Tibetan
ཀྱི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ཤིང་གཏན་བདེ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ནང་རིག་པའམ་ཡང་དག་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་འདི་ལྔའི་ནང་དུ་རིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་མཐའ་དག་འདུས་པ་ཡིན་པས། འདི་ལྟ་བུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་ཞིང་མཁས་པར་མ་བྱས་པ་ཞིག་ན། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐེག་ཆེན་པའི་གང་ཟག་འཕགས་པ་མཆོག་དག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པོ་དེ་མ་ཤེས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། བསམ་པ་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་བས་མོས་སྤྱོད་དུ་ཡང་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ པའི་རྒྱུར་བསྔོ་བ་ཡང་བྱེད་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཆེས་མང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །ས་ཐོབ་ཕན་ཆད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ཚེགས་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་སྐྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་གིས་གོམས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱས་ཤིང་མཁས་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་གོ་དགོས་ཀྱི་འཕགས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ད་གདོད་རིག་གནས་སློབ་པའི་མགོ་གསར་དུ་འཛིན་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་གོ་བ་ཐ་ཆད་སྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སློབ་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ། སྨན་ཅི་ཙམ་ཚོགས་དགོས་པ་ཚང་བ་ལ་སྨན་ཀུན་ཚོགས་དང་། དེ་བཞིན་མི་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་འདོད་ཀྱི་དབང་གིས་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གདགས་རུང་ལ་རྒྱུ་དེ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔས་བསྡུས་པའི་དོན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་མཁྱེན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པས་རིག་པའི་གནས་ལྔར་མཁས་ན་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ནུས་ཤིང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་གཞན་དག་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཚད་མའི་རིག་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་བསླབས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་རིག་པ་ འམ་དམ་པའི་ཆོས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དྲིན་ལན་བསབ་པའི་མདོ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་དང་། རྒྱུའམ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་སྒྲ་རིག་པ་དང་། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་རིག་པ་བསླབ་དགོས་ཚུལ་སོ་སོར་གསུངས་ནས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་མ་བསླབ་ན་ནམ་དུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ལྟ་བུས་འཚོལ་བ་བཤད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་སོགས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས། རྟེན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་ཡིད་བྱེད་དང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་མཐར་ཐུག་གི་དགའ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་སྐྱོ་བ་ཡིད་བྱེད། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་གཉེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཡིད་བྱེད་བདུན་དང་རབ་ཏུ་དྭངས་བ་ཡིད་བྱེད་སོགས་ནས་བདག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོག་མར་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རིགས་སམ་ས་བོན་ཡོད་མེད་བརྟགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཐོབ་འདོད་དང་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་བདག་ལ་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་པ་དང་ཞེས་པ་རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་དེའི་འོག་ཏུ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སམ་རྟེན་ཡིན་པས་བདག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཕར་ཕྱིན་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་
Chinese
对于所知的事物，如实了知其自性，并能指示恒常安乐解脱和一切智智之道者，即是内学或真实殊胜之法的论典，因此，一切包括五小明等论典都包含在这五者之中。像这样，如果不精勤于五明处，不成为智者，那么即使是胜于小乘圣者的，大乘的补特伽罗殊胜圣者们，也永远不会成为一切智智。为什么呢？因为一切智智是了知一切所知，而一切所知都包含在五明处中。因为不了知这五者，就不可能有一切智智。因此，大乘种姓者，由于自性聪慧，思想和智慧广大，所以在意乐和行持上，也精勤于五明所摄的一切所知，并且也回向于获得一切智智的因，并且由于同类因的力量，在极多次的转生中串习。从获得菩萨地开始，以三摩地和智慧的力量，也能毫不费力地了知所有尽所有所知，并且由于在无数次的转生中自己串习的缘故。大乘圣者们特别精勤于五明，并且是智者，不可能不是智者，必须这样理解，不要产生一种极端的理解，认为成为殊胜圣者之后，现在才开始学习明学。在学习的时候，对于不愚昧于五明的圆满智慧，就像需要多少药材才能齐全一样，就像说药材齐全，同样，就像说人齐全一样，由于想要表达的意愿，可以假立为遍知一切明学，当这个因变得极其殊胜时，在佛地，现量了知五明所摄的一切义，从而圆满获得一切智智之名。菩萨由于精勤于利他，如果精通五明，就能成办利他，并且会成为一切智智，因此，为了从语言和意义上驳斥颠倒显示的异教徒等其他，需要声明学和因明学，为了摄受总的和别的有情，需要工
English
