Tibetan
།ཐ་མར་རང་ཉིད་བརླག་པ་མང་། །ཟས་དང་སྨན་གྱི་ཚོད་བཞིན་དུ། །བྱ་བ་གང་དང་ཅི་ལ་ཡང་། །དུས་དང་བསྟུན་པའི་ཚོད་ཤེས་ན། །རྒུད་པ་ཆེན་པོས་མནར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མཛའ་འདོད་ན། །གསུམ་པོ་འདི་དག་མི་བྱ་སྟེ། །རྒྱན་པོ་འགྱེད་དང་ནོར་འབྲེལ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་ཆུང་མ་དང་སྨྲ་བའོ། །གཡུལ་ངོར་དཔའ་བོ་ཇི་བཞིན་དུ། །མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་མཁས་པས་ཤེས། །བླུན་པོས་མཁས་དང་རྨོངས་པ་དང་། །རྡོ་དང་རིན་ཆེན་མཉམ་པར་ བལྟ། །དམ་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དག །དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་བླུན་པོ་ཡིས། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་ཏེ། །ཉི་མ་ཤར་ཡང་འུག་པ་བཞིན། །བློ་གྲོས་ལྡན་དེས་སྐྱེ་བོ་ལ། །ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ཚིག་དང་བྱ་བས་རྒྱང་ནས་ཤེས། །དུ་བའི་རྟགས་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །གཡུལ་དུ་ཞུགས་ཚེ་དཔའ་བོ་ཤེས། །འབྱོར་པ་ཟད་ཚེ་ཆུང་མ་རྟོགས། །རྒུད་ཚེ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི། །མཛའ་བོ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད། །བོགས་མེད་ཚོང་དང་འཁོར་ལྡན་དག་ལ་འཚེ། །སློང་ཞིང་འགྱིང་ལ་ནོར་མེད་འདོད་ལ་དགའ། །བུད་མེད་གཞོན་ལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ལྔ་ཞེས་གསུངས། །བྱ་བ་མི་ལྕོགས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་དང་འཁོན་ཞིང་སྟོབས་ལྡན་དག་ལ་རྒོལ། །བུད་མེད་ལ་ནི་ཡིད་བརྟན་བྱེད་པ་སྟེ། །འཆི་བདག་དྲུང་ན་སྡོད་པ་བཞི་ཞེས་གསུངས། །རིག་པ་ལོག་པར་ཤེས་པ་དུག །རྒན་པོས་གཞོན་ནུ་བསྟེན་པ་དུག །ནད་ལ་བཏང་སྙོམས་བྱ་བ་དུག །དབུལ་པོ་ཉལ་དགའ་ཆེ་བ་དུག །མ་སྨིན་ཟས་དང་མི་འཕྲོད་ཟ། །ཉིན་པར་འཁྲིག་དང་ཉལ་དང་གཉིད། །བུད་མེད་རྒན་དང་འཁྲིག་སྤྱོད་རྣམས། །ལུས་སྟོབས་འཕྲོག་བྱེད་བཟློག་ན་འཕེལ། །གང་དུ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི། །བྱ་བ་དང་ནི་སྤྱོད་ལམ་དང་། །ཟས་དང་གནས་དང་བྲན་ལ་སོགས། །བརྟགས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ། །ལྟས་དང་བསམ་སྦྱོར་རྗེས་མཐའ་རྣམས། །རང་ལ་དགེ་ཞིང་ གང་ཤིས་པའི། །གནས་གྲོགས་དུས་སོགས་བརྟེན་མཁས་ན། །དོན་རྣམས་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་གཉེན་ལའང་མིན། །ཧ་ཅང་མནར་བ་དགྲ་ལའང་མིན། །རྒྱལ་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་དང་། །ཧ་ཅང་དོག་པ་མི་བྱའོ། །ལོ་ལྔའི་བར་དུ་བུ་རྣམས་བྲིད། །ལོ་བཅུའི་བར་དུ་དགྲ་ལྟར་བརྡེག །བཅུ་དྲུག་ལོན་པར་གྱུར་ནས་ནི། །བུ་ལ་མཛའ་ལྟར་བྱ་བར་གསུངས། །འཁོར་ལ་བརྩེ་ཞིང་སྐབས་སུ་བསྡིགས། །དགྲ་ལ་བསྡིགས་ཤིང་སྐབས་སུ་བརྩེ། །བུད་མེད་བྱམས་བསྐྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན། །བྲན་གཡོག་བཀོལ་ཞིང་ནོར་གྱིས་བསྐྱང་། །དོན་ཆུང་བྱ
Chinese
最后自己毁灭的很多。 像食物和药物的剂量一样。 无论做什么事， 如果知道顺应时节的剂量， 就不会被巨大的衰败所折磨。 如果想要永远友好， 这三件事不要做： 赌博、金钱往来和， 私下里说女人。 像战场上的勇士一样， 智者的功德智者知。 愚人把智者和愚昧， 石头和珍宝一样看待。 高尚的、具有功德的人， 即使在愚人身边， 也不知其功德， 像太阳升起时的猫头鹰一样。 有智慧的人对于众生， 具有什么样的功德， 通过言语和行为从远处就能知道， 像从烟的迹象中知道火一样。 进入战场时才知道勇士， 财产耗尽时才了解妻子， 衰败时帮助自己的人， 才能确定是朋友。 无利可图的贸易和拥有眷属的人会受到损害。 乞讨且傲慢，无财却贪图享乐。 对年轻女子说粗暴的话， 被称为男人的五种颠倒行为。 做力所不能及的事， 与集体结仇，与强者作对， 信任女人， 被称为住在死主身边的四件事。 错误地理解知识是毒药。 老人侍奉年轻人是毒药。 对疾病采取放任态度是毒药。 穷人贪睡是毒药。 吃未成熟的食物和不适的食物， 白天性交、躺卧和睡觉， 与年老妇女行房事， 会夺走身体的力量，避免则会增长。 无论在哪里没有利益的， 行为和举止， 食物和住所及仆人等， 都要仔细观察并彻底抛弃。 预兆和思维行为的最终结果等， 对自己有利且吉祥的， 住所、朋友、时间等善于依赖， 事情就会如愿以偿。 不要过分疼爱亲人， 不要过分折磨敌人， 不要让国王的法律过于宽松， 也不要过于严苛。 五岁之前要严厉管教儿子， 十岁之前要像对待敌人一样鞭打， 十六岁成年之后， 要像对待朋友一样对待儿子。 对眷属要慈爱，适时惩罚， 对敌人要惩罚，适时慈爱， 对女人要宠爱并加以控制， 对奴仆要役使并用财物供养。 小事
