Tibetan
། །དགོས་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །མངོན་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་ལེགས་ཉེས་རྣམ་པ་ཀུན། །ངག་ཚིག་ལ་བརྟེན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །སྨྲས་པའི་ངག་ལ་ལེགས་པར་བརྟག །སྐྱེ་བོ་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་པས། །བརྗོད་པའི་ཚིག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་སྨྲ། །ཕལ་ཆེར་བསམ་པ་དཀར་ན་ཡང་། །བློ་མི་གསལ་བས་གང་བྱུང་སྨྲ། །གཡོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་འདོད་དོན། །གྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་སླུ་ཚིག་སྦྱོར། །ཕལ་ཆེར་ཕྲག་དོག་གྱ་གྱུ་ཡིས། །གཞན་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་སྨྲ། །ལྷག་པར་སྙིགས་མའི་དུས་འདི་ན། །གཞི་མེད་རྫུན་གྱིས་རྒྱལ་ཁམས་ཕུང་། །དེ་ཕྱིར་སུ་དང་གང་གིས་ཀྱང་། །སྨྲས་ཚད་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ལ། །སྨྲས་ཚད་རྫུན་དུའང་མི་བཟུང་བར། །བདེན་ནམ་རྫུན་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་གསལ་བར་དུ་ཡིད་ལ་བཞག །གསལ་བར་གྱུར་ནས་དོན་ལ་འཇུག །འབངས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ཞུ་ཚིག་ རྣམས། །བཤད་ཚུལ་མཁས་དང་མི་མཁས་དང་། །རྒྱབ་སྐྱོར་མགོ་འདྲེན་བཟང་ངན་གྱི། །ཚིག་གི་གཡམ་ལ་མི་རྒྱུག་པར། །བདེན་རྫུན་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་ཏེ་དཔྱད། །དེ་ཡིས་འབངས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་དང་། །ཞུ་བྱེད་བློན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཤེས། །རང་ཉིད་ཁྲིམས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །བླང་དོར་གནད་ལ་ཕན་པ་ཡི། །མ་ཤེས་གསར་དུ་སྦྲོན་བྱེད་ཚིག །སྨྱོན་པའི་ངག་ལས་བྱུང་ཡང་རུང་། །རང་དོན་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བཟུང་། །གང་ཞིག་དེ་བཞིན་བཟུང་བ་ན། །འཕྲལ་ཡུན་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ངག །བླ་མའི་གསུང་ལས་བྱུང་ན་ཡང་། །སྤང་བར་བྱ་ན་གཞན་ལྟ་ཅི། །ཡུལ་གྱི་བདེ་སྡུག་སྐྱོན་ཡོན་རྣམས། །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་ངག་ལས་གསལ། །བདེན་པའི་མི་ལ་དྲི་ཞིང་དཔྱད། །དོན་མེད་ངག་ལས་དོན་རྟོགས་མང་། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་མཁས་པ་རྣམས། །སུ་ལའང་གཏམ་གྱི་དྲི་རྨེད་དག །འགོག་པའི་ཆེ་ཐབས་མི་སྦྱོར་བར། །དུས་སུ་འདྲི་བ་མཁས་པའི་གནད། །ཁྱེད་ལ་བསྟོད་དོ་སྨད་དོ་ཞེས། །ནང་མིས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ངག །མི་འདྲི་མི་རྨེད་བཏང་སྙོམས་བཞག །དོན་ལྡན་ཡིན་ན་འདྲི་བར་བྱ། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ལས་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ནང་གི་བསམ་པ་ཕལ་ཆེར་ཤེས། །དེ་ལས་བྱ་དང་མི་བྱ་བ། །འགའ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་ལེགས་མཁས་ཤིང་། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་ལ་རིགས་དང་མི་རིགས་རྟོགས། །སྨྲ་བའི་ངག་ ལ་ཚུལ་བཞིན་ལེགས་འཇུག་པ། །ངག་གི་དཔལ་མོ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་འཐོབ། །གཟུགས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་བྱེད་ལ། །གཏོང་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་མང་སྐྱེ་རྒུ་སྡུད། །འོད་མེད་གྱུར་ཀྱང་ནང་གི་མུན་སེལ་
Chinese
