Tibetan
་བ་བྱ་དཀའ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྤྲོས་པ་ཞི་བའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་རྟོག་པས་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་མི་ཆགས་པ་དང་འདྲ་ལ་འོན་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཡིད་ཆེས་པ་དག་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་འབྲི་ནུས་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ངོ་ མཚར་བར་རིག་པར་བྱའོ་གསུངས། དེ་དག་གིས་ཟབ་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད། བརྒྱད་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གདོད་ནས་ཡོད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་དག་པར་གྱུར་པ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དུས་གསུམ་པོ་ཀུན་ཏུ་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྲི་གང་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྟག་བརྟན་ཞི་བ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འདིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་འབྱོར་པ་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་ཡི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་འབྱོར་པས་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཚོགས་གཉིས་དང་དྲང་སྲོང་གི་མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་པ་ཡི་འབྱོར་པ་དེ་ཡིས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་དེ་ལས་འཕགས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་བ་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་ཚོགས་གཉིས་དང་མངོན་ཤེས་སོགས་ཀྱི་འབྱོར་པའི་བརྒྱ་སྟོང་སོགས་ཀྱི་ ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་དཔེ་དང་གྲངས་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྲོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱོར་པ་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མངོན་ཤེས་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་བསྒྲུན་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པའི་གཏོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་ཟག་གང་གི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་དེ། གང་ཟག་གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་གྲངས་ཡོད་པ་ཞིག་གི་དོན་དུ་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཚད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་འཇུག་པས་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། བཟོ་དང་སྐྱེ་བ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱི་རོལ་བ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་བཞིན་དུ་ཚད་མེད་པས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པས་དེས་ཕན་བཏགས་པ་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཞེས་བགྲང་དུ་མེད་པས་སོ། །དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་མ་ཟད་པ་སྲིད་དུ་གཞན་དོན་ལ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་ཟད་པ་མི་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ཞིག་འཇུག་པ་དང་། དུས་གང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིའང་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཟབ་པའི་ཕྱིར། བསམ་ཡས་པ་སྟེ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་འབྱོར་བའི་རྣམ་གྲངས་བདུན་བསྟན་པས་མཚོན་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན། དབང་པོ་རེ་རེའང་དབང་པོ་ཡི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བའི་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། སྔར་དབང་པོ་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་འབའ་ཞིག་མཐོང་གི་སྒྲ་སོགས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཅོད་མི་ནུས་སོ། །གནས་གྱུར་པའི་ཚེ་མིག་དབང་གིས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ཀུན་འཛིན་ནུས་པས། དབང་ཡུལ་གྱི་དོན་ཀུན་ལ་འཇུག་ནུས་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་ནི་བློ་བརྟན་འགྲེལ་བར་དབང་པོ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུངས་དབང་གི་མདོ་དང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས། ཁ་ཅིག་མཚན་དཔེ་བསྡོམས་པས་བརྒྱ་བཅུ་གཉིས་ལ་འདོད་པ་དང་འགའ་ཞིག་ས་ ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་ལ་འདོད་པ་དབང་པོའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པས་སྐབས་འདི་དང་མི་འབྲེལ་ཞེས་སྔ་མ་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ངེས། ཡང་ཕྱོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེས་ནས་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུར་ཕྱེ་བའི་དོན་ལྔ་ལ་མིག་ལ་མཚོན་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཁྱད་ཆོས་མིན་པས་མི་བརྩི་བར། སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བཞི་འཛིན་པས་མིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིས་བརྒྱ་བཞི་བཅུ། ལྔ་ག་བསྡོམས་ན་སྟོང་དང་ཉིས་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་ཚན་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་གྲངས་བྱེད་པའང་སྣང་། དམ་ཆོས་པད་དཀར་ལས་ཆོས་དེ་གཟུང་བའི་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བའི་ཤའི་དབང་པོས་ཕྱོགས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཀུན་འཛིན་པར་གསུངས་པ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་སླར་ཞིབ་ཏུ་མདོ་དང་བསྟུན་ནས་དཔྱད་འོས་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཐུན་གྱིས་བྲེལ་བས་མ་གྲུབ་བོ། །འདིར་རྣམ་རིག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་དང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གཉིས་ཀ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་གནས་འགྱུར་ཟེར་ན། རང་གི་ས་བོན་གང་དག་ལ། །རྣམ་རིག་སྣང་བ་གང་འབྱུང་བ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཞེས། །དེ་དང་དེ་དག་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་སྣང་སྟེ། མིག་ཤེས་སྐྱེད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ནང་གི་ས་བོན་ལ་མིག་ཅེས་སུ་འཛིན་ཅིང་། མིག་ཤེས་ལས་གཟུང་ཡུལ་གཟུགས་སུ་སྣང་། འབྱུང་བ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་དབང་པོ་གཞན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་སྣང་ངོས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ལ། གང་ཚེ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་གི་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་པས་གནས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་པས་རྣམ་ཤེས་དྲུག་འདས་མ་ཐག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཟེར་ཡང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་དེ་ལ་མི་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་ཞིང་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་མིག་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་མིག་དབང་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ནམ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་གནས་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ན། གནས་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཡིད་ནི་གནས་མ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ།
Chinese
就像难以做到的事情一样，对于寂灭的法界虚空，用分别念去描绘“就像这样”是无法做到的，就像用颜料绘画，颜料无法附着在虚空上一样。然而，对于那些相信不可思议境界的人来说，就像能在虚空上绘画一样，应该认识到这是非常神奇的。这样讲述了甚深的功德。第八，法界如来藏无有变异的功德是：一切法的法性如来藏法界，对于一切众生的心来说，没有差别，本来就存在，虽然被突如其来的垢染所染污，但清净后的如来藏就是如来本身。因此，一切有情众生都具有如来藏自性光明的心髓，所以如来藏无漏的法界在过去、现在、未来三时中，都没有增减和变异。因此，如来智慧的究竟清净之身是常、恒、寂、无变的，这也是通过这个原因而成就的。第九，无量财富的功德包括：财富的差别，以及详细区分的类别两种。第一，声闻众的福德和智慧资粮，以及神通的财富，能够压倒世间人的二资粮和仙人的神通等财富。而独觉地的财富，也能压倒声闻的财富，因为它比声闻的财富更殊胜和广大。独觉的功德财富，即使是菩萨的二资粮和神通等财富的百千分之一，也无法比拟，无法用比喻、数量和原因来衡量。菩萨的财富，也无法与如来圆满的二资粮，以及神通、十力、四无畏等无量功德的彼岸到此岸的财富相比。虽然菩萨的功德财富非常无量，但如果与佛陀的功德财富相比，就像一粒微尘与无边世界的体积的差别一样，存在着巨大的差异。
English
Just as it is difficult to do, it is impossible to depict the expanse of the peaceful realm of space with conceptual thoughts, saying, "It is like this." It is like painting with colors, but the colors cannot adhere to the sky. However, for those who believe in the inconceivable state, it is like being able to paint in the sky; it should be recognized as extremely wondrous. Thus, the profound qualities are explained. Eighth, the quality of the Dharmadhatu Tathagatagarbha being immutable is: the Dharmata of all dharmas, the Tathagatagarbha Dharmadhatu, is without difference in the minds of all sentient beings, and has existed from the beginning. Although it is defiled by sudden stains, the Tathagatagarbha that is purified is the Tathagata himself. Therefore, all sentient beings have the essence of the Tathagatagarbha, which is luminous by nature. Therefore, the uncontaminated realm of the Tathagatagarbha is without increase or decrease and immutable in all three times. Therefore, the ultimate pure body of the Tathagata's wisdom is constant, stable, peaceful, and immutable, which is also accomplished through this reason. Ninth, the qualities of immeasurable wealth include: the differences in wealth, and the two categories of detailed distinctions. First, the accumulation of merit and wisdom of the Shravakas, and the wealth of clairvoyance, overwhelm the two accumulations of worldly people and the wealth of clairvoyance of hermits, etc. And the wealth of the Pratyekabuddha ground also overwhelms the wealth of the Shravakas, because it is more excellent and vast than the wealth of the Shravakas. The wealth of the qualities of the Pratyekabuddha, even one hundred thousandth of the two accumulations and clairvoyance, etc., of the Bodhisattvas, cannot be compared, and cannot be measured by analogy, number, or cause. The wealth of the Bodhisattvas cannot be compared to the perfect two accumulations of the Tathagatas, and the wealth of the Paramitas, such as clairvoyance, the ten powers, and the four fearlessnesses. Although the wealth of the qualities of the Bodhisattvas is extremely immeasurable, if compared to the wealth of the qualities of the Buddhas, there is a huge difference, like the difference between a single atom and the volume of infinite world realms.
