Chinese
如至尊佛陀所说，所谓“圆满正觉”是指从无明的沉睡中醒来，并且对于所知也增长了智慧。如是说，因为是佛陀证悟的意义，所以理解为证悟至上的意义。如果将“佛陀”理解为上位是基体，下位是特性，那么就不会变成重复的词语。因此，导师圆满正觉的佛陀们，在经部等经典中，讲述了一切有为法的性质，如同幻术、梦境、阳焰、影像一般，又如山谷回音、水中月影、化现一般，应当了知。所显示的这些，总的来说，一切法都是无实有的显现的譬喻，这些都可以。但如果具体区分，内部的六处类似于幻术，为什么呢？因为幻术中显现的人、马、象等，虽然显现为具有根、自我、有情和无情，但实际上如同具有根、生命和意识的有情一般显现，同样，对于显现为具有内部眼等六处的有情们，也显示了没有生命和补特伽罗等。外部的六处，色等六境，类似于梦境的显现，在梦中，男女等的身形、声音、气味、味道、触觉、法等，虽然显现为享受的体验，但应当了知那就像没有其他境一样。所谓“二者”，心和心所二者类似于阳焰，阳焰中没有水，但因为青色和摇动等，使得远处的人产生水的错觉，但靠近时却什么也没有一样，心和心所生起柱子、瓶子、男人、女人、青、黄、白、红等各种法，认为“这是这个，那是那个”，以分别念而执著，但如果观察这些法，因为是众多和无常等，所以没有任何可以执著的完整对象。所谓“两组六处”，上面所说的比喻影像和眼翳二者，是与内部和外部的两组六处相联系的。内部的六处类似于影像，因为形体的缘故，在镜子
English
As the Supreme Buddha said, the term "perfectly enlightened" refers to awakening from the sleep of ignorance and increasing wisdom regarding what is to be known. As it is said, because it is the meaning of the Buddha's realization, it should be understood as the meaning of supreme realization. If "Buddha" is understood as the upper level being the substrate and the lower level being the characteristic, then it will not become a repetitive word. Therefore, the teachers, the perfectly enlightened Buddhas, in the sutras and other scriptures, have taught that the nature of all conditioned things is like illusion, dreams, mirages, and reflections, like echoes in a valley, like reflections of the moon in water, and like emanations, one should know. These teachings, in general, are metaphors for the appearance of all phenomena as being without inherent existence, and any of these can be used. But if we differentiate specifically, the six internal sense bases are like illusions. Why? Because the people, horses, elephants, etc. that appear in illusions, although they appear to have faculties, self, sentient beings, and non-sentient things, they actually appear like sentient beings with faculties, life, and consciousness. Similarly, for sentient beings who appear to have the six internal sense bases such as the eye, it is shown that they do not have life or a person, etc. The six external sense bases, such as forms, the six objects, are like the appearance of dreams. In dreams, the forms of men and women, etc., and sounds, smells, tastes, tactile sensations, and phenomena are experienced as being enjoyed, but it should be known that this is like there being no other object. The "two," the two, mind and mental factors, are like mirages. In a mirage, there is no water, but because of the blue color and movement, etc., those who are far away have the illusion of water, but when they get close, there is nothing there. Similarly, the mind and mental factors arise with pillars, pots, men, women, blue, yellow, white, red, and various phenomena, and they think, "This is this, that is that," and they cling to them with conceptual thoughts. But if we examine these phenomena, because they are many and impermanent, etc., there is no complete object to cling to. The "two sets of six," the above examples of reflections and cataracts, are related to the two sets of six internal and external sense bases. The six internal sense bases are like reflections, because of the shape, in a mirror.
