Tibetan
་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ང་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ང་ངོ་བོས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པ་ནི་ད་ལྟ་ནས་རང་གི་མྱོང་བས་ཤེས་ནུས་ལ། དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་ལ་གསལ་སྣང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་འབྱུང་རིགས་ཏེ། རྟོགས་བྱ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་སོགས་བདེན་པའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མཐོང་ན་དེ་གོམས་པས་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་ཅིས་མི་སྤོང་སྟེ་མི་སྤོང་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སུན་མ་ཕྱུང་བས་ངར་འཛིན་མི་ལྡོག་གོ་སྙམ་ན། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་ང་ཙམ་མིན་པར་ཕུང་པོ་ཡིན་དགོས་ནའང་དེ་མིན་པར་གསལ་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་སྙད་དུ་བདག་རྫས་སུ་མེད་ལ་ཕུང་པོ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཐད་པ་དང་། ཡུལ་བདག་གཉིས་པོ་སྟོང་པར་ཤེས་པས་དེ་འཛིན་གཉིས་པོ་ལྡོག་པ་རིགས་པར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་སྟོང་པར་ཤེས་ཀྱང་གདགས་པའི་གཞི་ཙམ་མ་ལོག་པས་དེར་འཛིན་མི་ལྡོག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་ཀྱང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདེན་འཛིན་དང་ཆགས་སོགས་ལྡོག་པར་ཡང་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དེར་མ་ཞེན་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་མི་སྐྱེད་དོ་ སྙམ་ན། ཕུང་པོ་ཙམ་བདེན་པར་བཟུང་ཡང་ངའོ་སྙམ་དུ་བདེན་པར་མ་བཟུང་ན་ཕུང་པོ་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ངར་འཛིན་མི་དགོས་ཏེ་དེ་གཉིས་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། །ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་མགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང་། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུའང་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་དོན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའི་དབང་གིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་ན་ཡང་ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པའི་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས
Chinese
应当如其所说的那样去理解。像这样，仅仅依靠七相马车的推理，就能领悟到这个由众多和无常自性组成的蕴，只是假立为我，而我本身并没有实体。从现在开始，就能通过自己的体验来了解。 像这样，通过推理来领悟并加以习惯，那么也可能产生极度的明朗显现。因为所领悟的是正确的意义，就像亲眼见到无常等真实的相状一样。如果见到这些，通过习惯，为什么不能舍弃与生俱来的我执呢？如果不舍弃，那么对无我的领悟也会变得和它一样。如果认为没有驳倒自相续的蕴的真实执着，就不能逆转我执，那么，即使与生俱来的我执的执着境并非仅仅是我，而必须是蕴，但因为已经明确说明并非如此，并且在名言中，我也不是实有，而蕴是实有等差别是合理的。了解境和我两者都是空性，因此说这两种执着都会逆转是合乎逻辑的。如果了解境是空性，但作为安立的基础本身没有改变，因此对它的执着就不会逆转，那么，即使了解一切法都是无自性的，但如果一切显现都没有改变，那么要逆转真实执着和贪着等也会变得困难。如果认为因为显现本身也是空性的，因此不执着于它，仅仅显现本身不会产生真实执着，那么，即使仅仅执着蕴为真实，如果没有认为是我，那么仅仅执着蕴也不需要我执，因为这两者的对境和行相不同。在自释中说：如《宝鬘论》中所说：只要有对蕴的执着，那么就有对我的执着。如果存在我执，那么就有业，从业中又产生轮回。没有起始、没有终点、没有中间的三条道路，轮回的轮就像火轮一样，相互之间具有因果关系，这就会变成轮回。因为它在自己和他者两者中，以及在三时中都无法获得，因此，我执就会耗尽。之后是业和轮回等。所说的意思是，即使由于执着于安立的基础蕴为真实，而产生与生俱来的我执，但也要领悟到蕴是众多和无常的自性，直到领悟到无分微尘，仅仅领悟到蕴的粗大的无我。
English
It should be understood as it has been stated. Like this, relying solely on the reasoning of the sevenfold chariot, one can comprehend that this aggregate, which is of the nature of multiplicity and impermanence, is merely labeled as "I," but the "I" itself has no inherent existence. From now on, one can understand this through one's own experience. In this way, if one understands through reasoning and becomes accustomed to it, then the ultimate of clear appearance may also arise. Because what is understood is the correct meaning, just like seeing impermanence and other true aspects directly. If one sees these, through habituation, why would one not abandon the innate self-grasping? If one does not abandon it, then the understanding of selflessness will also become like it. If one thinks that the self-grasping will not be reversed because the refutation of the truth-grasping of one's own continuum's aggregates has not been refuted, then, even if the object of clinging of the innate self-grasping is not just the "I" but must be the aggregates, it has been clearly stated that it is not so, and the difference that in conventional terms, the self is not substantially existent but the aggregates are substantially existent is reasonable. Understanding that both the object and the self are empty, therefore saying that both of these graspings will be reversed is the way of speaking logically. If one understands that the object is empty, but the basis of imputation itself has not changed, therefore the grasping of it will not be reversed, then, even if one understands that all phenomena are selfless, if all appearances have not changed, then it will also be difficult to reverse the truth-grasping and attachment, etc. If one thinks that because appearance itself is also empty, therefore one does not cling to it, and mere appearance itself does not generate truth-grasping, then, even if one merely grasps the aggregates as true, if one does not grasp them as "I," then merely grasping the aggregates does not require self-grasping, because the objects and aspects of these two are different. In the auto-commentary, it says: As it is said in the "Garland of Jewels": As long as there is grasping of the aggregates, then there is self-grasping. If there is self-grasping, then there is also karma, and from karma comes rebirth. The three paths without beginning, end, or middle, the wheel of samsara is like a fire wheel, mutually having causes, this will become samsara. Because it cannot be obtained in oneself and others, and in the three times, therefore, the self-grasping will be exhausted. After that, there are karma and rebirth, etc. The meaning of what is said is that even if the innate self-grasping arises due to grasping the basis of imputation, the aggregates, as true, one must understand that the aggregates are of the nature of multiplicity and impermanence, until one understands the partless particles, and merely understand the gross selflessness of the aggregates.
