Tibetan
་པ་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཚབས་ཆེན་པོ་ཅན་འདི་ཀོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པས་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེའུ་སོགས་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་མཐུ་ལས་རྟ་དང་གླང་པོ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ཡི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །རྟ་གླང་སོགས་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ལུས་དང་ཡན་ལག་ཁ་དོག་སོགས་རྟ་གླང་དངོས་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །མེད་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་འཁྲུལ་པ་དང་འཛིན་པར་འཁྲུལ་བ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དེ་ལ་རྟ་གླང་སོགས་དེ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའམ་གནས་ལུགས་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་སོགས་དངོས་གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་ན་རྟ་གླང་ གི་སྣང་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་སོ། །དེ་ཡི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་དངོས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་དབང་ཉིད་དམིགས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་
Chinese
那么，这种世间愚昧的极其颠倒的严重状态是怎样的呢？第二，如幻般地完全寻求，即“如幻那般”，等等，用十五个偈颂来阐述。虽然实际上并不存在，但仅有显现的体验，因此，显现为能取所取的诸法，虽然显现却无自性，如同幻象等。例如，幻术师通过咒语加持石子等，使其显现出马和象等形象，如同幻术的显现一样，显现为能取所取的二取之因，就是非真实的遍计所执，显现为能取和所取的心的心所的他性。马象等幻象的形象，身体和肢体颜色等，如同真实的马象一样显现，如同那样，执着于能取所取的二取，就是遍计所执的自性。明明不存在，却错误地执着为能取和所取，遍计所执的自性就像将绳子误认为蛇一样。如同幻术的咒语加持过的石子和木块等，其中没有马象等。同样，能取所取的二取本来就不存在的法性，就是胜义谛或实相，也就是诸法的自性不颠倒，因此被认为是圆成实。如同幻术的物质通过咒语的力量，马象等成为所缘境一样，显现为能取所取的二取的一切，都被认为是世俗谛。幻术咒语迷惑的幻象，马象等的显现不存在时，那么显现为彼和彼之因的石子和木块等真实显现，如同那样，当能取和所取的习气断除，阿赖耶识的处所发生改变时，如同没有马象的显现一样，当能取所取二取不显现时，以圆成实之如所有性的等持智慧来缘取。从那之后的后得智慧，如同亲眼见到石子和木块一样，缘取显现为能取所取的二取之因的非真实的遍计所执的他性，从而证悟三界唯心。
English
So, what is this extremely inverted and serious state of worldly ignorance like? Second, to seek completely as if it were an illusion, that is, "like an illusion," etc., is explained in fifteen verses. Although it does not actually exist, there is only the experience of appearance, so all phenomena that appear as the apprehended and the apprehender, although they appear, have no self-nature, like illusions, etc. For example, just as a magician blesses pebbles, etc., with mantras, causing the appearance of horses and elephants, etc., as if they were real, just like the appearance of an illusion, the cause of the appearance of the two apprehensions is the unreal completely imputed, the other-powered nature of the mind and mental factors that appear as the apprehended and the apprehender. The appearance of the illusion of horses and elephants, etc., the body and limbs, colors, etc., appear like real horses and elephants, just as it is, the mistaken apprehension of the two apprehensions is the nature of the completely imputed. Although it does not exist, it is mistakenly apprehended as the apprehended and the apprehender, the nature of the completely imputed is like mistaking a rope for a snake. Just as the pebbles and pieces of wood, etc., blessed by the mantra of illusion, do not contain horses and elephants, etc., similarly, the Dharma-nature in which the two apprehensions do not exist from the beginning is the ultimate truth or reality, that is, the non-inverted self-nature of all phenomena, and is therefore considered to be the perfectly established. Just as the substance of illusion, through the power of mantra, causes horses and elephants, etc., to become the object of focus, similarly, everything that appears as the two apprehensions is considered to be conventional truth. When the illusion of the illusion mantra is absent, the appearance of horses and elephants, etc., then the pebbles and pieces of wood, etc., that appear as the cause of that and that appear clearly, just as it is, when the habits of the apprehended and the apprehender are abandoned, and the place of the Alaya-consciousness changes, just as there is no appearance of horses and elephants, when the two apprehensions do not appear, the Suchness of the perfectly established is focused on by the wisdom of equipoise. From the subsequent wisdom after that, just like seeing pebbles and pieces of wood with one's own eyes, the other-powered nature of the unreal completely imputed, which is the cause of the appearance of the two apprehensions, is focused on, thereby realizing the three realms as mind-only.