English
In the end, many destroy themselves. Like the dosage of food and medicine. Whatever you do, whatever it is, If you know the dosage that suits the time, You will not be tormented by great ruin. If you always want to be friendly, These three things should not be done: Gambling, financial dealings, and, Secretly speaking of women. Like a warrior on the battlefield, The qualities of the wise are known by the wise. A fool regards the wise and the foolish, Stones and jewels as the same. A noble person with qualities, Even if he is near a fool, The fool does not know his qualities, Like an owl when the sun rises. A wise person knows from afar, What qualities a person has, Through words and deeds, Like fire from the sign of smoke. When entering the battlefield, a warrior is known, When wealth is exhausted, a wife is understood, The one who helps in times of ruin, Is found to be a friend. Unprofitable trade and those with retinues are harmed. Begging and being arrogant, being poor but desiring pleasure. Speaking harshly to young women, Are said to be five inverted behaviors of a man. Doing what is beyond one's ability, Being hostile to the community, opposing the strong, Trusting women, Are said to be four things that reside near the Lord of Death. Understanding knowledge incorrectly is poison. An old man serving a young man is poison. Being indifferent to illness is poison. A poor man being fond of sleeping is poison. Eating unripe food and unsuitable food, Having intercourse, lying down, and sleeping during the day, Having intercourse with old women, Will take away the strength of the body, avoiding it will increase it. Wherever there is no benefit, Actions and conduct, Food and lodging and servants, etc., Should be carefully examined and completely abandoned. Omens and the final results of thoughts and actions, etc., Whatever is beneficial and auspicious to oneself, Relying skillfully on place, friends, time, etc., Things will be accomplished as desired. Do not be too affectionate to relatives, Do not torture enemies too much, Do not let the king's law be too lenient, Nor should it be too strict. Until the age of five, discipline sons strictly, Until the age of ten, beat them like enemies, After reaching the age of sixteen, Treat sons like friends. Be kind to the retinue and punish them when appropriate, Punish enemies and be kind to them when appropriate, Cherish women and control them, Employ servants and provide for them with wealth. Small matters
Tibetan