Knowing the nature of knowable things without any distortion, and guiding to the path of permanent bliss, liberation, and omniscience, is the inner science or the treatises of the true and supreme Dharma. Therefore, all texts, including the five minor sciences, are contained within these five. Like this, if one does not diligently study the five sciences and become learned, then even the supreme individuals of the Mahayana, who are superior to the Hinayana saints, will never become omniscient. Why? Because omniscience is knowing all knowable things, and all knowable things are contained within the five sciences. Because without knowing these five, omniscience is impossible. Therefore, those of the Mahayana lineage, being naturally intelligent, with vast minds and wisdom, also diligently study all knowable things contained within the five sciences in their aspirations and practices, and also dedicate themselves to the cause of attaining omniscient wisdom, and due to the power of similar causes, they become accustomed to it in countless lifetimes. From the attainment of the Bodhisattva grounds onwards, through the power of samadhi and wisdom, they effortlessly know all knowable things, and because they have accustomed themselves to it in countless lifetimes. The Mahayana saints especially diligently study the five sciences and are learned, it is impossible for them not to be learned, one must understand it this way, and one should not generate an extreme understanding that after becoming a supreme saint, one must now begin to learn the sciences anew. At the time of learning, for the perfect wisdom that is not ignorant of the five sciences, just as one needs to gather all the necessary medicinal ingredients, just as one says that all the medicines are gathered, similarly, just as one says that all the people are gathered, due to the desire to express it, one can nominally establish it as knowing all the sciences, and when that cause becomes extremely excellent, in the Buddha-field, one directly knows all the meanings contained within the five sciences, thereby fully obtaining the name of omniscience. Bodhisattvas, due to their diligence in benefiting others, if they are proficient in the five sciences, they can accomplish the benefit of others, and they will become omniscient. Therefore, in order to refute those who teach perversely, such as non-Buddhists and others, in terms of language and meaning, one needs grammar and logic, and in order to guide sentient beings in general and in particular, one needs crafts.
Chinese
并且学习医方明。为了自己如所有、尽所有般正确了知一切法，应当学习内明或者圣法。如是所应学习的五明，菩萨当精进修习。如是《报恩经》中云：当学圣法十二部经，以及因明或曰理则学、声明和医方明，以及世间的工巧明。如是分别宣说后，如果菩萨不学五明，则无论何时也不能获得无上圆满正等菩提一切智智。因此，为了获得无上菩提，应当学习五明。二是讲述以何种作意来寻求，即能使波罗蜜多界增长的作意，如“以因缘而喜悦”等，以十三颂来阐述。首先是以因缘而喜悦的作意，到依于所依而随念的作意，以及共同希求果的作意，以及如何信乐菩提的作意和究竟的喜悦作意。不厌倦作意。舍弃相违品和修持对治品的七种作意，以及极度清净的作意等，到执著我为最胜的作意之间的这些作意，通过作意，能使自相续的波罗蜜多界增长。首先，以因缘而喜悦，是指安住于种姓的菩萨首先观察自己是否具有能成办六度波罗蜜多的佛种姓或种子。观察后，如果认为自己具有想要获得佛果和趣入波罗蜜多的因，就反复地作意“我具有成佛的福分”，从而使俱生本有的波罗蜜多种子得以增长。同样，依于所依而随念，是指安住于种姓者于其后发起无上菩提心，因为发起菩提心是波罗蜜多等的处所或所依，所以作意“我发起菩提心就能圆满波罗蜜多”，
English
and study medicine. In order to correctly understand all dharmas, both as they are and as many as there are, one should study inner science or the sacred Dharma. Thus, the five sciences that should be studied are those that the bodhisattva should diligently practice. As it is said in the Sutra of Repaying Kindness: One must study the twelve divisions of the sacred Dharma, the sutras, as well as logic or the science of reasoning, grammar, the science of medicine, and the worldly science of crafts. After explaining each of these separately, it is said that if a bodhisattva does not study the five sciences, he will never attain the unsurpassed, perfect, complete enlightenment, the omniscient wisdom. Therefore, in order to attain unsurpassed enlightenment, one should study the five sciences. Secondly, explaining how to seek with what kind of attention, that is, the attention that makes the realm of the pāramitās grow, such as "joyful from the cause," etc., is explained in thirteen verses. First, from the attention of being joyful from the cause, to the attention of remembering after that based on the support, and the attention of desiring a common result, and the attention of how to have faith in enlightenment, and the attention of ultimate joy. The attention of not being discouraged. The seven attentions of abandoning conflicting qualities and cultivating antidotes, and the attention of extreme purity, etc., to the attention of holding oneself as supreme, these attentions, through attention, can make the realm of pāramitās of one's own mindstream grow. First, being joyful from the cause means that a bodhisattva who abides in the lineage first examines whether he has the Buddha lineage or seed that can accomplish the six pāramitās. After observing, if he thinks that he has the cause of wanting to attain Buddhahood and entering the pāramitās, he repeatedly pays attention to "I have the fortune to attain Buddhahood," so that the seeds of the pāramitās that are inherent in the alaya consciousness grow. Similarly, remembering after that based on the support means that one who abides in the lineage then generates the unsurpassed bodhicitta, because generating bodhicitta is the place or support of the pāramitās, etc., so paying attention to "I can perfect the pāramitās by generating bodhicitta,"