所有需要的目的都将实现。 没有神通的人们， 之所以能了解世间好坏的各种情况， 是因为依赖于言语， 所以要好好观察所说的话语。 人们有各种各样的认知， 所以说出的话也多种多样。 大多数时候，即使想法是纯洁的， 因为头脑不清晰，所以随口乱说。 奸诈的人为了实现自己的目的， 会编造欺骗性的言语。 大多数时候，因为嫉妒和虚伪， 只会说出伤害他人的话。 尤其是在这个末法时代， 毫无根据的谎言会毁灭国家。 因此，无论谁说了什么， 都不要盲目跟随， 也不要认为所说的一切都是谎言， 要将真假不明的话语， 放在心中，直到真相大白。 真相大白之后，再投入行动。 臣民的苦乐诉求， 要看他们陈述的方式是否巧妙， 以及支持者和领导者是好是坏， 不要被言语的诡计所迷惑， 要推究真假，仔细审察。 这样就能了解臣民的好坏， 以及诉说者的品行。 自己也会精通法律。 对于采纳和舍弃的关键有益的， 不了解的、新颖的言语， 即使是从疯子口中说出来的， 也要因为了解自身利益而采纳。 如果采纳了那些， 会带来暂时和长远危害的言语， 即使是上师说出来的， 也应该舍弃，更何况是其他人呢？ 国家的安乐、痛苦、缺点、优点等， 大多数都通过无意义的言语显现出来。 向诚实的人询问并调查， 从无意义的言语中也能领悟很多道理。 因此，王族中的智者们， 不要向任何人打听消息。 不要使用阻止的手段， 适时地询问是智者的关键。 “有人赞美你吗？有人诽谤你吗？” 对于内部人员的各种猜测之语， 不要询问，不要打听，保持中立。 如果是有意义的，可以询问。 从所说的话语中， 大致可以了解一个人的内心想法。 从中可以明白该做什么和不该做什么， 有些事情会变得清楚。 自己要精通说话的技巧， 了解他人所说的话是否合理。 对于说话的言语， 如果能如法地运用， 就能获得如语言女神般的名声。 即使没有形体，也能吸引他人的心， 即使没有施舍，也能聚集众多的人们， 即使没有光芒，也能驱散内心的黑暗。
English
All needed purposes will be accomplished. For those without clairvoyance, Who understand the world's good and bad in all its forms, It is through reliance on speech and words. Therefore, examine well the words spoken. People have various cognitions, So they speak various words. Mostly, even if the intention is pure, Due to unclear minds, they speak whatever comes up. The deceitful ones, to achieve their own desired ends, Compose deceptive words. Mostly, out of jealousy and deceit, They speak only to harm others. Especially in this degenerate age, Groundless lies ruin kingdoms. Therefore, whatever anyone says, Do not blindly follow, Nor assume everything said is a lie, But keep in mind whether it is true or false, Until it becomes clear. Once it becomes clear, then engage in action. The petitions of the subjects, their joys and sorrows, Examine the manner of their speech, whether skillful or not, And the good or bad of their supporters and leaders. Do not be swayed by the tricks of words, But investigate and discern the truth. By this, you will understand the good and bad of the subjects, And the character of the petitioning ministers. You yourself will become skilled in law. Words that are beneficial for understanding what to adopt and abandon, New words that you did not know before, Even if they come from the mouth of a madman, Embrace them because you understand your own benefit. If you embrace those words, That will cause harm in the short and long term, Even if they come from the words of a lama, You should abandon them, let alone others. The country's well-being, suffering, faults, and virtues, Mostly become clear through meaningless words. Question and investigate truthful people, You can understand many things from meaningless words. Therefore, wise people of royal lineage, Should not inquire about news from anyone. Without using means of prevention, Asking at the right time is the key to wisdom. "Are you praised? Are you slandered?" Do not ask or inquire about the various speculative words of insiders, Remain neutral. If it is meaningful, you can ask. From the words spoken, You can mostly understand the inner thoughts of a person. From that, you will understand what to do and what not to do, Some things will become clear. You yourself should be skilled in the manner of speaking, And understand whether the words of others are reasonable or not. For the words of speech, If you engage in them properly, You will gain fame like the goddess of speech. Even without form, it captivates the minds of others, Even without giving, it gathers many beings, Even without light, it dispels the darkness within.