Tibetan
་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཆ་མེད་ཙམ་གྱི་ཆོས་དུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་མི་བྱེད་དེ་དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་ བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་མཐོང་སྟེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་པ་མེད་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་སྦྲུལ་འཛིན་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ཟག་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པ་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཆ་བཅས་དང་དེ་ལ་འདུས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་འགྲེལ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཇུག་ཐོག་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ ངེས་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དག་ལས་ཀྱང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབུ་བ་བརྡོས་པ་དང་། ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དེ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་རགས་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་དགོས་པ་འདི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་། །མཐོང་ནས་སོགས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་། །མདོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དེ་ཉན་ཐོས་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་བ
Chinese
因此，它能够理解微细的人无我。理由是，即使承认存在许多微不足道的法，也不会执着于它们，因为当现量见到它们是众多且无常时，就会现量见到仅仅是依此而假立的我，并非自性成立，因为作为安立基础的这些法与执着为我的对境相不符。例如，即使不知道没有绳子，也可能消除蛇的执着。因此，只要对蕴的集合存在执着为唯一的整体自性，那么这个人就存在我执。如《宝鬘论》中说：“聚合无意义，色亦无意义。”等等，广泛地阐述了如何通过理证来证明显现为根境的蕴是有分，并且没有聚合的自性。自释中说：“菩提萨埵们才如此见到无自性吗？”答：并非如此，因为是就声闻和独觉而言而说的。如何得知呢？答：应当说，仅仅在结尾处是就菩提萨埵们而言而说的。“菩萨亦如是见已，决定趣菩提。然彼以悲心，连接生死至菩提。”等等。在为声闻所说的经典中也说：“为了使声闻们断除烦恼障，色如水泡，受如水上的气泡，想如阳焰，行如芭蕉树，识如幻术，日之亲友如是说。”等等，以水泡、水上的气泡、阳焰的水、芭蕉树的树干和幻术等比喻，必定是对行进行观察。意思是说，必须证悟粗大的蕴无自性，这是就声闻而言而说的。如“菩萨亦如是见已”等所说，以及经典中也说“色如水泡”等等，这些都说明了这是声闻乘的法。
English
Therefore, it is able to understand the subtle selflessness of persons. The reason is that even if many insignificant dharmas are admitted to exist, one will not cling to them, because when one directly sees that they are numerous and impermanent, one will directly see that the self is merely imputed based on them, and is not established by its own nature, because these dharmas that serve as the basis of imputation are incompatible with the object of clinging to a self. For example, even if one does not know that there is no rope, it is possible to eliminate the clinging to a snake. Therefore, as long as there is clinging to the aggregates as a single, unified entity, that person will have self-grasping. As it says in the Ratnavali: "Because the aggregate is meaningless, form is also meaningless." etc., which extensively explains how to prove through reasoning that the aggregates that appear as objects of the senses are divisible and do not have the nature of being aggregated. The autocommentary says: "Is it only Bodhisattvas who see it as being without inherent existence in this way?" Answer: It is not the case, because it is said with reference to the Shravakas and Pratyekabuddhas. How is it known? Answer: It should be said that only at the end is it made with reference to the Bodhisattvas. "The Bodhisattva also, having seen thus, certainly desires enlightenment. However, he connects existence to enlightenment with compassion." etc. It is said. In the sutras taught to the Shravakas, it is also said: "In order to eliminate the afflictive obscurations of the Shravakas, form is like a bubble, feeling is like a water bubble, perception is like a mirage, formations are like a plantain tree, consciousness is like an illusion, so said the Kinsman of the Sun." etc., with examples such as bubbles, water bubbles, mirage water, plantain tree trunks, and illusions, it is certain that the formations are being examined. The meaning is that it is necessary to realize that the gross aggregates are without inherent existence, and this is said with reference to the Shravakas. As it is said in "The Bodhisattva also, having seen thus," etc., and as it is also said in the sutras, "Form is like a bubble," etc., these all explain that this is the Dharma of the Shravaka vehicle.