Tibetan
་གིས་བདག་བྱས་པ་མིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་མ་བྱས་པས་ཏེ་རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་དུ་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་བདག་གིས་མ་བྱས་ན། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱིས་བྱས་པའང་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ཟག་རང་གིས་བྱས་ལ། གང་ཟག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་གཞན་མིན་པ་ལ་བསམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། ཡང་གང་ཟག་དེ་སྡུག་བསྔལ་མིན་པ་ལ་བསམ་ནས་གཞན་གྱིས་བྱས་སོ་སྙམ་ན། ཚིག་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་བྱས་འགོག་སྟེ། རྐང་པ་ དང་པོས་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་འགོག་གཉིས་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བྱས་པ་འགོག །ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་ལྔར་མ་གཏོགས་པའི་བདག་མེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་འགོག་ཅེས་སངས་རྒྱས་བསྐྱང་གསུངས། གཞན་ཡང་རྐང་པ་དང་པོས་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཞན་ནམ་རང་གི་གང་ཟག་གི་བདག་གིས་བྱས་པ་མིན་ལ། རྐང་པ་གཉིས་པས་སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་མ་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པར་འཆད་པ་འདྲའོ། །བཞི་པ་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་དགག་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བདག་གཞན་སོ་སོ་བ་རེ་རེས་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པས་བྱས་པ་ཡོད་སྙམ་ན་དེ་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་རང་གཞན་གཉིས་པོ་གང་རུང་རེ་རེས་སྡུག་བསྔལ་བྱས་པར་གྱུར་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར་སྲིད་ནའང་། དེ་རེ་རེས་བྱས་པ་བཀག་ཟིན་པས་སྐྱོན་གཉིས་ཀར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཤིང་རྟ་མེད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལ་ཤིང་རྟར་བཞག་པ་ནི་ལྟོས་བཏགས་ཡིན་པས་འདིར་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་རེ་རེ་ནས་མ་བྱས་ན་འདི་གཉིས་ཀས་སྲོག་གཅོད་ བྱས་སོ་ཞེས་འཇོག་མི་ནུས་པ་ལྟར། རང་གཞན་དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པའི་བྱེད་པོ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པས་གཉིས་ཀས་བྱས་པ་མེད་དོ། །ལྔ་པ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དགག་པ་ནི། བདག་གིས་མ་བྱས་ཤིང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་གཉིས་ཀས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱུ་མེད་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་བཞིན། རྒྱུ་མེད་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གསུམ་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་ནི་། ནང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔའམ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ལ་བདག་གིས་བྱས་པ་སོགས་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ས་མྱུག་བུམ་སྣམ་སོགས་ཐམས་ཅད་དག་ལ་ཡང་བདག་
Chinese
不是由我所作，因为那痛苦不是由它自己所作，因为自己对自己做是相违的。如果不是由与蕴聚相异的、自性成立的我所作，那么痛苦又怎么会是由他所作呢？不会是的。因此，考虑到痛苦是由人自己所作，而人也不异于痛苦，就说痛苦是由痛苦所作。又如果考虑到那人不是痛苦，就认为是由他所作。前两句否定了我所作，第一句因为没有异于蕴聚的我，所以否定了痛苦由我所作，第二句否定了痛苦本身由痛苦所作。后两句否定了痛苦或五蕴之外的我，所以否定了痛苦由他所作，这是佛护所说。另外，第一句说痛苦不是由他或自己的有情之我所作，第二句说痛苦不是自己所作，后两句似乎解释为不是由他所作。第四，驳斥两者所作，如果认为痛苦不是由我和他各自单独所作，而是由两者集合所作，那是不合理的。如果我和他两者中的任何一个单独做了痛苦，那么痛苦可能会由两者共同所作，但因为已经驳斥了各自单独所作，所以会犯两种过失。对此，就像每个支分上没有车，但集合起来就安立为车，这是观待假立，所以在这里不能那样，就像如果不是每个杀生者单独杀生，就不能安立为这两人杀了生一样。因为除了我和他之外，永远不会有集合的作者，所以不是由两者所作。第五，驳斥无因而生，不是由我所作，也不是由他所作，也不是由两者所作的痛苦，怎么会是无因而有呢？就像虚空中的花香一样。无因则恒常或无常，所以永远不可能。第三，将此理推广到其他事物，不仅内在有情相续的五蕴或纯粹的痛苦没有我所作等四种情况，而且外在的物体，如土地、苗芽、瓶子、毡子等一切事物，也没有我
English
It is not done by me, because that suffering is not done by itself, because it is contradictory for oneself to do to oneself. If it is not done by a self that is established by nature as different from the aggregates, then how could suffering be done by another? It would not be. Therefore, considering that suffering is done by the person himself, and that the person is not different from suffering, it is said that suffering is done by suffering. And if one considers that the person is not suffering, one thinks that it is done by another. The first two sentences negate the self-done, the first sentence negates the suffering done by the self because there is no self different from the aggregates, and the second sentence negates the suffering itself done by suffering. The latter two sentences negate the suffering or the self other than the five aggregates, so they negate the suffering done by another, as stated by Buddhapālita. Furthermore, the first sentence says that suffering is not done by the self of another or one's own sentient being, the second sentence says that suffering is not done by itself, and the latter two sentences seem to explain that it is not done by another. Fourth, refuting what is done by both, if one thinks that suffering is not done by me and him separately, but by the collection of both, that is unreasonable. If either me or him alone did the suffering, then the suffering might be done by both together, but since the separate actions have already been refuted, both faults will be committed. In this regard, just as there is no chariot on each limb, but the collection is established as a chariot, this is a relative imputation, so it cannot be like that here, just as if each killer does not kill separately, it cannot be established that these two killed. Because there will never be a collective agent other than me and him, it is not done by both. Fifth, refuting arising without a cause, suffering that is not done by me, nor by him, nor by both, how could it be without a cause? Like the fragrance of a flower in the sky. Without a cause, it is either constant or impermanent, so it is never possible. Third, extending this reasoning to other things, not only do the five aggregates or pure suffering of the inner sentient being continuum not have four situations such as being done by me, but also external objects such as land, sprouts, vases, felt, etc., do not have me.