Tibetan
བའི། །སྨྲ་བ་བཟང་པོ་ངོ་མཚར་རྣམ་མང་ལྡན། །མི་བདག་སྨྲ་ལ་མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉི་མ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་ཞིང་། །སྐྱེ་རྒུའི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམ་བསལ་ནས། །དགའ་སྟོན་པདྨའི་ཚལ་ཆེན་རྒྱས་པར་བྱེད། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ས་གཞི་སྐྱོང་བའི་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་གྱི་ངག་བརྟག་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།མི་ཡི་བདག་པོས་རང་གི་ཡུལ། །བདེ་བར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཡ་རབས་ཚུལ་ལ་གནས་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འོས་པའི་གོ་འཕང་སྦྱིན། །དམ་པ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །རང་གི་འབངས་ལ་ལྷག་པར་བྱམས། །ཚུལ་དེས་རང་གི་ཆོས་སྲིད་བརྟན། །མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །མ་རབས་མཐོ་སར་བཞག་གྱུར་ན། །རང་གི་རིས་ལ་ལྷག་པར་འཚེ། །ཐ་མ་རང་ཉིད་བརླག་འགྱུར་ཏེ། །པགས་པ་སྔོན་པོའི་ཝ་བཞིན་ནོ། །བློ་ཁོག་ཡངས་ཤིང་ཕྱི་མཐར་བལྟ། །བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་དཔྱོད་ལ་མཁས། །རང་འདོད་ཆུང་ཞིང་འབངས་ལ་སེམས། །དེ་འདྲ་གང་ཡིན་བློན་པོར་འོས། །རིགས་བཟང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱིས། །ལུས་ཚུགས་སྲུང་ཞིང་ཆོས་ལ་དཀར། །ཡིད་མཐུན་ཡ་རབས་སྤྱོད་པ་ ཅན། །རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་བཙུན་མོར་འོས། །སྤྱོད་པ་བཟང་ཞིང་བསྒོ་བ་ཉན། །འཆལ་གཏམ་སྲུང་ཞིང་རྗེ་ལ་བརྩེ། །བདེན་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ནང་མི་མདུན་ན་འདོན་ལ་དབང་། །བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང་། །སྙན་ངག་ལ་སོགས་རིག་བྱེད་ཤེས། །ཡིག་གཟུགས་འབྲི་ལ་ལེགས་མཁས་པ། །སྨྱུག་འཛིན་དྲུང་ཡིག་པ་རུ་བཤད། །ལུགས་བཞིན་གཏོང་ལ་མི་འཇུངས་ཤིང་། །ནོར་རྫས་དོན་མེད་ཆུད་མི་གཟན། །དུས་ལ་སྒྲིན་ཞིང་བློ་ལྡན་པ། །མཛོད་འཛིན་ཕྱག་ཚད་བྱ་བར་འཐད། །ཁྲིམས་ལ་མཁས་ཤིང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དྲང་ཞིང་བརྟག་དཔྱད་གཟོབ་པ་དང་། །རྒྱུ་འབྲས་བླང་དོར་ཚུལ་བཞིན་སེམས། །དེ་འདྲས་ཞལ་ལྕེ་བཅད་ན་ལེགས། །སྙིང་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཞེ་གནག་ལ། །ཕ་རོལ་གནོན་པའི་སྒྱུ་ཐབས་ཤེས། །སེམས་བརྟན་འགྱར་འགྱུར་མེད་པ་རྣམས། །དམག་དཔོན་དག་གི་གོ་སར་དབང་། །བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེ་བསམ་པ་དཀར། །བསོད་ནམས་རྒྱས་ཤིང་ཀླུང་རྟ་དར། །ལྷ་དང་སྲུང་མ་འཁོར་གྱུར་པ། །གང་ཡིན་གྲོས་བྱེད་གྲོགས་སུ་འོས། །བསླབ་ལྡན་མང་ཐོས་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཆོས་ཀྱི་བྱ་བར་གཅིག་ཏུ་གཞོལ། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཞུ་སྣ་མི་བྱེད་པ། །དེ་འདྲ་ཡོངས་འཛིན་བླ་མར་བྱ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དག་ཏུ་ནི། །རྩིས་རིག་རྣམས་ལ་མཁས་པ་དང་། །གསོ་དཔྱད་ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་སོགས། །གཙུག་ ལག་མཁས་རྣམས་
Chinese
的。 語言美妙具足眾多奇異，人間君主善於言辭，比太陽更加光明顯耀，徹底消除眾生心中的黑暗，使歡樂蓮花園盛開。 《律典·治理國土之莊嚴》中，關於觀察自他之語的第四品完畢。 人之君主為了安樂守護自己的國土，對於安住於賢善行為的人們，給予與其相應的地位。 如果任命賢善者為官，就會特別慈愛自己的臣民。 以此方式，自己的政教就能穩固，如同受到大眾敬重的國王一樣。 如果將惡劣者置於高位，就會特別損害自己的眷屬。 最終自己也會滅亡，如同藍皮狐狸一般。 心胸寬廣且能顧及長遠，善於如理取捨判斷，私慾小而關心臣民，這樣的人才適合做大臣。 種族高貴且有羞恥心，守護自身行為且對佛法虔誠，心意相投且行為賢善的人，適合做王族的妃子。 行為善良且聽從教誨，保守秘密且敬愛君主，說真話的人們，有權成為內廷的領導者。 不愚昧於文法典籍，通曉詩歌等學問，擅長書寫文字的人，被稱為執筆的書記官。 如法施捨而不吝嗇，不浪費財物於無意義之事，精明幹練且有智慧的人，適合擔任掌管倉庫的官員。 精通法律且沒有偏袒，公正且審慎調查，如理思考因果取捨，這樣的人適合判決案件。 勇氣大且嫉惡如仇，懂得壓制對方的計謀，心志堅定且不變卦的人，有權擔任軍隊將領的職位。 智慧廣大且心念純正，福德增長且運勢興旺，有神祇和護法圍繞的人，適合做商議事情的朋友。 具備學識、博學多聞且是瑜伽士，一心專注於佛法事業，不做違背法律之事的人，這樣的人應作為依止的上師。 在國王的宮殿中，精通數學等學問，以及如理通曉醫學等，各種學術精通的人們