་བར་གལ་མི་འཛུགས། །གལ་ཆེན་དོན་རྣམས་ཡལ་མི་འདོར། །མཁོས་ཆུང་བྱ་བར་ཞིབ་མི་འཇུག །གནད་ཆེན་དོན་ལ་ཞིབ་མོར་སྒྲིམ། །བདག་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཞན་འབྱོར་གནས་ལ་རྔམ་མི་རིགས། །ཚུར་རྒོལ་ལ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པར། །ཕ་རོལ་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོག་མི་བྱ། །གཞན་འབྱོར་ལ་ནི་བརྣབ་སེམས་ཅན། །དེ་ཡི་རེ་བ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། །ལ་ཡོགས་རྣམ་སྨིན་མི་བཟད་པས། །མྱུར་དུ་རང་ཕུང་འགྱུར་བར་ཟད། །དེ་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་ན་ཡང་། །ཕ་རོལ་མནར་བར་མི་བྱེད་པའི། །མི་བདག་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །རང་སྲིད་བརྟན་ཞིང་ཕྱོགས་ཀུན་འདུ། །སྙིགས་དུས་ཚེ་འབྱོར་སྙན་གྲགས་སོགས། །ལྷན་ཅིག་ཚང་བ་ཆུན་དཀའ་བས། །ཅི་ ནས་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ། །བསགས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ། །ཐབས་ཤེས་པ་ཡིས་ལེགས་བརྩམས་ན། །འགྲུབ་པར་དཀའ་བའང་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །སྔགས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཡིས། །དུག་ཀྱང་བདུད་རྩིར་བསྒྱུར་བ་བཞིན། །ལུགས་དང་མི་མཐུན་རྣོ་མྱུར་གྱིས། །ཕྲལ་དུ་རང་དོན་འགྲུབ་པ་ཙམ། །སྙིགས་དུས་ཕོ་བཟང་ཞེས་སྒྲོགས་ཀྱང་། །རྫིང་ཆུང་བཞིན་དུ་ཆེར་མི་འཕེལ། །ལུགས་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་རྣམས། །ཕྲལ་དུ་མངོན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ནམ་ཞིག་ཆུ་གཏེར་ཆེ་བཞིན་དུ། །དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ཆེར་རྒྱས་ཤིང་བརྟན། །བླུན་པོས་འབད་དེ་བཅོས་པ་ལས། །མཁས་པས་དུས་སུ་སྨྲས་ཙམ་མཆོག །ཐབས་མཁས་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ནི། །ཆུང་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར། །ཐབས་མི་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །གྲགས་པ་ཆུང་ལ་སྐྱོན་ལྟར་སྨོད། །ཐབས་མཁས་ལྡན་ན་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་ལྟར་འགྱུར་གྲགས་པ་ཆེ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ཡི་འབྲས་བུ་དང་། །ཉུངས་གཞི་ས་ལ་ལྷུང་ཚེ་མཉམ། །ཐ་མར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་ཚེ། །ཆེ་ཆུང་མཉམ་པར་མི་འགྱུར་བཞིན། །རང་གི་རིས་སུ་མཚུངས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོའི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན། །ལོ་དང་ཟླ་བས་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །ཐ་མར་ཀུན་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས། །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་ཤེས་པ་ཡིས། །ཉི་མ་དོན་མེད་མི་བྱ་བར། །བཟླས་དང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང་། །བསླབ་དང་ བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་འབད། །སྡིག་པ་ཟད་འདོད་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་དད། །བསོད་ནམས་འཛད་འདོད་བསམ་པ་ངན་པ་འཆར། །རིགས་བརྒྱུད་ཟད་འདོད་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་སྐྱེ། །སྐལ་ངན་ཟད་འདོད་བསོད་ནམས་བསགས་པར་འདོད། །མི་སྲུན་སྐྱེ་བོ་ས་ཁུང་ལས་བྱུང་བའི། །ཚིག་ངན་སྦྲུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་ཟིན། །དུག་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡང་། །ཤེས་རབ་བཟོད་པའི་སྨན་མཆོག་བ
Chinese
