Tibetan
བ་པས་ན་དེའི་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། སེམས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་མེད་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་འདི་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་ བའི་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། རང་གི་ཁམས་ལས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའམ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཁམས་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁམས་དང་ས་བོན་དང་རྒྱུ་ཞེས་པ་དོན་དུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་གཟུང་བ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་བར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྫས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ནས་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བློ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་ཞིང་གཉིས་སུ་ཞེན་པས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཉོན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བའོ། །རྣམ་བྱང་གི་མཚན་ཉིད་བཙལ་བ་ནི། མོས་སྤྱོད་དུ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་ཡི་གང་ཟག་གིས། གཞན་དབང་སེམས་རང་གི་དབྱིངས་སམ་གནས་ལུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ས་དང་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ས་རྣམས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ དང་ལྡན་པའི་ཞི་ལྷག་གི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར། གོང་ནས་གོང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུའོ། །དེ་ཡང་དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་འཁྲུལ་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེ
Chinese
因此，由于没有对它的能取所取（gzung 'dzin）的执着，所以也不是分别念。又因为对于一切法的自相和共相不混杂，如幻如阳焰般地了知，所以也不是无分别。据说一切所知都包含在这四者之中，因为没有唯识以外的法，并且心的这四种状态和法界包含了所有的所知。第四，普 contamination 和清净的完全寻求，由“自之界”等两颂来阐述。考察了由烦恼、业和生或异熟三者所包含的普 contamination 的体性，以及由圣道和涅槃所包含的清净之界。其中，界、种子和因，在意义上是相同的。具有能取所取习气的阿赖耶识，被称为自之界。从它显现为能取和所取二者，并且在显现之时，与未认识事物自性的无明以及贪等其他烦恼一同，对于境色等产生能取，以及对它执着的识之分别念，从而在轮回中一次又一次地产生和进入。像这样，即使在具有二取显现之时，能取和所取的实体二者也是完全断绝的，因为它们本来就不是相互独立的，但由于心识的迷惑，显现为二，并且执着于二，从而知道轮回得以成立，这就是寻求普 contamination 的体性。寻求清净的体性是：在胜解行中，如上所述获得缘法的特殊性之人，他所依的他起心安住于自之界或实相法界，具有初地，在修道之地上证悟它，为了修习与之相应的止观瑜伽，那实相本身不显现为能取所取二者，从而越来越向上进入，直至佛地。那又如什么比喻呢？众生的心显现为能取所取，并且由于执着被迷惑所染污，因此无法现前使心从烦恼中解脱，以及使智慧从无明中解脱。菩提萨
English
Therefore, since there is no clinging to its grasper and grasped (gzung 'dzin), it is also not conceptual thought. Moreover, since one understands that the self-characteristics and general characteristics of all phenomena are unmixed, like illusions and mirages, it is also not non-conceptual. It is said that all knowable things are included in these four, because there are no phenomena other than mind-only, and because these four states of mind and the dharmadhatu encompass all knowable things. Fourth, the complete search for universal contamination and purification is explained by two verses, beginning with "one's own realm." The nature of universal contamination, which is encompassed by the three of affliction, karma, and birth or maturation, and the realm of purification, which is encompassed by the noble path and nirvana, are examined. Moreover, realm, seed, and cause are the same in meaning. The alaya-consciousness, together with the predispositions of grasper and grasped, is called one's own realm. From it, the two, grasper and grasped, appear, and at the time of appearance, together with ignorance, which does not know the nature of things, and other afflictions such as attachment, the conceptual thought of consciousness, which grasps objects such as forms and clings to them, arises intensely, and thus one is born and enters again and again in samsara. In this way, even at the time of the appearance of duality, the two entities of grasper and grasped are completely abandoned, because they are not originally independent of each other, but due to the delusion of mind, they appear as two, and by clinging to two, one knows that samsara is established, and this is the search for the nature of universal contamination. The search for the nature of purification is: in the stage of application, a person who has obtained the special characteristics of focusing on the Dharma as explained above, abides in the other-powered mind, in one's own realm or the dharmadhatu of reality, possesses the first ground, realizes it on the grounds of the path of cultivation, and in order to cultivate the yoga of calm and insight that corresponds to it, that reality itself does not appear as the two, grasper and grasped, and thus one progresses further and further, up to the ground of Buddhahood. What is the example of that? The minds of sentient beings appear as grasper and grasped, and because of clinging, they are defiled by delusion, therefore they are unable to manifest the liberation of the mind from afflictions, and the liberation of wisdom from ignorance. Bodhisattva
Tibetan