English
Of. Possessing wonderful and numerous wonders of good speech. In the world, the lord of men is skilled in speech, even more radiant than the sun. Completely dispelling the darkness in the minds of beings. Causing the great garden of joyful lotuses to flourish. From the Treatise on Governance, "The Ornament of Governing the Earth," the fourth chapter, which is an analysis of one's own and others' speech, is complete. For the sake of peacefully protecting his own land, the lord of men should bestow positions appropriate to those who abide in virtuous conduct. If virtuous people are appointed as officials, they will be especially kind to their subjects. In this way, one's own dharma and political power will be stable, like a king who is respected by the masses. If wicked people are placed in high positions, they will especially harm their own kin. Ultimately, one will be ruined oneself, like a blue-skinned fox. One who is broad-minded and looks to the future, skilled in judging what to adopt and abandon according to the rules, with little self-interest and concern for the subjects, is suitable to be a minister. One who is of noble lineage, has a sense of shame and embarrassment, protects one's own conduct and is devoted to the dharma, and is agreeable and virtuous in conduct, is suitable to be a queen of the royal family. One who is virtuous in conduct and listens to advice, guards secrets and is affectionate to the lord, and speaks truthfully, has the authority to be a leader in the inner court. One who is not ignorant of grammar texts, knows poetry and other sciences, and is skilled in writing, is said to be a scribe who holds the pen. One who gives generously according to the rules and is not stingy, does not waste wealth on meaningless things, is shrewd and intelligent, is suitable to be appointed as a treasurer. One who is skilled in law and is impartial, is honest and investigates carefully, and thinks about cause and effect, adoption and abandonment, according to the rules, is suitable to judge cases. One who is courageous and hates evil, knows the tricks to suppress the opponent, and is steadfast and unwavering in mind, has the authority to be a commander of the army. One who is broad-minded and has pure thoughts, has increasing merit and flourishing fortune, and is surrounded by gods and protectors, is suitable to be a friend who advises on matters. One who is learned, has heard much, and is a yogi, is solely devoted to the activities of the dharma, and does not engage in activities that violate the law, should be taken as a guru for reliance. In the palaces of kings, those who are skilled in mathematics and other sciences, and who know medicine and other things according to the rules, are all skilled in the various sciences.