小事无需过分重视，重要的事情不要遗忘。细小的事情无需深究，重要的事务要仔细处理。因为不是从我这里抢走的，所以不应觊觎他人的财富。没有反击等理由，不要掠夺他国的政权。对于他人的财富心怀贪念，他的愿望不会实现，而且会因恶业的果报而迅速走向自我毁灭。因此，即使拥有力量，也不要折磨他人。不折磨他人的君主，会因福德而使自己的政权稳固，四方归顺。末法时代，寿命、财富、名声等，很难同时具备，所以务必积累广大的福德，并精通方法。如果以善巧的方法来运作，即使难以成就的事情也能成就，就像通过咒语等方法，可以将毒药转化为甘露一样。与世俗不符的敏锐和迅速，仅仅是为了迅速成就自己的利益。即使在末法时代被称为勇士，也像小水池一样不会有大的发展。与世俗相符的人，即使不会立刻显现出来，但总有一天会像大海一样，财富会广阔地增长和稳固。与其愚蠢地努力补救，不如聪明人在适当的时候说一句话。具备善巧方便的行为，即使小也能结出大的果实。不具备善巧方便的功德，名声小，反而像缺点一样被指责。如果具备善巧方便，缺点也会像优点一样转变，名声也会很大。尼拘律陀树的果实和芥菜籽落在地上时大小相同，但最终逐渐生长时，大小不会相同。在与自己同类的人中，有功德的人，会随着时间和月份而增长，最终会超越所有人。因此，明白自身利益的人，不要虚度光阴，要努力念诵、积累福德，学习和实践应该做的事情。想要罪恶消除，就要对善逝充满信心。想要福德耗尽，就会产生恶念。想要断绝血脉，就会生出愚蠢和哑巴。想要厄运消除，就要想要积累福德。不驯服的人从地洞里出来，恶语毒蛇缠住了高尚的人。平息毒药的解药，就是智慧和忍耐的良药。
English
Do not overemphasize minor matters, and do not forget important affairs. Do not delve into trivial tasks, but handle significant matters with care. Since it was not taken from me, one should not covet the wealth of others. Without reasons such as retaliation, do not seize the sovereignty of other countries. For those who are greedy for the wealth of others, their wishes will not be fulfilled, and they will quickly turn to self-destruction due to the unbearable consequences of karma. Therefore, even if one possesses power, do not torment others. Those rulers who do not torment others will have their own rule stabilized by merit, and all directions will submit. In the degenerate age, it is difficult to have longevity, wealth, and fame all together, so one must accumulate vast merit and be skilled in methods. If one works skillfully with methods, even difficult things can be accomplished, just as poison can be transformed into nectar through mantras and other methods. Sharpness and speed that are inconsistent with the world are only for quickly achieving one's own benefit. Even if one is called a hero in the degenerate age, they will not grow much like a small pond. Those who live in accordance with the world, even if they do not manifest immediately, will one day grow vast and stable in wealth like a great ocean. It is better for a wise person to say a word at the right time than for a fool to try to remedy things diligently. Actions with skillful means, even if small, will bear great fruit. Virtues without skillful means have little fame and are criticized as faults. If one possesses skillful means, even faults will be transformed into virtues, and fame will be great. The fruit of the Nyagrodha tree and the mustard seed are the same size when they fall on the ground, but when they gradually grow, their sizes will not be the same. Among people who are similar in their own class, those with virtues will grow with years and months, and will eventually surpass everyone else. Therefore, those who understand their own benefit should not waste the day, but strive to recite, accumulate merit, and study and practice what should be done. To want to eliminate sins, have faith in the Sugata. To want to exhaust merit, evil thoughts will arise. To want to end lineage, foolish and mute people will be born. To want to eliminate bad luck, want to accumulate merit. Unruly people come out of the ground, and the evil snake of bad words seizes the noble person. The antidote to pacify that poison is the supreme medicine of wisdom and patience.