Tibetan
རོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་སྒྱུ་མའི་རྫས་སྔགས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་མི་སྣང་གི་དེ་ཡི་རྒྱུ་རྡེའུ་ཤིང་བུ་ཙམ་ལ་ཤེས་པ་འདོད་དགུར་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ་རྣམས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་པའི་གཞན་དབང་ལ་དགྱེས་དགུར་སྤྱོད་ཅེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་ཆགས་ཞེན་དང་འཇིགས་པ་སོགས་མེད་པར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྒྱུ་རྡེའུ་དང་ཤིང་བུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། རྟ་གླང་སོགས་དེ་ཡི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་དེ་ལ་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ལ། སྣང་ཙམ་ཡོད་པས་མེད་པར་མི་བརྗོད་ཅིང་། སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཆོས་མི་སྲིད་པས་གང་རུང་དུ་ཅིས་ཀྱང་འདོད་དགོས་སོ་སྙམ་ན། སྒྱུ་མར་སྣང་བ་དེ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་རྟ་གླང་སོགས་སུ་མ་སྣང་བས་རྫུན་པར་བཞག་ཏུའང་མེད་དེ་གཞི་མེད་པས་ སོ། །སྣང་བ་དེ་དང་དེའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་རྫུན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་རྟ་གླང་དངོས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའམ་འགལ་མེད་དུའང་བརྗོད་དེ་སྣང་སྟོང་ཉིས་ཚོགས་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་གཞན་དབང་དེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་། དེའི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ལྟར་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དེར་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ལྟར་གྱི་དོན་གཟུགས་སོགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་མེད་གཉིས་གང་རུང་རེའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་མེད་པར་སྣང་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་ཡོད་པར་སྒྲོ་
Chinese
若。如世间人未被幻术之物咒语所迷惑者，不会见到幻化的马牛等，而知晓其因仅是石子木块，随心所欲地运用，不被迷惑。同样，获得对治迷惑之道的持戒精进者，不被迷惑者，二取之迷惑显现转为他处，随心所欲地享用清净的他自在，即是说见到如幻之物后，不生贪恋和恐惧等，自在享用的意思。幻化的马牛等，其形象显现仅仅是因石子和木块等，虽然存在于其上。但马牛等其自体自相，则完全不存在于其上。因此，对于幻术、梦境等，仅有显现，故不能说没有。应说如显现般不存在，因此也不能说有。若想有无二者，既非是又非非是之法不可能存在，无论如何也必须承认其中之一。对于幻化显现之物，仅有显现并非没有，若没有，则不会显现为马牛等，也无法安立为虚假，因为没有基础。显现及其体性不存在，则永远不会存在，若存在，则不会成立为虚假，如同真实的马牛。因此，对于幻术等的显现等，有无二者在同一基础上无差别或无矛盾地宣说，即是显空双运。同样，仅仅显现为二，在他自在上存在，但其体性如显现般成立为二则不存在。如此，对于外境的色声等，应说仅有显现，而如显现般成立则不存在。为何呢？因为对于它，在那里仅仅有显现并非没有，而如显现般的意义，成立为色等则不存在，那永远不会成立为存在，如同二月。因此，对于色等，在其上不落入刚才所说的有无二者任一的边，而是二者聚合无差别，也如幻术的比喻般宣说。如此，有和无无差别，仅有显现，但如显现般不存在，这所显示的是中观之路，执着遍计所执为有
English
If. Just as worldly people who are not deluded by the substances and mantras of illusion do not see illusory horses, cattle, etc., but know that their cause is only pebbles and pieces of wood, and use them as they wish without being deluded. Similarly, those who have attained the path of antidote to delusion and diligently uphold vows, those who are not deluded, the deluded appearances of dualistic grasping are transformed elsewhere, and they freely enjoy the pure other-dependence, which means that after seeing something like an illusion, they do not develop attachment or fear, etc., and freely enjoy it. The appearance of illusory horses, cattle, etc., is merely due to causes such as pebbles and pieces of wood, although they exist on them. However, the self-nature of horses, cattle, etc., does not exist on them at all. Therefore, for illusions, dreams, etc., there is only appearance, so it cannot be said that they do not exist. It should be said that they do not exist as they appear, therefore it cannot be said that they exist either. If one thinks that the two, existence and non-existence, are neither is nor is not, and that such a dharma cannot exist, then one must admit one of them in any case. For the illusory appearance, the mere appearance is not non-existence, because if it did not exist, it would not appear as horses, cattle, etc., and it could not be established as false, because there is no basis. The appearance and its essence do not exist, then it will never exist, and if it did exist, it would not be established as false, like real horses and cattle. Therefore, for the appearances of illusions, etc., the two, existence and non-existence, are spoken of as being undifferentiated or non-contradictory on the same basis, that is, the union of appearance and emptiness. Similarly, only the appearance of duality exists in other-dependence, but its essence, established as two as it appears, does not exist. Thus, for external forms, sounds, etc., it should be said that there is only appearance, and that being established as it appears does not exist. Why? Because for it, the mere appearance there is not non-existence, and the meaning as it appears, being established as form, etc., does not exist, and that will never be established as existence, like the appearance of two moons. Therefore, for forms, etc., on them, without falling into either side of the two, existence and non-existence, just mentioned, the aggregation of the two is undifferentiated, and it is also spoken of like the metaphor of illusion. Thus, existence and non-existence are undifferentiated, there is only appearance, but it is shown that it does not exist as it appears, this is the Middle Way, clinging to the imagined as existent.