མས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་འཛིན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་དེའི་དོན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་དེ་གཉིས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆང་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་ལྡན་ལྤགས་པ་གྱོང་ཁེངས་ཅན་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ནི་ཞི་གནས་ཆུ་དང་སྣུམ་ལྟ་བུས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པར་བྱས་པ་དང་། བདག་ལྟ་དང་རྟག་ཆད་སོགས་ལྟ་ངན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་འཁྱོགས་པོར་གྱུར་པའི་མདའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་མེ་ལྟ་བུས་བསྲོས་ནས་དྲང་པོར་བསྲང་བར་བྱས་པ་བཞིན། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལམ་གྱིས་བཅོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་ཡང་ཉམས་མི་སྲིད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ། སེམས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཙམ་ཞེས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ གཟུགས་འགོག་གི་སེམས་བྱུང་མི་འགོག་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་ཙམ་མ་གཏོགས་སེམས་བྱུང་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་ལུགས་གཉིས་ཡོད་པས་འདིའི་སྐབས་སུ་དེ་གཉི་ག་ལ་བྱ་བར་འདོད་དེ། དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་ཞེས་པ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་དོན་མེད་ཅེས་སོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་གཟུང་འཛིན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཚུལ་གཉིས་བློ་བརྟན་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་འདི་དང་པོ་ལྟར་ན་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་དང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་རྫས་ཐ་དད་མིན་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའམ། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དང་དགེ་བའི་ཆོས་བྱ་བ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་གཞི་ཉིད་གཟུང་བ་ཡི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་ལ་དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་དེ་སྣང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ཕྱིར་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན
Chinese
具慧者们了悟无所执取，并于其义安住，以止观之力现前二种解脱。譬如，如酒等所损、皮革般僵硬的心，以止如水与油般使其柔软；又如我见与常断等邪见，令心与实相相违而扭曲如箭，以观如火般烘烤而正直。如是以颠倒之道调伏心，令其不颠倒，最终于究竟佛位，获得心解脱与智慧解脱，永不退转。第五，遍寻唯识。心现二相，此以二颂宣说。唯识之义，谓唯有心与心所，无有外境。然仅此“唯”字， 有遮色蕴而不遮心所，与某些唯识师遮心与色蕴二者之二种宗义。此处意指二者皆可。若依前者，心谓阿赖耶等八识，连同心所，显现能取与所取二相，谓无有异于心之外境所取。若依后者，心即显现能取与所取二相，除此之外，无有心所与能取所取。此二种说法于《智稳疏》中宣说，前者为心与心所实体各异之宗义，后者则为实体无异之宗义，甚明。如是，心显现为贪嗔等烦恼法，或显现为信心与精进等，然无有异于心之外在烦恼法与善法。如是，心阿赖耶自身显现为所取之种种法，且现起能取之种种相。然心之如是显现能取所取，仅为显现，实无如显现般成立，故无有异于心之种种法之自性。
English
The wise realize the absence of grasping and fixation, and by dwelling in its meaning, they manifest the two liberations through the power of calm abiding and insight. For example, just as a mind that is damaged like stiff leather due to alcohol etc., is softened and made pliable by calm abiding like water and oil; and just as an arrow twisted by wrong views such as the view of self and eternalism/nihilism, which make the mind contrary to reality, is straightened by heating it with insight like fire. Thus, by taming the mind with the inverted path, making it non-inverted, ultimately in the ultimate state of Buddhahood, one obtains the liberation of mind and the liberation of wisdom, which will never be lost. Fifth, the complete search for only consciousness. The mind appears as two aspects, which is declared in two verses. The meaning of "only consciousness" is that there are only mind and mental factors, and there is no external object. However, just this word "only," There are two tenets: one that obscures form but does not obscure mental factors, and some Mind-Only practitioners obscure both mind and form. Here, it is intended that both can be done. According to the former, mind refers to the eight consciousnesses such as the Alaya, together with mental factors, which appear as the two aspects of grasper and grasped, meaning that there is no external object of grasping other than the mind. According to the latter, the mind itself merely appears as the two aspects of grasper and grasped, and other than that, there are no mental factors and grasper and grasped. These two explanations are stated in the 'Commentary on Wisdom Steadfastness'. According to the former, it is the tenet that mind and mental factors are different entities, and according to the latter, it is clear that it is the tenet that they are not different entities. Likewise, the mind appears as afflictive emotions such as attachment and hatred, or it appears as faith and diligence, etc., but there are no external afflictive emotions and virtuous dharmas other than the mind. Thus, the mind, the Alaya itself, appears as various dharmas to be grasped, and manifests various aspects of the grasper. However, the appearance of the mind as grasper and grasped is only an appearance, and it does not exist as it appears, therefore there is no self-nature of various dharmas different from the mind.