Tibetan
་འགོག་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་དེ་ཕུང་པོར་ཇི་ལྟར་འཇོག་རིགས་ཞེས་བརྒལ་བ་ལ་བི་མུཀྟི་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སྒྲ་འདི་སྤངས་པ་དང་། མོས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལ་འཇུག་པས་སྐབས་འདིར་མོས་པ་ལ་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་ཕུང་པོར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲེལ་པར་གསུངས། འདུ་བྱེད་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་། ཡེ་ཤེས་བྱ་རྩོལ་མེད་པ་ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་སྤང་བྱ་ཟད་པའི་མེད་དགག་ཆད་སྟོང་དང་མི་འདྲ་བས་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྤང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་ཕུང་པོར་རུང་ངོ་། །ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་དང་ས་བཅུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པའི་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། མ་གྲུབ་པ་དང་གྲུབ་པ་ཡིས་གཉིས་སུ་འདུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་ནི་ས་ཡི་མིང་བཏགས་ཀྱང་འཕགས་པའི་སར་མ་ཆུད་པས་ས་མ་གྲུབ་པའམ། མ་གྲུབ་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅིང་ས་སོ་སོའི་རྟོགས་བྱ་ཡང་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པས་ས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། མ་དག་ས་བདུན་རྣམས་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་དང་། དག་པའི་ས་གསུམ་ནི་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྩོལ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཡི་ས་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ས་དང་ས་དེ་དག་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ས་རེ་རེ་བཞིན་དུ། ས་དེའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དང་། སའི་སྤང་བྱ་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དང་། ས་དེར་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ། དེ་སེམས་ལ་གསལ་བར་སྣང་ལ། ས་གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། དེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་དང་པོ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ།ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་དེས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ། ས་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ས་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་གཞག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ས་
Chinese
如果驳斥说，如果不是阻碍和合和非造作，那它怎么能被视为蕴呢？比木克提（藏文：བི་མུཀྟི་，梵文天城体：विमुक्ति，梵文罗马拟音：vimukti，汉语字面意思：解脱）是指完全解脱。这个词有舍弃和信解两种含义，这里指的是信解，因此它被视为蕴，经论中是这样说的。虽然从一切造作的生起中完全解脱，但由于存在无勤任运的智慧，它与断灭空无的断灭不同，因此从解脱了障碍的智慧本身，从舍弃的功德方面来说，可以被视为蕴。第五，对功德成就和未成就的状况进行区分：所有信行地和十地，即十一个地，都应知可以归纳为未成就和成就两种。为什么呢？因为信行地虽然被赋予了地的名称，但并未包含在圣者地中，因此是不成就的地，或者称为未成就的地，因为尚未证悟法界周遍的体性，因此未能成就见谛。应知初地及以上是成就的地，因为通过见法性之谛，已经成就了超世间的圣者，并且也已经显现并成就了各个地的所证悟之法。由于成就，这十地也可以根据功德的大小而被认为是未成就和成就的地。未净七地由于需要努力，因此无相瑜伽不是任运成就的，所以是未成就的地。而清净的三地，由于无相瑜伽是无勤任运成就的，所以被称为成就之地。使圣者地和这些地成为成就之地的原因是：像这样，对于每一个地，那个地的功德是什么，那个地的所断之过是什么，以及那个地所要修持的法是什么，都如理作意。 对此在心中清晰显现，并且对更高地的功德是什么，以及由此所获得的法是什么也进行作意，这就是如理作意。例如，为了成就初地，也要作意初地的功德和由此所修持之法，也要作意存在于那个地，能够获得二地的因之法，这就是作意分别。
English
If it is refuted, how can it be regarded as a skandha if it is not obstructive, composite, and uncreated? Vimukti (Tibetan: བི་མུཀྟི་, Sanskrit Devanagari: विमुक्ति, Sanskrit Roman transliteration: vimukti, literal Chinese meaning: liberation) means complete liberation. This word has two meanings: abandonment and faith. Here, it refers to faith, so it is regarded as a skandha, as stated in the commentaries. Although completely liberated from all arising of formations, because there is effortless and spontaneous wisdom, it is different from the annihilation of emptiness and cessation. Therefore, from the wisdom itself that is liberated from obscurations, from the aspect of the merit of abandonment, it can be regarded as a skandha. Fifth, distinguishing the conditions of accomplishment and non-accomplishment of qualities: All the lands of faith practice and the ten bhumis, that is, the eleven bhumis, should be known to be able to be summarized into two types: unaccomplished and accomplished. Why? Because although the land of faith practice is given the name of a bhumi, it is not included in the land of the noble ones, so it is an unaccomplished bhumi, or called an unaccomplished bhumi, because the nature of the all-pervading dharmadhatu has not been realized, so the seeing of truth has not been accomplished. It should be known that the first bhumi and above are accomplished bhumis, because by seeing the truth of dharmata, one has become an accomplished transcendent noble one, and the objects of realization of each bhumi have also been manifested and accomplished. Because of accomplishment, these ten bhumis can also be regarded as unaccomplished and accomplished bhumis depending on the magnitude of the qualities. The seven impure bhumis are unaccomplished because the signless yoga is not spontaneously accomplished due to the need for effort. The three pure bhumis are called accomplished bhumis because the signless yoga is effortlessly and spontaneously accomplished. The reason for making the noble bhumis and these bhumis accomplished is: like this, for each bhumi, what are the qualities of that bhumi, what are the faults to be abandoned of that bhumi, and what are the dharmas to be practiced in that bhumi, one should contemplate them as they have been explained. This appears clearly in the mind, and one also contemplates what the qualities of the higher bhumis are, and what dharmas are obtained by them, this is called contemplating as it has been explained. For example, in order to accomplish the first bhumi, one should also contemplate the qualities of the first bhumi and the dharmas to be practiced by it, and one should also contemplate the causal dharmas that exist in that bhumi that can obtain the second bhumi, this is contemplating the distinctions.