Tibetan
གི་ངོས་སུ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བ་ལྟར། དེ་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འདི། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གཟུགས་བྱད་ལྟ་བུ་ལས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མིག་ཡོར་ཞེས་པ་རྐྱེན་ལས་མིག་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཀུན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་སྣང་བ་དང་། མིག་བཙིར་བས་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་དང་། རང་གི་གྲིབ་མ་ལ་སྲོག་ཆགས་གཞན་དུ་སྣང་བ་དང་། སྐྲ་ཤད་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། གྲུ་ལ་ཞུགས་ན་རི་འགུལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་གྲིབ་མ་ལ་གོ་བར་བྱ་གསུངས་ཏེ། གདུགས་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་གྲིབ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྣང་བ་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད་ཅེས་པ་བཤད་པའི་ཆོས་དང་། སེམས་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དང་། བསམ་བཞིན་སྲིད་པ་འཛིན་པའི་ལུས་གསུམ་ནི་བྲག་ཆ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་སྤྲུལ་པའི་དཔེ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཆ་དང་འདྲ་སྟེ། བྲག་ཆ་སྒྲའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཀྱང་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བའམ། ཆུ་དྭངས་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོར་མེད་པ་བཞིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ལ་གནས་པས་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་མ་རྙོགས་པས་ཆུ་དྭངས་པ་ལྟ་བུ་ལ་བདེན་བཞི་དང་རྗེས་དྲན་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་གང་དང་གང་བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམ་བྱའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་དུ་སྣང་བས་སོ། །བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་ཆགས་སྡང་མེད་པ་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ཡང་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་མེད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཡང་དག་མིན་རྟོགས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱ་མདོར་བསྡུ་ན་ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་བརྟགས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མིན་པའི་རྟོག་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག
Chinese
就像镜子表面显现影像一样，这般显现的六处生处虽然不真实，如同影像一般，是因为前世的六处生处所造作的业的习气，如同形象一般而显现的缘故。外在的六处生处就像眼翳一样，眼翳是指因缘导致眼睛产生错觉的各种显现，例如：看到土堆像人，揉眼睛看到两个月亮，自己的影子看起来像其他生物，出现毛发等幻象，乘船时看到山在移动等等，情况有很多种，但此处应理解为影子。就像因为伞和身体等原因而产生影子一样，外在的六处生处也像内在六处生处的影子一样，由其所致而产生。从阿赖耶识中产生眼睛等内在的六处生处，由此以外境的方式显现外在的六处生处。所谓三者一一对应，是指讲经说法的法、心安住于禅定、以及随愿受生的三身，应分别与山谷回声、水中月和化身这三个比喻一一对应。所有讲经说法的法都像山谷回声一样，山谷回声本身没有声音的性质，但却可以在听觉范围内听到，所有讲经说法的法都与之相似。又如清澈的水中显现月亮的影像，虽然能够显现，但并非真实存在。同样，因为心安住于专注的禅定，没有被其他散乱的分别念所扰乱，就像清澈的水一样，无论修习四谛、忆念死亡、降伏烦恼等任何法门，都能清晰地显现所修习之事的影像。随愿受生就像化身从一个地方显现到另一个地方，却没有贪恋和嗔恨一样。菩萨为了利益众生，从一生传递到另一生而受生，也没有贪恋和嗔恨。第三，完全寻求所知，以“非真实现”等一个偈颂来表示。如果简要概括所知，就是辨别哪些法是世俗的，哪些法是出世的。非真实的分别念，是不分别法界和现象。
English
Just as an image appears on the surface of a mirror, the appearance of the six sense bases, though unreal, is like an image. This is because it appears from the karmic imprints of actions accumulated by the six sense bases of previous lives, like a form. The external six sense bases are like eye ailments, which refer to all the appearances of visual illusions caused by conditions. For example, seeing a mound of earth as a person, seeing two moons by squeezing the eyes, seeing one's own shadow as another creature, seeing illusions of hair, and seeing mountains moving when on a boat, etc. There are many such instances, but here it should be understood as a shadow. Just as shadows arise due to umbrellas and bodies, the external six sense bases also arise due to the internal six sense bases, like their shadows. From the alaya consciousness, the internal six sense bases such as the eyes arise, and from them, the external six sense bases appear as objects. The statement that the three correspond one by one refers to the Dharma of teaching, the mind abiding in samadhi, and the three bodies that take rebirth according to aspiration, which should be respectively associated with the three examples of echoes, moon in water, and emanations. All the Dharma of teaching is like an echo, which does not have the nature of sound itself, but can be heard within the range of hearing. All the Dharma of teaching is similar to that. Just as the image of the moon appears in clear water, although it can appear, it does not actually exist. Similarly, because the mind abides in focused samadhi, it is not disturbed by other distracting thoughts, like clear water. No matter what is meditated upon, such as the Four Noble Truths, mindfulness of death, subduing afflictions, etc., the image of the object of meditation appears clearly. Taking rebirth according to aspiration is like an emanation appearing from one place to another, without attachment or hatred. Bodhisattvas, for the benefit of sentient beings, pass from one life to another and take rebirth, also without attachment or hatred. Third, completely seeking what is to be known is indicated by one verse, such as "Not truly real." If what is to be known is briefly summarized, it is to distinguish which dharmas are worldly and which are transcendent. Non-true conceptualization is not distinguishing the realm of Dharma and phenomena.
