Tibetan
ཚེ་དམན་ལ་བྱམས། །ཕ་རོལ་རྒུད་ཚེ་དགྲ་ཡང་ལེགས་ སྐྱོང་བའི། །ཚུལ་འདི་མཛེས་ཀྱང་མཛེས་ལ་འོས་ཀྱང་འོས། །ལུགས་ཟུང་ཡོན་ཏན་དུས་གཅིག་མ་ངོམས་གསལ། །གཉེན་ནོ་ཅོག་ལ་སྦྱིན་ཞི་སྙན་སྨྲ་སོགས། །མཐུན་འཇུག་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་ཡིད་བསྡུ་མཁས་པས། །ཚེགས་མེད་བྱ་བས་རང་སྟོབས་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་སྤོ་ལ་དར་བཞིན་མངོན་པར་བྱེད། །འཁོན་མེད་པར་ནི་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོགས་པ་སོགས། །ལས་ཀྱི་དགྲར་གྱུར་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི། །མི་སྲུན་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱིས་ཅི། །དེ་ཕྱིར་དྲག་པོའི་སྤོབས་པ་ངེས་པར་བསྐྱེད། །གཉེན་དུ་བྱས་ན་ཕན་པ་ཆེ། །དགྲ་རུ་བསླང་ན་གནོད་ནུས་པའི། །མི་གང་དགྲ་ཟུན་གོ་ཆོད་པ། །དེང་སང་སྙིགས་མའི་དུས་ན་དཀོན། །མ་བརྙས་མི་ཡི་རྩ་བ་ཡིན། །བརྙས་པའི་ནོར་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དགྲ་གོ་ཟུན་གོ་མི་ཆོད་པ། །མི་རུ་བཏགས་ཀྱང་ཕྱུགས་ལས་དམན། །རྒྱལ་པོ་ཡུར་ཆུ་འཁྲི་ཤིང་དང་། །བུད་མེད་དམུས་ལོང་ལྔ་པོ་ནི། །གཡོན་ཅན་གར་འཁྲིད་འགྲོ་བར་གསུངས། །དེ་བས་གཞན་དྲིང་འཇོག་མི་བྱ། །གཡོན་ཅན་གུས་པ་སྟོན་པ་ནི། །དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་དགའ་བས་མིན། །བརྟགས་ཤིང་གདེང་ནི་མ་ཐོབ་པར། །སུ་ལའང་ཡིད་བརྟན་མི་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་རང་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་འཇལ་བར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་ངན་པས་སུན་ཕྱུང་བས། །དམ་པ་ལའང་ཡིད་མི་ཆེས། །མཁས་པ་དག་གིས་བརྟགས་བྱས་ན། །ངང་པས་ཆུ་ ལས་འོ་མ་བཞིན། །བཟང་ངན་དོན་ནི་ཁོང་ཆུད་དེ། །བྱ་བའི་གནས་ལ་རྨོངས་མི་འགྱུར། །གཡོན་ཅན་ཚུལ་བཟང་ངག་སྙན་སྟོན་པ་དང་། །འཁོན་རྙིང་དགྲ་དང་མ་བརྟགས་གསར་འགྲོགས་ལ། །ཡིད་བརྟན་བྱས་པས་ཁ་ཅིག་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །བྱ་རོག་གིས་ནི་འུག་པའི་ཚང་བསྲེགས་བཞིན། །སེང་གེའི་ལུས་ཀྱི་འབུ་བཞིན་དུ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་དགྲ་བས་ཀྱང་། །རང་གི་རིས་ནས་གནོད་པ་མང་། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་དང་རིས་ལ་བརྟགས། །ནོར་མཉམ་ནུས་པ་མཉམ་པ་དང་། །གནད་ཤེས་འབད་རྩོལ་ཆེ་བ་ཡི། །རང་དང་རིས་སུ་མཉམ་པ་ལ། །བག་ཟོན་མ་བྱས་དེ་འདྲས་ཕུང་། །ཕན་པ་མེད་ན་གཉེན་ཀྱང་གཞན། །ཕ་རོལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་གཉེན། །ལུས་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ནད། །གསོ་བྱེད་དགོས་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །བྱས་པ་བཟོ་དང་ཕན་གནོད་ཚུལ། །གོ་མ་ལོག་པའི་བྱ་བ་ནི། །གནད་ཅན་གཅིག་གིས་སྐྱེས་བུ་དེའི། །ཡོན་ཏན་དྲོད་ཚད་ཤེས་པར་ནུས། །རྒུད་ཚེ་མཛའ་ཡང་སྤོང་བྱེད་ལ། །འབྱོར་ཚེ་དགྲ་ཡང་མཆོད་བྱེད་པའི། །ཐ་ཤལ་དེ་འདྲས་བདག་ཉིད་ལ། །མཆོད་ཀྱང་བློ་ལྡན་སུ་ཞིག་མགུ། །ཡིད་མཐུན་རིང་ན་གནས་ཀྱང་ཉེ། །མི་མཐུན་གམ་ན་གནས་ཀྱང་རིང་། །ཤ་ལྷག་མཚོན་གྱིས་གཅོད་བྱེད་ལ། །རྒྱན་བཟང་ལུས་ལ་སྲེལ་བར་བྱེད། །དམ་པ་མིན་དང་དམ་པ་དག །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཀྱང་འདྲེས་ མི་འགྱུར། །དམ་པ་གཉིས་ནི་རྒྱང་རིང་ཡང་། །མཐུན་འགྱུར་ཉི་དང་པད་ཚལ་བཞིན། །ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ། །མིག་ལྡན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན། །བློ་ལྡན་བློ་ལྡན་ཕྲད་པ་ན། །ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་གྲོས་ངོགས་མཐོང་། །བླུན་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་དང་། །གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཡིད། །ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་འབྱེད་དཀའ་སྟེ། །མུན་པར་རྡོ་འཕངས་ཇི་བཞིན་ནོ། །སྔར་བྱས་ཕན་གནོད་མི་བརྗེད་ཅིང་། །ད་ལྟ་གང་བརྩོན་དོན་ལྡན་བྱེད། །འབྱུང་འགྱུར་དོན་ལ་བག་ཡོད་ཅན། །མཁས་པས་དུས་གསུམ་རྗེས་སུ་བལྟ། །བློ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་བློ་དཔངས་མཐོ། །བློ་གསལ་བྱ་བ་ཀུན་ཤེས་པའི། །མི་བུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ཉིད་ནི། །བརྒྱ་སྟོང་ནང་ན་རེ་རེ་ཙམ། །ས་གཞི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོ་ཆུ་ཐིགས། །ཇི་བཞིན་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས། །མཆོག་དང་བར་མ་དམན་པའི་ཚད། །ཀླུ་ཆེན་དང་འདྲ་མཁས་པས་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྫིང་ཆུང་བཞིན། །ཞག་གམ་ཟླ་བས་གཏིང་ཚོད་ལོན། །མཚོ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡུན་རིང་། །བསྟེན་ཀྱང་ཇེ་ཟབ་མཐའ་མི་མངོན། །ཕན་སེམས་བརླང་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། །གཡོ་སྒྱུའི་འཛུམ་དཀར་སྟོན་པ་གཉིས། །མཁས་པས་སོ་སོར་འབྱེད་འགྱུར་ལ། །བླུན་པོས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རི་བོང་ཅལ་སྒྲས་ཀུན་དཀྲོག་ལྟར། །བླུན་པོ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས། །བསྲེགས་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །མཁས་པ་རང་ གིས་བརྟགས་ནས་འབྱེད། །རེ་ཞིག་ཕན་བྱེད་ཡིད་འོང་ཡང་། །ནམ་ཕུགས་གནོད་པ་དག་ཀྱང་སྲིད། །རེ་ཞིག་གནོད་བྱས་མི་དགའ་ཡང་། །འགྲོགས་ན་ཕན་པར་འགྱུར་སྲིད་པས། །ཡུད་ཙམ་ཞིག་གིས་མཛའ་བ་དང་། །མི་མཛའ་གཉིས་ཀ་མི་བྱ་བར། །འཕྲལ་དུ་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང་། །ཕུགས་སུ་ཆེས་ཆེར་བརླིང་བར་བྱ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་བློ་གྲོས་ཆེ་རྣམས་ལ། །ལྷ་ཡང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་ན་མི་ལྟ་ཅི། །ཁོང་བཟང་གཡོ་མེད་ཀླན་ཀ་མི་འཚོལ་བའི། །གྲོགས་པོ་བཟང་པོར་ལྷ་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེ། །གྲོགས་བཟང་དང་བཅས་ཐབས་མཁས་བློ་ལྡན་པས། །རླུང་ཡོད་མེ་བཞིན་དུས་སུ་བརྩམས་བྱས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་དཔལ་རྣམས་མ་ལུས་པ། །ཡིད་ཀྱི་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །ཧ་ཅང་བྱམས་པ་ཆེ་དྲགས་ན། །ཐ་མར་འཁོན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ། །ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་དྲགས་ན།
Chinese
憐憫弱者。他人衰敗時，連仇敵也善加 照顧的。這種行為既美妙又合適。兼顧世俗與佛法的功德，同時展現無遺。對所有親友布施、和善、甜言蜜語等。以和睦相處的方式，善於贏得他人歡心。毫不費力地做事，增強自身力量，並使功德如旭日般蓬勃發展。不帶怨恨地奪取王位等。對於成為事業之敵，無法矯正的。不馴服之人，用和平的方式又能如何？因此，必須培養強烈的勇氣。與之結為親友，利益巨大。若使其成為敵人，則能造成損害的。能分辨敵友之人。如今末法時代稀有。不輕視是人的根本。輕視所得的財富又有何用？不能分辨敵友之人。雖被稱為人，卻比牲畜還不如。國王、水渠、蔓藤和。婦女、瞎子這五者。據說會被奸詐之人隨意引導。因此，不要依賴他人。奸詐之人表現恭敬。是為了需要，並非出於喜愛。未經考察且未獲得信任前。不要信任任何人。有些人以自身為例。衡量其他人。有些人因惡人誹謗。連對聖者也不信任。智者們經過考察後。如天鵝從水中取乳般。深知善惡之理。不會對行事之處感到迷惑。奸詐之人表現良好行為和甜言蜜語，以及。對舊仇新敵未經考察便與之交往。因信任而有些人會毀滅，如烏鴉焚燒貓頭鷹的巢穴般。如獅子身上的蟲子一般。對於偉大之人來說，比起敵人。更多的是來自自己同類造成的損害。因此，要考察眷屬和同類。財富相等，能力相等，以及。知曉要點，努力奮鬥的。與自己同類相等之人。若不加以防範，這樣的人會導致毀滅。沒有利益的親友也是他人。即使是他人，只要有利益就是親友。如同身體上同時產生的疾病。如同需要醫治的藥物一般。所作所為的技巧和利弊的方式。不顛倒理解的行為。有見地的人能夠。了解那個人功德的溫度。衰敗時朋友也離棄，。富裕時仇敵也供養的。卑劣之人即使供養自己。有智慧的人也
