English
Because it is the cause and condition of the unsurpassed. The Buddha, like a source or origin of various jewels, is the way to attain the perfection of one's own benefit. For the reason of ripening the crops of virtue of all beings. The Buddha is considered like a cloud, possessing the power to accomplish the perfection of benefiting others. Explanation of the meaning of the above two verses: The Buddha himself possesses all knowable dharmas, or is devoid of all dharmas. Because all dharmas are not different from the nature of dharma, that is, suchness, therefore, measured from the perspective of the exhaustive nature, it is possessing all dharmas. Also, if measured from the perspective of the suchness, it is devoid of all dharmas. Because in suchness there is no characteristic of grasper, grasped, and dualistic dharmas. Therefore, the non-dual Buddha, like a jewel, is the source or origin of the jewel-like dharma that produces the extremely vast Mahayana scriptures, as well as the dharma of realization, such as the ground, paramitas, powers, and fearlessness, etc., immeasurable and vast dharmas. For beings, from beginning to end, whatever is a good and virtuous saying, if one understands its meaning at once, then until the end of samsara it will not be exhausted, or because it rains down a great rain of dharma of inexhaustible categories of dharma, therefore, for the crops of beings or sentient beings, like the pure and undefiled seeds of virtue of the paramitas, it is the cause of their extremely vast growth, so it is like a cloud. Third, regarding the qualities of becoming a supreme refuge, there are three: the accomplishment of one's own benefit, benefiting others, and establishing an incomparable refuge for both of these. First, if one takes refuge in the Buddha, it is not a refuge with a time limit, but constantly from all the aggregates of afflictions such as ignorance and craving, as well as all the contaminated evil deeds such as the ten non-virtues and the five heinous crimes, and from aging and death, the Buddha himself will completely protect. Because in the Buddha, the three existences of afflictions, karma, and lifespan or birth will not permanently arise, so the one who takes refuge in it, once he obtains the refuge of the fruition, his own benefit will be completely fulfilled, so it is his own refuge.
Tibetan
སུ་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དག་རི་དང་ཕུག་པ་སོགས་སུ་བྲོས་ཏེ་སྐྱབས་འཚོལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་ཕྲ་མོ་རྣམས་དང་ཚངས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་ལྟར་སྐྱབས་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱབས་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་འཚེ་བ་དག་ནི་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པ་དང་། ཞེས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་རླབས་ལས་ལོང་བས་མིག་རྙེད་པ་དང་། འོན་པས་སྒྲ་ཐོས། སྨྱོན་པས་དྲན་པ་རྙེད། ནད་སྣ་ཚོགས་ལོ་ཉེས་སོགས་སངས་རྒྱས་གྲོང་དུ་གཤེགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞི་བ་དང་། གང་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འོད་ཟེར་བཏང་ བས་དམྱལ་བ་སོགས་ངན་སོང་བ་རྣམས་ལ་རེག་པའི་མོད་ལ་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དམྱལ་བ་སོགས་སུ་སངས་རྒྱས་དྲན་པའམ་མཚན་ཐོས་པས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐར་པ་དང་ནི། ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་སོགས་ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པ་དཀའ་ཐུབ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལམ་དེ་ལས་བསླངས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཐར་ལམ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་པ་དང་། ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཉན་རང་གི་མྱང་འདས་ལ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོབ་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ལས་སྐྱོབ་པ་དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་དངོས་དང་སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསུམ་ཚིགས་བཅད་རེ་རེས་བསྟན་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་དོན་བསྡུས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐྱབས་གནས་རྣམས་དང་། ཉན་རང་རྣམས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་སྐྱབས་གནས་དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་དེ་འདྲའི་སྐྱབས་ཀྱི་དཔེ་གཞན་མེད་པ་སྐྱབས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སངས་རྒྱས་དེས་འཁོར་བ་འདིར་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་བ་ ངན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཐར་པའི་ཐབས་མིན་པར་ཞུགས་པའམ་སོང་བ་རྣམས་སྐྱེ་དང་འཆི་དང་དེའི
