Tibetan
མཉམ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དོན་དམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ། དངོས་དངོས་མེད་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་མེད་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་པ་ག་ལ་སྲིད། དམིགས་པ་ཐམས་ ཅད་ཞི་བའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་མ་གཏོགས་པའི། །ཞེས་སོགས་གསུངས། མདོར་ན་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འཇོག་པ་ལས་བརྒལ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཅི་ཞིག་ཏུ་རྟོག་པས་བཏགས། རྟོག་པས་བཏགས་པ་བསླུ་མེད་འདི་ལྟར་སྣང་བཞིན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་བཞིན་ཐ་སྙད་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དམིགས་པའོ། །མི་རྟོག་པས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་མོད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་གི་སྣང་བ་མེད་པར་མི་རྙེད་དོ། །དེས་རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྒྲུབ་བོ། །འོག་ཏུ། གང་གི་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་གཏི་མུག་སྟུག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ། ཡོད་པ་དེས་ན་ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། སོགས་དང་འདྲ་བར་བཞེད་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ། རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་རང་གི་ལག་ན་ཐོགས་པ་བསེ་རུ་སོགས་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམིགས་པའི་གཞི་གང་དུ་མིག་དག་པས་བལྟས་ན་སྐྲ་ཤད་སོགས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་པའི་ཚུལ་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ སྐབས་འདིར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །གསུམ་པ། མཇུག་བསྡུ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་རང་གི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་མི་རིགས་པའི་ཚུལ་དང་། དེས་ན་ཚད་མིན་གྱིས་ཚད་མ་ལ་མི་གནོད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ་གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། འཇིག་རྟེན་རང་གིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་འཕགས་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་མི་དགོས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ་དོན་མེད་དེ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་བླུན་པོ་ནི་ཚད་མར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ལ་རྣམ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་མིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་རང་ཉིད་ལས་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་སེལ་ཏེ་ནང་འགལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་གིས་ངའི་རྫས་ཕྲོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། རྫས་ཅི་བུམ་པའོ། ། བུམ་པ་རྫས་མིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དེ་དེས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་། བུམ་པ་མ་གྲུབ་ཞེས་དང་། བུམ་པ་དང་ལོ་ཏོག་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་སོགས་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་གནས་ནས་སྨྲས་ཀྱི། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་རྫས་མིན་དང་། སྐྱེ་མེད་དུ་བསྒྲུབས་ན། འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པས་དེའི་དམ་བཅའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མས་སེལ་འོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་སྟོན་པ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ས་བོན་ཙམ་མའི་མངལ་དུ་བཏབ་ནས་བདག་གིས་བུ་འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། རང་གིས་བཏབ་པའི་ཤིང་འདི་ཡང་བདག་གིས་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེས་ན། རྒྱུ་འབྲས་གཅིག་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད་དོ། །ཡོད་ན་བུ་དང་ཤིང་ལ་འདི་ངས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ས་བོན་དང་རྒྱུ་བཏབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་དང་པོ་ནས་བསྐྱེད་པ་མིན་པས་སོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་ས་མྱུག་སོགས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ མེད་ཅེས་སྟོན་པ་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུའང་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ན། ས་མྱུག་རྒྱུ་འབྲས་མི་རུང་བས་མྱུ་གུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ས་བོན་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་མྱུག་འབྲེལ་མེད་དུ་སོང་བས། མྱུ་གུ་ཡོད་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་མི་ཕན་ཏེ། བ་ལང་ཡོད་པས་རྟ་ཤི་ནས་རིགས་རྒྱུན་ཆད་པ་མིན་པ་ལ་མི་ཕན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཡིན་ན། མྱུ་གུའི་སྐབས་སུའང་ས་བོན་མ་འགག་པར་རྟག་པར་འགྱུར་ན་འདིར་རྟག་ཆད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་ལས་རང་གྲོལ་ལོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་ཁས་བླང་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཁས་བླང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་མིན་པ་དེ་ཕྱིར་མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཞིག་ན
Chinese
平等不观察，胜义谛即是真如，实有实无、常无常等的相状是不存在的。怎么会有执着于无实的相状呢？一切所缘都寂灭了。因此说，除了分别念之外。总而言之，如果超过了仅由分别假立的世俗，就会变成实有成立。胜义谛不是分别所测度的，而是超离分别境的。那为什么呢？因为一切相状都寂灭了，还用分别假立什么呢？分别假立的无欺，虽然如此显现，但因为仅仅是分别假立，所以明明没有可缘之处，却在名言中以分别的力量而缘取。不分别虽然什么也不执着，但却无法找到没有缘起的显现。因此，圆满、成熟、清净如幻化般成就。下面说：谁的如云彩般的愚痴浓厚覆盖世间，因此，境都会显现为颠倒。等等，被认为是相似的。第二，由于眼翳的力量，自己手中拿着的砗磲等器皿中，头发等变异的体性存在，如果用清净的眼睛观察那个被分别的自体所缘的处所，却什么也看不到头发等，见到这种情形，要知道就是这样。第三，总结时，在观察真如的时候，世间不能损害的方式，以及世间为了自己的利益而被世间损害的方式有两种。第一种，世间不能成为量的方式，因此，非量不能损害量，显示了这两种方式。第一，如果观察真如时，世间的所见是量，那么，世间自己见到真如，还需要其他圣者来显示真如做什么呢？不需要，圣者的道，戒律、闻思修三种也不需要做什么，没有意义啊。因此，在真如的场合，世间自以为是的愚人也不是量。第二，观察真如时，因为任何时候世间都不是量，所以在承认真如的时候，世间没有损害。第二，从世间自身显现和成立的
English