English
Cherish the lowly. When others decline, even enemies are well tended to. This behavior is both beautiful and appropriate. The virtues of both worldly and Dharma are displayed simultaneously. Generosity, peace, sweet words, etc., to all relatives. Skillfully winning the hearts of others through harmonious means. Effortlessly doing things, increasing one's own strength, and making virtues flourish like the rising sun. Seizing the kingdom without resentment, etc. What can be done with peaceful means to those who have become enemies of the cause and cannot be corrected? Therefore, one must cultivate strong courage. It is greatly beneficial to make them friends. If made enemies, they can cause harm. Someone who can distinguish between friend and foe. Is rare in this degenerate age. Not despising is the root of man. What is the use of wealth obtained through contempt? Someone who cannot distinguish between friend and foe. Though called a person, is inferior to livestock. The king, the canal, the creeper, and. Women, the blind, these five. It is said that they will be led wherever the deceitful lead them. Therefore, do not rely on others. The deceitful show respect. It is for need, not out of joy. Without investigation and without gaining trust. Do not trust anyone. Some take themselves as an example. To measure other people. Some are disgusted by the wicked. They do not even trust the holy. When the wise investigate. Like a swan taking milk from water. They deeply understand the meaning of good and evil. They will not be confused about where to act. The deceitful show good behavior and sweet words, and. Associating with old enemies and new acquaintances without investigation. Because of trust, some will be destroyed, like a crow burning an owl's nest. Like a worm in a lion's body. For great people, more than enemies. More harm comes from their own kind. Therefore, examine relatives and kindred. Equal wealth, equal ability, and. Knowing the key points, striving hard. Those who are equal to oneself in kind. If precautions are not taken, such people will lead to destruction. Friends who are of no benefit are also others. Even if they are others, whoever is beneficial is a friend. Like a disease that occurs simultaneously in the body. Like medicine that needs to be cured. The skill of what is done and the way of benefit and harm. An action that is not understood upside down. A discerning person is able to. Understand the temperature of that person's virtues. Friends abandon when in decline,. Enemies worship when wealthy. Even if base people worship themselves. Wise people also
Chinese