Chinese
显示了谁是皈依处。那些被世间怖畏所威胁的人们，逃到山和洞穴等处寻求庇护，以及皈依世间的国王、世间的小神、梵天和自在天等，都不能成为真正的皈依处。第二，佛陀对其他众生也能做五种皈依：从世间的一切损害中救护，如经中所说。如来以其加持力，使盲人复明，聋人得听，疯癫者恢复理智，各种疾病和灾年等，仅凭佛陀降临城市就能平息，无论谁祈祷，一切灾难都能平息。此外，如来放出光明，触及地狱等恶趣众生，刹那间平息他们的一切痛苦，使他们转生到天界。在地狱等处，忆念佛陀或听闻佛名也能从中解脱。此外，将那些误入歧途，进行无意义苦行和邪命的异教徒等从错误的道路上救拔出来，安置于通往天界解脱的道路上。此外，对于那些执着于我及我所的，具有坏聚见者，通过开示人无我，引导他们进入声闻缘觉的寂灭涅槃而救护。对于那些不确定根性的，已经进入或想要进入声闻缘觉道者，通过引导他们进入大乘，从下乘中救护，因此佛陀是其他一切众生的殊胜皈依处。第三，通过三段偈颂分别显示了真实、是殊胜皈依处和是大皈依处。总结以上所说，佛陀本身就是世间皈依处，声闻缘觉们皈依于寂灭一味的涅槃，相比于出世间的皈依处，佛陀本身就是无与伦比的皈依处，被认为是所有皈依处中最殊胜的。为什么呢？因为佛陀能救护轮回中各种各样的怖畏，一切近身的损害，以及坏聚见等各种邪见，下乘，众多恶趣众生的痛苦，以及误入歧途者，从生老病死及其
English
It shows who is the refuge. Those who are threatened by worldly fears, fleeing to mountains and caves, etc., seeking refuge, and taking refuge in worldly kings, worldly minor deities, Brahma, and Ishvara, etc., cannot be true refuges. Secondly, the Buddha can also provide five kinds of refuge to other sentient beings: protecting from all harms in the world, as stated in the scriptures. Through the blessings of the Tathagata, the blind regain sight, the deaf hear, the insane regain their sanity, and various diseases and bad years, etc., are pacified merely by the Buddha's arrival in the city, and whoever prays, all calamities are pacified. Furthermore, the Tathagata emits light, touching beings in hells and other evil realms, instantly pacifying all their suffering and causing them to be reborn in the heavens. In hells and other places, remembering the Buddha or hearing the Buddha's name also leads to liberation from them. Moreover, those who have gone astray, engaging in meaningless asceticism and wrong livelihoods, such as heretics, are rescued from the wrong paths and placed on the path to liberation in the heavens. Furthermore, for those who are attached to self and what belongs to self, who have the view of the aggregates as self, they are saved by teaching the absence of self of persons, guiding them into the peaceful Nirvana of Shravakas and Pratyekabuddhas. For those of uncertain disposition, who have entered or wish to enter the path of Shravakas and Pratyekabuddhas, they are saved from the lower vehicle by guiding them into the Mahayana, therefore the Buddha is the supreme refuge for all others. Thirdly, the three verses respectively show the reality, being the supreme refuge, and being the great refuge. Summarizing what has been said above, the Buddha himself is the refuge of the world, the Shravakas and Pratyekabuddhas take refuge in the Nirvana of peaceful oneness, compared to the transcendental refuge, the Buddha himself is the unparalleled refuge, and is considered the most supreme of all refuges. Why? Because the Buddha can save from all kinds of fears in samsara, all imminent harms, and various wrong views such as the view of the aggregates as self, the lower vehicle, the suffering of many beings in evil realms, and those who have gone astray, from birth, old age, sickness, death, and their
Tibetan
་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་དང་ལས་རྣམས་ཀུན་ལས་གཏན་དུ་སྲུང་བའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ལ་ལར་ལས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ངན་སོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་འགྱུར་མཚམས་མེད་པ་དང་མི་དགེ་བཅུའི་ལས་སོགས་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སྐྱབས་མཆོག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདག་དོན་དང་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་སྟོབས་སོགས་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་བདག་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པ་དང་། གཞན་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མདོ་སྡེ་སོགས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་ཅིང་ཐབས་དེས་དེ་དག་རབ་ཏུ་འདུལ་བ་ནི་ཁམས་དབང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་བསྟན་པས་རྒྱུད་གྲོལ་བར་མཛད་ནུས་པའི་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ནམ་ཡང་མི་གཏོང་པའི་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