Chinese
确实如此。为什么呢？因为圆满正等觉佛陀们的财富，对于任何众生所起的作用也是无量的。不是为了一个或一百个等有数量的众生，而是为了所有无量众生的缘故。所进入的地方也是无量的，因为世界的范围与天空一样广阔，无法衡量。如何进入也是无法衡量的，因为以工巧和殊胜化身以及各种各样的方法进行游舞，如同所化众生的根器一样是无量的。进入的时间也是无法衡量的，因为利益和安乐所有众生，所以无法计算以此所施加的利益有多少。进入的时间也是无法衡量的，因为所有众生的尽头没有穷尽，所以在轮回中为了他人的利益而进入，因为众生的尽头是不可能穷尽的。因此，佛陀们的财富，为了谁而进入，在哪里进入，如何进入，进入多少，在何时进入，即使是声闻缘觉们也无法触及，因为非常深奥。认为是不可思议的，也就是超出思维范围的，而且因为广大，所以认为详细区分的数量是无法衡量的。第二，通过显示从转变处所产生的七种财富的类别，象征性地显示了无法衡量，这八个偈颂的意思是：当眼睛等感官转变到其他状态而完全清净的时候，每个感官都能进入所有感官的对境，并且会获得见到所有境相的百十二种功德的殊胜财富。以前感官未转变的时候，眼根只能看到颜色，无法触及声音等其他感官的对境。在转变的时候，眼根能够感知颜色、声音、气味、味道、触觉等一切，因此能够进入所有感官的对境。一百一十二种功德在《智稳论》中说，一个感官也能具有一百一十二种功德，就像《总持自在经》和《妙法莲华经》中所说的那样。有些人认为这是将三十二相和八十随形好相加起来的总数，还有些人认为是地的功德等，因为那不是感官的功德。
English
Indeed. Why is that? Because the wealth of the perfectly complete Buddhas is immeasurable in its effect on any being. It is not for the sake of a single person or a hundred people, but for the sake of all immeasurable beings. The place of entry is also immeasurable, because the scope of the world is as vast as the sky, which is immeasurable. How it enters is also immeasurable, because it plays with skillful means and supreme emanations and various methods, which are immeasurable like the dispositions of those to be tamed. The extent to which it enters is also immeasurable, because it benefits and brings happiness to all beings, so it is impossible to count how much benefit has been bestowed. The time of entry is also immeasurable, because the end of all beings is inexhaustible, so it enters for the benefit of others in samsara, because the end of beings is impossible to exhaust. Therefore, the wealth of the Buddhas, for whom it enters, where it enters, how it enters, how much it enters, and when it enters, is beyond the reach of even the Shravakas and Pratyekabuddhas, because it is very profound. It is considered inconceivable, that is, beyond the scope of thought, and because it is vast, it is considered that the number of detailed distinctions is immeasurable. Secondly, by showing the seven categories of wealth arising from the transformed state, it symbolically shows the immeasurable. The meaning of these eight verses is: When the senses such as the eyes are transformed into another state and are completely purified, each sense can enter into all the objects of the senses, and will obtain the supreme wealth of the one hundred and twelve qualities of seeing all aspects of all objects. Previously, when the senses were not transformed, the eye sense could only see colors and could not touch the objects of other senses such as sounds. At the time of transformation, the eye sense can perceive all colors, sounds, smells, tastes, tactile sensations, etc., so it can enter into all the objects of the senses. The one hundred and twelve qualities are said in the Commentary on Intelligence that even one sense can possess one hundred and twelve qualities, as stated in the Dharani-svaraja Sutra and the Lotus Sutra. Some people think that this is the total number of the thirty-two major marks and the eighty minor marks, and some think that it is the qualities of the earth, etc., because that is not the quality of the senses.