Tibetan
ན་འབྱིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་མི་འཕྲོག་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པས་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་མཐའ་དག་ཞི་ཞིང་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་། རིང་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བཟོའི་རིག་པའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རང་གིས་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཚུལ་དེ་ཉིད་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ནོ། །མདོར་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གཞན་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་གནས་ལྔའི་བསྟན་བཅོས་སམ་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་ཉིད། ཐོས་པ་དང་། ཐོས་པ་བཞིན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཁ་ཏོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེའི་དོན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ལེགས་བཤད་ཉེས་བཤད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལའང་ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞི་འམ་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འཕགས་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཉན་རང་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་པའང་རང་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་དང་། བྱེད་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཙམ་གྱི་ནང་རིག་པ་ཤེས་པས་རང་དོན་སྒྲུབ་པའི་ལས་བྱེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་རིག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཐེག་ཆེན་ལ་འཇུག་ཅིང་། གཞན་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལའང་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད། གཞན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ལའང་དེ་དང་དེའི་ཐེག་པ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་སོགས་གཞན་བཞིས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྟོན་པ་སོགས་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་ཞིག་མཉན་ ནས་དེ་ཡི་ཚིག་འཛིན་པ་སོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་རིག་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚད་མ་བཟོ་དང་གསོ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་པ་མུ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་ངོམས་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བྱང་བ་དང་བརྟག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་དང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་ད
Chinese
并赋予，通过具备的方面进行修持，生起不被意义所夺的定解，并且通过医方明平息有情众生的所有疾病，调和诸界，成办长寿之方便。自己造作各种利益有情之工巧明处，饶益他人，并将此理善加开示于他人。总而言之，菩萨为了成办自他二利，首先自己要听闻五明之论典或声明之论典，听闻后如所闻不忘失地受持，习惯于念诵词句，以意思维其意义为何，不错乱地通达意义，通过辨别善说恶说，如理地开示于他人，这是从基础或事物方面来说的殊胜之处。第二，所为之事，声闻缘觉的一切学处也是为了主要成办自利，而菩萨是为了主要成办他利而为，因此殊胜。事业方面，声闻仅通过了解声闻的经藏之声明，就能做成办自利之事，而菩萨精通内明三乘，自己趣入大乘，也为其他具有大乘种姓者开示此理，也为其他具有声闻缘觉种姓者开示与其相应的乘。同样，因明等其他四明也能利益他人，并且做为他人开示这些论典之事，因此特别殊胜。体相方面，声闻的内明之一部分是听闻开示人无我的论典等少量论典，并受持其词句等，而菩萨听闻、受持、精通、考察、通达由三乘所摄的内明，以及声明、因明、工巧明和医方明的一切论典，没有穷尽，也没有厌足，因此具备五种体相而特别殊胜。了解声闻的论典会穷尽无余蕴，而了解菩萨的五明论典则会
English
And give, through the aspect of possessing, cultivate, generate a definite understanding that is not robbed of meaning, and through the science of medicine, pacify all the diseases of sentient beings, harmonize the elements, and accomplish the means of long life. One's own creation of various places of craftsmanship that benefit sentient beings, benefiting others, and also well showing this principle to others. In short, in order to accomplish the two benefits of self and others, the Bodhisattva must first listen to the treatises of the five sciences or the treatises of grammar. After listening, he must uphold them without forgetting what he has heard, become accustomed to reciting the words, think with his mind about what their meaning is, understand the meaning without confusion, and through distinguishing between good and bad speech, properly explain it to others. This is the excellence from the aspect of the basis or the object. Secondly, the purpose is that all the trainings of the Hearers and Solitary Realizers are also for the purpose of mainly accomplishing self-benefit, while the Bodhisattva is for the purpose of mainly accomplishing the benefit of others, therefore it is excellent. In terms of activities, the Hearer can accomplish self-benefit by knowing the science of the Hearer's scriptures alone, while the Bodhisattva becomes proficient in the three vehicles of inner science, enters the Great Vehicle himself, and also shows this principle to others who have the lineage of the Great Vehicle, and also shows the corresponding vehicle to others who have the lineage of Hearers and Solitary Realizers. Similarly, the other four sciences such as logic also benefit others, and also do the work of showing these treatises to others, therefore they are particularly excellent. In terms of characteristics, one part of the Hearer's inner science is listening to a small number of treatises such as those that explain the selflessness of the person, and upholding their words, etc., while the Bodhisattva listens to, upholds, masters, examines, and understands the inner science included in the three vehicles, as well as all the treatises of grammar, logic, craftsmanship, and medicine, without end and without satisfaction, therefore he is particularly excellent because he possesses five characteristics. Understanding the Hearer's treatises will exhaust the remaining aggregates, while understanding the Bodhisattva's five sciences will
