Tibetan
ང་རྒྱལ་མེད། །གཟི་བརྗིད་ཆེ་ཡང་བཟོད་ཅིང་དེས་པའི་ངང་། །ཇེ་མཐོར་ཕྱིན་ཀྱང་སྙེམས་པ་མེད་རྣམས་མཆོག །མཐུ་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་གྱུར་ན། །མཐོན་པོ་ཉིད་དུ་སུ་མི་འགྱུར། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བར་འབྲེལ་བ་ཡི། །སྐུད་པ་མགོ་ལ་འདོགས་པར་བྱེད། །དམ་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ན། །རང་རྒྱུད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཀོ་ཏུ་བྷ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི། །རྡོ་ཁམས་གསེར་དུ་སྒྱུར་བར་བྱེད། །བོང་བུ་ཕྱུགས་ལ་མེ་ཏོག་ཕྲེང་ བས་ཅི། །དུད་འགྲོ་ཕག་ལ་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོས་ཅི། །ལོང་ལ་སྣང་དང་འོན་པ་དག་ལ་གླུ། །གླེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཞིག་ཚིག་གཅིག་ཙམ་སྟེར་བའི། །བླ་མར་ཕྱག་བྱས་མ་བཏུད་ན། །ཁྱི་ཡི་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་བརྒྱུད་ནས། །རིགས་ངན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གསུངས། །རིག་པ་གཞོན་པའི་དུས་ན་བསླབ། །བ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་སུ་གསོ། །ཞིང་ནི་དྲོད་གཤེར་ལྡན་ཚེ་རྨོ། །འདི་གསུམ་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ། །གྲོག་མཁར་ས་དང་སྦྲང་རྩི་དང་། །ཡར་ངོའི་ཟླ་བ་བསླབ་པའི་བློ། །རྒྱལ་པོའི་ནོར་དང་སྤྲང་པོའི་ནོར། །ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་བསགས་པས་འཕེལ། །ཡོན་ཏན་དག་ལ་འབད་བྱ་ཡི། །འགྱིང་ཚུལ་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཆེ་འགྱིང་ནི། །རང་ཉིད་སྨ་ཕབ་ཁོ་ན་ཡིན། །མནོག་ཆུང་བདེ་བས་གཡེངས་པ་ལ། །དོན་ཆེན་ཡོན་ཏན་ག་ལ་སྐྱེ། །དེ་བས་སློབ་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན། །ཁྱད་དུ་བསད་དེ་ཡོན་ཏན་བསླབ། །རིག་པའི་གནས་དང་དམ་པའི་གཞུང་། །མ་ཐོས་བར་དུ་ཤེས་མི་འགྱུར། །ཐོས་པས་བླང་དོར་གནས་ཀུན་ལ། །བློ་གྲོས་མིག་བཟང་འབྱེད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་མཁས་པའི་སློབ་དཔོན་ལ། །བསྟེན་པར་མ་བྱས་རིག་པ་དེ། །འཕྱོན་མ་ཡི་ནི་བུ་བཞིན་དུ། །ཁུངས་བཙུན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཡ་རབས་རིགས་བརྒྱུད་མཐོ་བ་དང་། །མཁས་ཤིང་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། ། བསྟེན་ཅིང་ཁུངས་ཕྱུང་བྱས་ཙམ་གྱིས། །སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་རྩི་བར་བྱེད། །ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་སྦྱང་གྱུར་ན། །གཞུང་གཅིག་ཤེས་ཀྱང་ཉི་མ་བཞིན། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་གཞུང་མང་པོ། །འཛིན་རློམ་བྱས་ཀྱང་རྒྱུ་སྐར་འདྲ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ། །རིགས་པའི་ལམ་ནས་དཔྱད་བྱས་ཏེ། །བསམ་བྱུང་ངེས་པ་མ་རྙེད་ན། །ཐོས་ཀློག་ཕལ་ཆེར་ནེ་ཙོ་འདྲ། །རིགས་དང་མི་རིགས་དཔྱོད་པའི་བློ་མེད་ཅིང་། །ཐོས་དང་བསོད་ནམས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར། །ལྟོ་འགྲངས་འཁྲིག