有五种相”来表示。混合而缘有五种相：经部混合而缘，专门论述或总摄的偈颂混合而缘，话题混合而缘，执持混合而缘，讲说混合而缘。五种中的第一种，如《十地经》等，将所诠之义简略地总作意，将每一章的所诠之义包含在意义之中而总摄作意，以话题和正文结尾等总纲的方式，将要义归纳而缘，自己如何执持，将所修之义简略地说成是这样，以及为他人讲说也同样归纳。总之，经部的意义，以及其间专门论述或意义总摄的偈颂，和话题归纳后作意。
English
It is called 'with expression' because the cause of the arising of speech is investigation and analysis, hence it is 'with expression.' The actual practice of the first dhyana, which is unique, 'without investigation but with analysis,' also belongs to the former category. The samadhi of the actual practice from the second dhyana onwards is free from both investigation and analysis, hence it is called 'without expression.' In the 'Commentary on the Steadfast Mind,' it is said that the preliminary stage and the first dhyana are with investigation and analysis, the second dhyana and the intermediate dhyanas are without investigation but with analysis, and the third and fourth dhyanas are samadhi without investigation or analysis. The seventh, the mental engagement endowed with knowledge, is indicated by 'It is associated with consciousness, with the cause of yoga and self.' In the 'Commentary on the Steadfast Mind,' it says, 'It is truly endowed with wisdom, it is the nature of the cause of yoga.' This also refers to the wisdom or consciousness arising from meditation, being associated or truly associated with it, which is called consciousness mental engagement. This consciousness itself is the nature of yoga or shamatha-vipashyana, and its cause is the nature or self of the wisdom of hearing and thinking. In short, the yoga of shamatha-vipashyana meditation arising from the cause of immaculate hearing and thinking is the mental engagement endowed with knowledge. The eighth, the mental engagement that focuses on mixture, is indicated by 'That is focused on mixture, and below are five aspects.' There are five aspects of focusing on mixture: focusing on mixture in the sutras, focusing on mixture in the verses of special statements or summaries, focusing on mixture in the topic, focusing on mixture in grasping, and focusing on mixture in explanation. The first of the five, such as the 'Ten Bhumi Sutra' and others, generally engage the mind by summarizing the meaning of the teachings, and summarize the meaning of each chapter by including it in the meaning, and focus on it in that way. They also focus on it by summarizing the essence in the form of general principles, such as the topic and the conclusion of the text, and by summarizing the meaning of what one has grasped, saying, 'This is just about it,' and by summarizing it similarly when explaining it to others. In short, the meaning of the sutras, and the verses of special statements or summaries of meaning in between, and the topic are summarized and engaged in the mind.
Tibetan
། འཆད་ཉན་གྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དྲིལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་དོན་བསྡུས་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཟབ་པའི་དོན་བསྡུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་བདག་དང་གཞན་སོགས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ཀྱང་མཐའ་དེ་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་དང་། གཞི་བདེན་གཉིས། ལམ་ཚོགས་གཉིས། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་སུ་འདུ་བ་ལྟ་བུར་བསྡུས་ཏེ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དགུ་པ་ཐ་དད་པའམ་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཞེས་དང་། རྗེས་སུ། རྣམ་བདུན་ཉིད། ཅེས་པས་བསྟན་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་དེ། མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ལ་དམིགས་པ་ཀ་བ་རིང་པོ་བུམ་པ་གསར་པ་ལྟ་བུ་མིང་ དང་དེའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་སྟོན་པའོ། །ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་ནི། མིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོམ་གཞི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་རྗོད་བྱེད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ནས་མདོ་སྡེ་གང་དུ་ཚིག་དང་མིང་དང་ཡི་གེ་འདི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་དོན་འདི་སྟོན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ལ། དེ་དག་གིས་དོན་སྟོན་མོད་སེམས་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་པས་མིང་ཚིག་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འཇུག་གོ། བརྗོད་བྱའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་དང་། གཞན་དབང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཟུང་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། ལུས་མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དམིགས་པ་དང་། འཛིན་ཆར་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གཟུགས་ཅན་མིན་པ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པར་དམིགས་པའོ། །བཅུ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ངེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འདི་ཡི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་པོ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་བདེན་པ་བཞི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མི་རྟག་སོགས་རྣམ་
Chinese
而且讲闻之义也同样归纳其义而作意。如果归纳所有大乘经部的教义，则是深和广二者。如果归纳深义，就像归纳为能取和所取、自和他等二法无有戏论的真如一样。虽然以各种方式广说，也要知道最终归于此。如果归纳所有广大的法，则归纳为基、道、果三者。基归纳为二谛，道归纳为二资粮，果归纳为二身等，对归纳而混合者进行专注。第九，对各别或不混合者进行专注。如“对不混合者进行专注”。随后，以“七相”来表示。对不混合者进行专注有七种相。对名进行专注，如柱子和瓶子等。对词进行专注，如长柱子、新瓶子等，将名和它的差别结合起来显示。对字母进行专注，即对所有名的根本，阿（藏文：ཨ，梵文天城体：अ，梵文罗马拟音：a，汉语字面意思：阿）和嘎（藏文：ཀ，梵文天城体：क，梵文罗马拟音：ka，汉语字面意思：嘎）等的字母进行专注。这三者从能诠上分为三种，然后专注说，无论哪部经部，只要有这么多词、名和字母，就显示这个意义。世间和出世间的所有论典都未超出名、词、字母的自性。它们虽然显示意义，但因为是心所诠释的缘故，要知道所有名、词、字母也都是从心而生，只是心所安立，从而进入不可言说。如果从所诠的角度来说，则是从圆成实性的角度，对人无我和法无我进行专注二者。从依他起的角度来说，对显现为所取的依他起有色法，即众多和无常，身体是不净的，是痛苦之因进行专注。对显现为能取的依他起无色法，即心和心所是痛苦的和无常的进行专注。第十，完全了知的决定作意。以“此之完全了知五”来表示。此定的专注的完全了知有五种。哪五种呢？即应完全了知的基，四谛。应完全了知的义，无常等。
English
Moreover, the meaning of teaching and learning should also be summarized and kept in mind in the same way. If all the teachings of the Mahayana sutras are summarized, they are profound and vast. If the profound meaning is summarized, it is like summarizing the grasper and the grasped, self and other, etc., into suchness, which is free from the elaboration of the two dharmas. Although it is explained extensively in various ways, it is important to know that it ultimately leads to this. If all the vast dharmas are summarized, they are summarized into the three: ground, path, and fruition. The ground is summarized into the two truths, the path is summarized into the two accumulations, and the fruition is summarized into the two kayas, etc., focusing on what is summarized and mixed. Ninth, focusing on what is distinct or unmixed. As it says, "Focusing on what is unmixed." Subsequently, it is shown by "seven aspects." There are seven aspects to focusing on what is unmixed. Focusing on name, such as pillar and vase. Focusing on words, such as long pillar, new vase, etc., showing the name and its distinction combined. Focusing on letters, that is, focusing on the root of all names, the letters such as A (Tibetan: ཨ, Sanskrit Devanagari: अ, Sanskrit Romanization: a, Chinese literal meaning: A) and Ka (Tibetan: ཀ, Sanskrit Devanagari: क, Sanskrit Romanization: ka, Chinese literal meaning: Ka). These three are divided into three aspects from the expressive point of view, and then it is focused on, saying that whatever sutra has so many words, names, and letters, it shows this meaning. All the treatises of the world and beyond do not go beyond the nature of names, words, and letters. Although they show meaning, it is because of the interpretation of the mind, so it is important to know that all names, words, and letters also arise from the mind and are merely established by the mind, thereby entering into the unspeakable. If it is from the point of view of the expressible, then from the point of view of the perfectly established, focusing on the absence of self of the person and the absence of self of the dharma, the two. From the point of view of the other-dependent, focusing on the other-dependent form dharmas that appear as the grasped, that is, the manifold and impermanent, the body is impure, and is the basis of suffering. Focusing on the other-dependent non-form dharmas that appear as the grasper, that is, the mind and mental factors are suffering and impermanent. Tenth, the ascertainment of complete knowledge, keeping in mind. It is shown by "Five complete knowledges of this." The complete knowledge of the focus of this samadhi is five. What are the five? That is, the basis to be completely known, the four truths. The meaning to be completely known, impermanence, etc.