Tibetan
་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡང་དག་པ་མིན་ལ་ ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དེ། དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྟོག་ཡོད་པས་ཡང་དག་པ་མིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེའི་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་ཡང་མིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་རྟོག་ཅེས་པ་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། ཞེས་པ་མཉམ་བཞག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་དམིགས་པས་ན་གཟུང་འཛིན་མེད་པའམ། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ན་དེའི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་འདི་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ བའི་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་གི་ཁམས་ལས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའམ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་དང་ས་བོན་དང་རྒྱུ་ཞེས་པ་དོན་དུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་གཟུང་བ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ
Chinese
获得如是的智慧之后，与三界的能取和所取的一切遍计分别不相符。不是真实和不是不真实也不是，是指在凡夫位时，从善听正法和思维开始，直到世间最胜法以下的信解行地的法，如理作意一切。那时，因为有能取和所取的遍计，所以不是真实。与证悟法界和出世间智慧相符，成为它的因，所以称为不是不真实也不是。无分别是指境法界和它的境，出世间智慧不分别，因为这二者没有能取和所取等分别。非分别非不分别，是指在等持中从无分别智慧之后获得的清净世间智慧。它是缘于法界的无分别智慧，因为缘于它，所以没有能取和所取，或者从它之后获得，所以不执着于它的能取和所取，所以也不是分别。因为一切法的自相和共相不混淆，像幻象和阳焰一样进行分别，所以也不是无分别。据说一切所知都包含在这四种之中，因为除了唯识之外没有其他的法，而且心的这四种状态和法界包含了所有的所知。第四，对于普 contamination 和清净的彻底寻求，由“自己的界”等两句偈颂来表示。考察了由烦恼、业和生或异熟三者所概括的普 contamination 的体性和由圣道和涅槃所概括的清净的界。其中，界、种子和因，在意义上是相同的。阿赖耶识与能取和所取的习气一起，被称为自己的界。从它显现为能取和所取二者，在显现的时候，与不了解事物自性的无明和贪等其他烦恼一起，对境色等进行能取和对它进行执取的相。
English
After attaining such wisdom, it does not conform to all the pervasive conceptualizations of grasping and being grasped in the three realms. Not real and not unreal either, refers to the time when ordinary beings, starting from listening well to the true Dharma and contemplating it, properly attend to all the Dharma of the grounds of faith and practice up to the supreme Dharma of the world. At that time, because there is pervasive conceptualization of grasping and being grasped, it is not real. It conforms to the realization of the Dharmadhatu and transcendent wisdom, and becomes its cause, so it is called not unreal either. Non-conceptual refers to the realm of objects, the Dharmadhatu, and its object, transcendent wisdom, which does not conceptualize, because these two do not have conceptualizations such as grasping and being grasped. Non-conceptual, not non-conceptual, refers to the pure worldly wisdom obtained after non-conceptual wisdom in Samadhi. It is the non-conceptual wisdom that focuses on the Dharmadhatu, and because it focuses on it, there is no grasping or being grasped, or because it is obtained after it, there is no attachment to its grasping and being grasped, so it is not conceptualization either. Because the self-characteristics and general characteristics of all Dharmas are not confused, and they are distinguished like illusions and mirages, it is also not non-conceptual. It is said that all knowable things are contained in these four, because there is no other Dharma besides Mind-Only, and these four states of mind and the Dharmadhatu encompass all knowable things. Fourth, the thorough search for pervasive contamination and purification is indicated by the two verses "one's own realm" and so on. The nature of pervasive contamination, summarized by afflictions, karma, and birth or maturation, and the realm of purification, summarized by the noble path and Nirvana, are examined. Among them, realm, seed, and cause are the same in meaning. The Alaya consciousness, together with the habits of grasping and being grasped, is called one's own realm. From it, it appears as the two, grasping and being grasped, and at the time of appearance, together with ignorance, which does not understand the nature of things, and other afflictions such as attachment, the aspect of grasping objects such as form and grasping them.