Tibetan
ས་བསྟན་པ་གཉིས། དང་པོ། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་མཐོང་ལོག་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དེས་དེ་ཉིད་ལ་འགེབ་པའམ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྒྲིབ་ཅན་དེས་ཆོས་གང་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ལ་བདེན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི། ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར། བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་ཅི་རིགས་པར་ཟད་ཅིང་སྒྱུ་མར་མཐོང་བའི་འཕགས་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་སྣང་བ་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་མིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མངོན་རློམ་ཕྲ་མོ་མེད་པས་བདེན་སྣང་མེད་པས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་གཏི་མུག་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྣང་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། རྐྱེན་དེས་བཅོས་མ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་དང་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བཤད་དེ། བློ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཚུལ་བསླུ་མེད་དུ་མྱོང་བ་འདི་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་གཞན་དུ་མི་དགོས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མེད་དེ། མེ་ཚ་བ། ཆུ་གཤེར་བ། དགེ་བས་བདེ་བ། མི་དགེ་བས་སྡུག་བསྔལ། བདག་མེད་རྟོགས་པས་ཐར་བ། བདག་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བ། དུག་གིས་ན་བ། སྨན་གྱིས་ཕན་པ་སོགས་བཞིན་ཏེ། མནར་མེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཡང་། མེ་དང་ལུས་སུ་འཕྲད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་ཚངས་དབང་གི་བདེ་བ། འཕགས་པའི་རྣམ་ གྲོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བར་ཀུན་སྣང་ནི་སྣང་ཡང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་འདྲའོ། །རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེས་ཚད་གྲུབ་ཀྱང་བཞག་ཆོག་སྣང་བ་དེས་བློ་མ་ཚིམ་པར་སྣང་བ་ལྟར་དོན་རང་ངོས་ནས་ཡོད་དགོས་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མོད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱིས་ལས་བསགས་སེམས་ལ་སྣང་། སེམས་ཀྱིས་ཞེན་པ་འདི་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་མིན་ན་དོན་དམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གྲུབ་ཚད་མཐར་ཐུག་ཡིན། དེ་བས་གཞན་མི་རྙེད། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གསུངས་སོ། །རྟོག་པས་འདོགས་ཚུལ་ནི། འདི་ནི་ཀ་བ། འདི་ནི་བུམ་པ། འདི་བདེ་བ། འདི་སྡུག་བསྔལ་སོགས། རྟག་མི་རྟག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཞེན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ངོར་མི་མཉམ་ཞིང་གཉིས་ཆོས་ཅན་གཟུང་འཛིན་ཅན་ནོ། །
Chinese
两种世俗谛的解释。首先，由于愚痴的力量，遮蔽了诸法自性之真实，因此不能见到自性，而显现为颠倒，这就是世俗谛。 因为它覆盖或遮蔽了真实。具有遮蔽性的世俗，对于其所缘境显现为真实的任何造作之法，被称为世俗谛，这是能仁所说的。在声闻、缘觉、阿罗汉、菩萨等圣者面前，对真实的执着无明已经止息，并且像幻觉一样显现。对于三圣者后得位所显现的造作之事物，是世俗，即仅仅是世俗，而不是真实，因为他们没有细微的增上慢，所以没有真实显现。在此，愚痴是事物自性颠倒显现的原因。这个原因解释了对于造作之法称为“世俗”和“真实”的词义。从无欺地体验心中如何显现的方式来看，称之为世俗，不需要任何其他的东西，即使有也没有用。例如，火是热的，水是湿的，行善带来快乐，作恶带来痛苦，证悟无我获得解脱，执着于我导致轮回，毒药使人生病，药物带来益处等等。即使体验无间地狱的痛苦，除了体验到火与身体接触的感觉之外，没有其他。同样，直到体验到梵天和自在天的快乐，以及圣者的解脱，一切显现都只是由分别念假立，而自性并不成立，就像幻觉一样。虽然是由分别念假立的，但如此显现的存在也可以被认为是量成立的，但仅仅显现并不能满足心意，如果事物必须从其自身方面存在，那就会变成实有成立，但那是不可能的。因此，心造业，显现于心。心所执着的一切都只是世俗之法，否则就会变成胜义谛。仅仅是分别念的假立，就是世俗谛的最终成立。除此之外，再也找不到其他的了。因此，一切法都被说成仅仅是分别念的假立。分别念假立的方式是：这是柱子，这是瓶子，这是快乐，这是痛苦等等。执着并专注于常与无常、有为与无为等各种法的相状。在其面前，是不平等且具有二取能取所取的。
English
Two explanations of conventional truth. First, due to the power of ignorance, the very nature of phenomena is obscured, so one does not see the nature and it appears as inverted, this is conventional truth. Because it covers or obscures that very nature. That which is obscured, any fabricated dharma that appears as true to its object, is called conventional truth, as said by the Thubpa (Buddha). In the presence of the Shravakas, Pratyekabuddhas, Arhats, Bodhisattvas, and noble ones, the ignorance of grasping at truth has ceased in various ways, and it appears as illusion. For the post-attainment of the three noble ones, the fabricated phenomena that appear are conventional, that is, merely conventional, not true, because they do not have subtle pride, so there is no true appearance. Here, ignorance is the cause of the inverted appearance of the nature of things. This cause explains the meaning of the terms 'conventional' and 'true' for fabricated things. From the way one experiences without deception how things appear in the mind, it is called conventional, and nothing else is needed, and even if there is, it is useless. For example, fire is hot, water is wet, virtue brings happiness, non-virtue brings suffering, realizing selflessness brings liberation, grasping at self causes samsara, poison causes illness, medicine brings benefit, and so on. Even when experiencing the suffering of uninterrupted hell, there is nothing other than experiencing the feeling of fire touching the body. Similarly, until experiencing the bliss of Brahma and Indra, and the liberation of the noble ones, all appearances are merely imputed by thought and do not exist by their own nature, like illusions. Although it is imputed by thought, the existence of such appearances can be considered valid, but the mere appearance does not satisfy the mind, and if things must exist from their own side, then it would become truly established, but that is impossible. Therefore, the mind accumulates karma and appears to the mind. All that the mind clings to is merely conventional dharma, otherwise it would become ultimate truth. Merely the imputation of thought is the ultimate establishment of conventional truth. Nothing else can be found beyond that. Therefore, all dharmas are said to be merely imputed by thought. The way of imputation by thought is: this is a pillar, this is a pot, this is happiness, this is suffering, and so on. One grasps and focuses on the characteristics of various dharmas such as permanent and impermanent, conditioned and unconditioned. In its presence, it is unequal and has the duality of grasper and grasped.