Tibetan
བྱས་སོགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བའི་ཁྱབ་བྱེད་ཁེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་སོགས་རང་བཞིན་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ནི། རབ་བྱེད་བརྒྱད་པར་བཤད་པ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་དུ་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས་པ་དང་སོགས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གསུངས། ཞེས་པ་ལྟར་མཐའ་བཞིར་མི་སྐྱེ་བས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ ནི། བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའམ་སྡུག་བསྔལ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།བཅུ་གསུམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་འདུ་བྱེད་བརྟག་པའི་རབ་བྱེད་ལ། མདོའི་འབྲེལ། དགེ་སློང་དག་བདེན་པ་དམ་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཏེ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་། རབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ། དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ཡང་སྣང་སྟེ། སྒྱུ་མ་མི་ཤེས་པ་དག་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སོགས་ཀྱིས་བསླུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། མི་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདྲིད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་མགལ་ མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་གཉིས། གཞུང་དང་མཚན་ནོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། ལུང་གི་དགོངས་པ་བརྗོད་པ། དགོངས་པ་གཞན་དུ་འདོད་པ་དགག་པ། གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བ། སྟོང་ཉིད་གསུངས་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཞིག་བསླུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མིན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་གི་ཆ་ནས་ཡིན་པ་དེས་ན་འདུ་བྱེད་དེ་དག་བརྟགས་སྟོང་ངམ་བརྫུན་པའམ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཏེ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྫུན་པ་དང་བསླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་བསླུ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་བརྫུན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའམ་མེད་པའི་དོན་དུ་ལྟ་ན། དོན་བྱེད་ནུས་པའི
Chinese
所作等四种方式是不存在的。因此，如果从胜义谛来观察，由于遮止了四边生，痛苦等是没有自性的。但在世俗谛中，如第八品所说，应观待缘起，如“痛苦由我所作等，您说是由缘而生”那样，由于不生于四边，所以是如幻术般的缘起。第二是，我所作和他所作或痛苦观察，也就是第十二品。第十三品，即彼性或行观察品中，经的关联是：诸比丘，殊胜谛只有一个，即不欺骗性的涅槃。一切行都是欺骗性的。等等的意义。品的关联是：如是观察，一切事物都远离四边生，所以没有自性，但由于无明的昏暗，使智慧之眼受损的人们，也显现为自性生的体性，就像不了解幻术的人们被幻术的马牛等所欺骗一样。因此，对于一切所知都具有明晰的观察，远离昏暗的如来，在经中说：诸比丘，凡是会欺骗的行，那就是虚假的；凡是不欺骗的涅槃，那就是殊胜谛。其中，欺骗性的法是迷惑，并且颠倒显现，就像火轮一样。分为二：正文和名称。第一分四：陈述经文的密意，驳斥将密意理解为其他，消除他人的争论，宣说空性的必要。第一是：世尊说，凡是欺骗的法，那就是虚假的。因此，一切行都不是它的自性，而是从欺骗性的颠倒显现的角度来说的，因此这些行是观察为空性，或是虚假的，或是世俗的，就像海市蜃楼的水一样。如果虚假和欺骗这两个词都是不存在的意思，那么欺骗性的法如何成立虚假呢？如果将一切行都看作是虚假的或不存在的意义，那么，能够起作用的
English
The four modes of action, etc., do not exist. Therefore, if examined from the ultimate point of view, suffering and the like are without inherent existence because the scope of the four extremes of arising is negated. But in conventional terms, as explained in the eighth chapter, one should view dependent arising, such as, "Suffering is created by me," etc., "You say it arises from conditions." As it does not arise in the four extremes, it exists in the manner of an illusion-like dependent arising. The second is called "Examination of Suffering, Whether Created by Self or Others," which is the twelfth chapter. The thirteenth chapter is the chapter on examining suchness or formations. The connection with the sutra is: "Monks, the ultimate truth is only one, which is the non-deceptive nirvana. All formations are of a deceptive nature," and so forth. The connection with the chapter is: Thus, when examined, all phenomena are devoid of the four extremes of arising and therefore lack inherent existence. However, due to the dimness of ignorance, those whose eye of wisdom is impaired also perceive them as having the nature of arising from inherent existence, just as those who do not understand illusion are deceived by illusory horses, cattle, and so on. Therefore, the Tathagata, who sees all knowable things with clarity and is free from dimness, says in the sutra: "Monks, whatever is a deceptive formation is false, and whatever is the non-deceptive nirvana is the ultimate truth." Among them, the deceptive nature is that which deludes and appears in a reversed manner, like a fire wheel. There are two parts to the teaching: the text and the title. The first has four parts: stating the intention of the scripture, refuting the interpretation of the intention as something else, dispelling the arguments of others, and the necessity of teaching emptiness. The first is: The Blessed One said, "Whatever is a deceptive dharma is false." Therefore, all formations are not of that nature, but are so from the aspect of the deceptive and reversed appearance. Therefore, these formations are to be examined as empty, or false, or conventional, like water in a mirage. If the words "false" and "deceptive" both mean non-existent, how can falsity be established by a deceptive dharma? If all formations are viewed as false or non-existent, then that which is capable of performing a function...