Tibetan
བྱིངས་སུ་ཡང་མི་ཟད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འཐོབ་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ལྔ་རིག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་མཐུས། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དེ་གནས་གང་གིས་བསྡུས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་སྒོས་བསྡུས་ཏེ། གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་སུ་ཡང་ རུང་ངོ་། །དེ་ལ་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ནས་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྔར་ཚེ་རབས་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་གནས་ལྔ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པས་གནས་ལྔ་རིག་པས་བསྡུས་པའི་གསུང་རབ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྡའ་སྤྲོད་སོགས་ཡན་ལག་བཞི་དང་། གཙོ་བོ་ནང་རིག་པ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་འཇིག་རྟེན་དུ་ནམ་དུ་མི་ནུབ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པའི་བྱེད་ལས་སོ། །ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ནི། བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་ངག་གི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དག་གིས་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི། གཞན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དང་མཉམ་པའམ་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་རང་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ལུས་ ངག་གི་ཚུལ་གཞན་དང་
Chinese
总的来说，因为不会穷尽而显得特别殊胜，结果是完全成就而显得特别殊胜，那就是：声闻们因为通达论典而不能获得一切相智，菩萨通过精通五明处，并将其完全回向于一切智，凭借这种力量，为了完全成就通达一切所知相的智慧之果。菩萨通达五明处的论典，那是被什么所摄持呢？特别是由三摩地和陀罗尼所摄持。精通五明处，其中有些是三摩地的自性，被三摩地所摄持，与三摩地相关联；有些是陀罗尼的自性，被陀罗尼所摄持，与陀罗尼相关联。这样，从被三摩地和陀罗尼所摄持的角度来说，也可以分为两种。 其中，像勇猛行等，凭借获得三摩地的力量，安住于任何境界，都能无碍地通达五明处的论典，从而成熟众生。陀罗尼的自性，则是过去无数世中所听闻的一切五明处论典的词句和意义，都能不忘地忆持，从而忆持被五明处所摄持的一切圣教。因此，菩萨通达论典，依靠三摩地，具有神变之加持、开示之加持和教诫之加持这三种加持，从而使众生完全成熟；从陀罗尼的角度来说，能够忆持声明等四支，以及最主要的内明，从而使一切正法在世间永不隐没。这二者是通达论典的作用。第五，世间明，指的是：坚固的菩萨们的世间明，就是通达身体的规律、语言的规律，以及以清净的心通达四谛，因为这与其他的世间人和声闻缘觉不相同或不相似。菩萨比其他的世间人和声闻缘觉更为殊胜。如果其他人这样认为：通达世间的名言，身体 语言的规律与其他
English
In general, it is particularly superior because it will not be exhausted, and the result is particularly superior because it is completely accomplished. That is: the Shravakas cannot obtain all-knowing wisdom because they understand the treatises, but the Bodhisattva becomes proficient in the five sciences and completely dedicates them to all-knowing wisdom. Through this power, in order to completely accomplish the fruit of the wisdom of knowing all aspects of knowable things. The Bodhisattva's understanding of the treatises of the five sciences, what is it that holds them together? In particular, they are held together by Samadhi and Dharani. Being proficient in the five sciences, some of them are the nature of Samadhi, held by Samadhi, and related to Samadhi; some are the nature of Dharani, held by Dharani, and related to Dharani. Thus, from the perspective of being held together by Samadhi and Dharani, it can also be divided into two types. Among them, like the brave goer, etc., relying on the power of obtaining Samadhi, abiding in any state, they can understand the treatises of the five sciences without hindrance, thereby maturing sentient beings. The nature of Dharani is that all the words and meanings of all the treatises of the five sciences heard in countless past lives can be remembered without forgetting, thereby remembering all the sacred teachings held by the five sciences. Therefore, the Bodhisattva understands the treatises, relying on Samadhi, possessing the three blessings of miraculous transformation, revelation, and instruction, thereby completely maturing sentient beings; from the perspective of Dharani, he can remember the four branches of grammar, etc., as well as the most important inner science, thereby ensuring that all the true Dharma will never disappear in the world. These two are the functions of understanding the treatises. Fifth, worldly knowledge refers to: the worldly knowledge of steadfast Bodhisattvas is the understanding of the laws of the body, the laws of language, and the understanding of the four truths with a pure mind, because this is not the same or similar to other worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas. The Bodhisattva is more superior than other worldly people and Shravakas and Pratyekabuddhas. If others think that: understanding worldly terms, the laws of body language are different from others