Equality is not observed, the ultimate truth is suchness, the characteristics of real and unreal, permanent and impermanent, etc., do not exist. How can there be clinging to the characteristics of unreality? All objects of focus are pacified. Therefore, it is said, "Except for conceptualization." In short, if one goes beyond the conventional, which is merely imputed by conceptualization, it becomes established as truly existent. The ultimate truth is not measured by conceptualization, but transcends the realm of conceptualization. Why is that? Because all characteristics are pacified, what is imputed by conceptualization? The infallible imputation of conceptualization, although appearing as such, is merely imputed by conceptualization, so even though there is no object of focus, it is focused on in name by the power of conceptualization. Non-conceptualization does not grasp anything, but it is impossible to find an appearance of dependent arising without it. Therefore, accomplishment, maturation, and purification are achieved like illusions. Below it says: Whose thick darkness of ignorance, like clouds, covers the world, therefore, objects will appear as inverted. And so on, it is said to be similar. Second, due to the power of cataracts, the altered nature of hair, etc., exists in containers such as conch shells held in one's hand. If one looks with pure eyes at the place focused on by the self-nature that is distinguished, one sees nothing such as hair, etc. Know that seeing this situation is just like that. Third, in conclusion, when examining suchness, there are two ways in which the world cannot harm, and ways in which the world harms itself for its own benefit. The first is the way in which the world cannot be a valid measure, and therefore, non-validity cannot harm validity, showing these two ways. First, if the world's view is a valid measure when examining suchness, then since the world itself sees suchness, what need is there for other noble ones to show suchness? There is no need, and there is no need to do anything with the noble path, discipline, and the three of hearing, thinking, and meditating, it is meaningless. Therefore, in the case of suchness, the self-righteous fools of the world are not valid measures. Second, when examining suchness, because the world is not a valid measure at any time, the world does not harm when acknowledging suchness. Second, appearing and established from the world itself
Chinese
如果仅仅因为世间共许而破斥，那么就会与世间相违害。例如，有人说：“我的东西被抢了。”问：“什么东西？”答：“瓶子。” 瓶子不是东西，因为它是可衡量的。如同梦中的瓶子一样。像这样用道理驳斥他。还有，说“瓶子没有成立”，以及“瓶子和庄稼不会生长”等等，这是安住在圣者的见解上说的。如果安住在世间的见解上，并且依靠它来成立这些不是东西，以及不生，那么，因为世间共许并且成立，所以世间的量会破斥他的立宗。第二，在世间名言中也显示没有自性的他生。因为世间人把种子种在田里后，会说“我生了这个儿子”，自己种的树也认为“这是我栽的”，因此，因为将因果视为一体，所以因果由实物成立的他生，在世间中也是没有的。如果有的话，就不应该对儿子和树说“这是我生的”，因为播种的种子和因，以及果，这两者最初就不是生出来的。因此，世间人不会将地芽等因果执着为以自相成立的异体。 这并不是说在名言中也显示没有他生。第三，这样遮止的功德。如果因果在自性上存在的一方，是自性成立的异体，那么，地芽因果不容许，所以虽然有芽，种子也会断绝，因为地芽变得没有关联了。即使有芽，对种子不间断也没有帮助，就像有牛对马死后血统断绝没有帮助一样。又，如果是自性成立的一体，那么，在芽的时候，种子也不会灭尽而成为常有，那么在这里就从常断二边的过失中解脱了。像这样，四边生是不存在的，而承认仅仅是缘起的生，它的功德是，因为芽不是从种子中以自性成立的异体，所以芽存在时种子会坏灭
English
If one refutes merely based on what is commonly accepted in the world, then it will contradict and harm the world. For example, someone says, "My thing was stolen." One asks, "What thing?" The answer is, "A pot." A pot is not a thing, because it is measurable. It is like a pot in a dream. Like this, one refutes him with reason. Also, saying "The pot is not established," and "Pots and crops do not grow," etc., these are said while abiding in the view of the noble ones. If one abides in the view of the world, and relies on it to establish that these are not things, and do not arise, then, because it is commonly accepted and established in the world, the valid cognition of the world will refute his assertion. Second, even in worldly convention, it shows that there is no other-arising with inherent existence. Because worldly people plant seeds in the field and then say, "I gave birth to this son," and they also think of the tree they planted, "I planted this," therefore, because they regard cause and effect as one, other-arising established by real entities of cause and effect does not exist even in the world. If it did exist, one should not say "I gave birth to this" to the son and the tree, because the seed and cause that were sown, and the fruit, these two were not born in the first place. Therefore, worldly people do not cling to the sprout, etc., as other entities established by their own characteristics. This is not to say that it also shows that there is no other-arising in convention. Third, the benefit of such negation. If, on the side where cause and effect exist inherently, it is an other inherently established, then the cause and effect of the earth and sprout are not permissible, so even though there is a sprout, the seed will be cut off, because the earth and sprout become unrelated. Even if there is a sprout, it is of no help to the unbroken lineage of the seed, just as the existence of a cow is of no help to the extinction of the lineage after a horse dies. Also, if it is one inherently established, then, at the time of the sprout, the seed will not perish but will become permanent, then here one is liberated from the faults of both extremes of permanence and annihilation. Like this, birth with the acceptance of the four extremes does not exist, and the benefit of accepting birth as merely dependent arising is that, because the sprout is not an other inherently established from the seed, therefore when the sprout exists, the seed will perish.