་མཐར་ཐུག་གི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དེ་སྲིད་པ་འདིར་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད་དོ། །སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་མཐའ་དག་བཟློག་ཅིང་གཏན་དུ་ཞི་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་འབྱོར་བར་བྱ་བའི་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱབས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །བཞི་པ་གནས་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ལ། གནས་གྱུར་པ་ཉིད་བཤད་པ་དང་། དེ་ཁྱད་པར་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། ཤེས་པའི་རྒྱུད་གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་སམ་ས་བོན་གང་ཞིག །དུས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་བར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་སྤོང་བ་ལ། ས་དང་པོ་ནས་བཅུ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཚོགས་གཉིས་རླབས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནམ་མཁའ་མཉམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་གང་ཞིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སོགས་དགུ་རེ་ཡོད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་འམ་སྤང་པར་གྱུར་ཅིང་། ཡུལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གི་རང་བཞིན་དང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་རྣམ་པར་
Chinese
是因为能从一切烦恼和业中永远守护的皈依处。比如有的范本中，用恶趣代替业，那么就要理解为从将要堕入恶趣的无间业和不善的十业等一切业的烦恼中解脱。是殊胜皈依处的理由是，因为是自利和他利究竟的缘故，就像成佛的时候，威力等果法的功德非常圆满的三身，是自利究竟；为了他利，将正法经部等十二分教导众生，用那个方法调伏他们，与根器、能力、想法相符地宣说，能使相续解脱的无碍智慧是智慧；对于一切众生，无论何时都不舍弃的慈爱的到达彼岸，是大悲心。除了那二者之外，就是成办他利究竟。因为具有二利究竟的功德，因此佛陀本身就是此世间的殊胜皈依处。是伟大的皈依处，是因为在方和时所摄的世间界中，尽其所有地遣除一切众生的所有损害并使其永远寂灭，并且具有成办世间和出世间一切圆满的能力。佛陀就是伟大的皈依处。第四，关于转依的功德。有转依本身之解说，以及显示其超胜之处两种。第一，对于有情识的相续，烦恼和所知障的习气或种子，从无始轮回以来，不曾分离而恒常相续地具有的那些，为了断除，从第一地到第十地之间，从超世间的殊胜智慧，二资粮广大的因所生，并且是无分别、如同虚空般极其广大的那些，每一个都有大智慧之大等九个，因此具有一切种类的自性，或者像那样被一切种类彻底摧毁或舍弃，境是五蕴，是法界极其清净的自性，以及有境的识
English
It is because it is a refuge that permanently protects from all afflictions and karmas. For example, in some versions, evil destinies are used instead of karma, then it should be understood as liberation from the afflictions of all karmas such as the uninterrupted karma of falling into evil destinies and the ten non-virtuous actions. The reason for being a supreme refuge is that it is ultimately for one's own benefit and the benefit of others. It is like when one becomes a Buddha, the three bodies with the merits of the power and other resultant dharmas being very complete are the ultimate benefit for oneself; for the benefit of others, teaching the scriptures and other twelve branches of the sacred Dharma to sentient beings, subduing them with that method, proclaiming in accordance with their faculties, abilities, and thoughts, the unobstructed wisdom that can liberate the continuum is wisdom; the perfection of loving-kindness that never abandons all beings at any time is great compassion. Apart from those two, it is accomplishing the ultimate benefit for others. Because of possessing the merits of the ultimate two benefits, therefore the Buddha himself is the supreme refuge in this world. It is a great refuge because in the world realm encompassed by direction and time, it completely eliminates all harm to all sentient beings and makes them permanently peaceful, and it has the power to accomplish all perfections of the world and beyond. The Buddha is indeed a great refuge. Fourth, regarding the merits of transformation. There are two: the explanation of the transformation itself, and the display of its superiority. First, for the continuum of consciousness, the habits or seeds of afflictions and cognitive obscurations, those that have been constantly connected without separation from beginningless samsara, in order to eliminate them, from the first to the tenth ground, from the transcendental supreme wisdom, born from the great cause of the two accumulations, and those that are non-conceptual, as vast as the sky, each of which has nine such as the great wisdom of great wisdom, therefore possessing the nature of all kinds, or like that being completely destroyed or abandoned by all kinds, the object is the five aggregates, which are the nature of the extremely pure realm of Dharma, and the consciousness of the object-possessor