呜呼！ 意合虽远亦觉近， 意不合者近亦远。 残肉利刃可斩断， 好饰反使身受损。 非是圣者与圣者， 纵然相伴不相融。 二圣虽远隔重山， 相合如莲向日开。 如是白日升起时， 有目之人见诸形。 智者相遇共晤谈， 一语亦可窥全貌。 若为愚者施恩惠， 或作损害彼之心， 如何转变难测度， 如向暗中掷石块。 不忘昔日之恩仇， 如今所为皆具义， 未来之事具谨慎， 智者观照过去、现在、未来。 心胸宽广且高远， 聪慧明了诸事者， 如是珍贵之人杰， 百千之中仅一人。 如大地微尘海水滴， 众生心力亦如是， 上中下品之差别， 智者如龙能辨识。 恶劣之人如小池， 旬月之间可测底， 如海功德具足者， 久侍亦深不见底。 口吐恶语怀恶意， 虚情假意露笑容， 智者能够善分辨， 愚者对此难得知。 如兔闻声而惊慌， 愚者盲从于名声。 如经火炼切磋金， 智者自鉴而明辨。 一时利乐悦人意， 长远或将成损害， 一时加害令人厌， 相处或能成助益。 莫以须臾之短时， 遽然定交或绝交， 暂且相处得安乐， 长远之计宜深谋。 精进力强智慧者， 天神亦惧何况人？ 心善无诈不寻衅， 善友如是天亦喜。 善友相伴具善巧， 智者如风助火势， 若能及时善作为， 世间一切诸荣华， 犹如掌握于手中。 过分亲昵太溺爱， 终将成为生怨因， 过分虚伪太狡诈，
English
Alas! Though minds agree, distance feels near, When minds disagree, nearness feels far. Remaining flesh can be cut by a weapon, Fine ornaments may harm the body. Those who are not holy and the holy, Though together, do not mix. Two holy ones, though far apart, Unite like the sun and a lotus garden. When the powerful sun rises, Those with eyes see forms. When wise ones meet, A single word reveals the whole meaning. Though you benefit or harm fools, Their minds, How they change is hard to discern, Like throwing a stone in the dark. Not forgetting past benefits and harms, Now striving to make things meaningful, Being mindful of future matters, The wise look to the three times. With a broad mind and high aspirations, Intelligent and knowing all things, Such a precious person, Is but one in a hundred thousand. Like dust motes on the earth and drops of water in the sea, The power of beings' minds is like that, The measure of superior, middling, and inferior, The wise, like great nagas, know. Evil people are like small ponds, Whose depths can be measured in days or months. Those with ocean-like qualities, for a long time, Even if served, are ever deeper, their end unseen. Speaking harsh words with a helpful mind, And showing a deceitful white smile, The wise will distinguish them, But fools will not know. Like a rabbit startled by a sound, Fools follow after fame. Like gold that is burned, cut, and polished, The wise examine and discern for themselves. For a time, benefiting may be pleasing, But in the future, it may cause harm. For a time, harming may be displeasing, But associating with them may be beneficial. Do not, for a brief moment, Make or break friendships, For a while, associating brings happiness, And in the future, it should be made very firm. Those who are diligent, strong, and intelligent, Even the gods fear, what need to mention humans? With a good heart, without deceit, not seeking faults, Even the gods rejoice in a good friend. Accompanied by a good friend, skilled in means, and intelligent, Like fire with wind, if done at the right time, All the glories of the world, Will be like being in the palm of one's hand. If one is too loving, In the end, it becomes a cause for enmity. If one is too deceitful,