་སྤྱོད་ཙམ་གྱིས་དུས་འདའ་བའི། །སྐྱེས་བུ་དེ་བློ་ཕྱུགས་དང་ཁྱད་པར་ཅི། །རྒས་ཤིང་འཁོགས་པར་གྱུར་ནའང་། །འབད་དེ་ཐོས་བསམ་ཤེས་རབ་སྦྱང་། །ཤེས་རྒྱུད་དེ་ལ་དེས་བསྒོས་པས། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཁས་པར་འགྱུར། །རིག་པ་གླེགས་བམ་ལ་གནས་དང་། །མ་བསྒྲུབས་པ་ཡི་གསང་སྔགས་དང་། །ཚགས་སུ་མ་བྱས་ཡོ་བྱད་རྣམས། །དགོས་པའི་དུས་སུ་སླེབ་པར་དཀའ། །རང་གི་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་དང་། །འབངས་ཀྱི་དོན་རྣམས་མཐའ་དག་ལ། །མི་བདག་དུས་སུ་བསྒྲིམ་བྱ་སྟེ། །ལེ་ལོས་ཕྱི་བཤོལ་མི་བྱའོ། །བརྩོན་པ་དག་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །དོན་ཆུང་ཡིན་ཡང་འགྲུབ་པར་དཀའ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་ཀུན། །རང་གི་ལག་ན་གནས་དང་མཚུངས། །བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཡིན་གྱི། །གཞན་པ་སུ་ཞིག་ མགོན་དུ་འགྱུར། །དེ་བས་རང་དོན་ཤེས་པ་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ལེན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན། །དགྲ་བོ་མི་དགར་བྱེད་འདོད་ན། །རང་ཉིད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་བྱ། །ཁྲོ་བོའི་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས། །གཞན་དག་མི་ཐུལ་རང་ལ་གནོད། །མཆོག་རྣམས་རྒུད་དང་ཉམ་ངའི་ཚེ། །སྙིང་སྟོབས་བློ་གྲོས་ལྷག་པར་ཆེ། །མུན་པ་ཐིབ་པོས་ནོན་པ་ན། །སྒྲོན་མེ་ལྷག་པར་གསལ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཁྲོ་ན་འཇིགས་མེད་ལ། །དགའ་ནའང་ཕན་འདོགས་མི་ནུས་པ། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མེད་པ་དེ། །དགའ་མ་ཁྲོ་ཡང་དེས་ཅི་བྱ། །ཕན་བཏགས་པ་ལ་དྲིན་མི་གཟོ། །གནོད་བྱས་ལན་ལྡོན་མེད་པ་ཡི། །ནུས་མེད་ལམ་ཁའི་ཐོ་ཡོར་དང་། །འདྲ་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྙས་པར་བྱེད། །བློ་ལྡན་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ལ། །བྱས་པ་ཆུང་ཡང་དྲིན་གཟོ་ཆེ། །གནོད་པ་མང་ཡང་མི་འཁྲུགས་པས། །ས་གཞི་བཞིན་དུ་གནས་མོད་ཀྱི། །གང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཐོབ་གཞན། །ཕན་དང་གནོད་པ་ངོ་ཤེས་ནས། །ཚར་གཅོད་རྗེས་འཛིན་མཐུ་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ཉིད་ཀུན་གྱིས་བརྩི། །གང་ན་མགོ་བོ་གཅོད་ནུས་པ། །དགའ་ན་རྒྱལ་སྲིད་སྦྱིན་པར་ནུས། །ནུས་པ་ཆེ་དང་མ་ལྡན་ན། །མི་བདག་ཅེས་གྲགས་དགོས་པ་ཆུང་། །མི་ལྕོགས་པ་ཡི་བྱ་བ་ལ། །གཞན་གྱིས་རྦད་ཀྱང་བསྒྲུབ་མི་བྱ། །དགེའོ་དགེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས། །མེ་ཡི་ནང་དུ་སུ་ཞིག་མཆོང་། །ཐབས་ ལ་མཁས་བྱས་དོན་གང་ཞིག །དཀའ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་མཐོང་ན། །གཞན་གྱིས་བཀག་ཀྱང་ལྡོག་མི་བྱ། །མཁས་པས་རིན་ཆེན་ལེན་དང་མཚུངས། །སྦྲུལ་གདུག་མགོ་ལས་ནོར་བུ་བཞིན། །བྱ་བ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་ཡང་། །བག་ཟོན་བཅས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །བབ་ཅོལ་རྩོམ་པ་ནམ་ཡང་མིན། །མཛེ་ཅན་མེར་ནི་འཇུག་པ་ལྟའི། །ཕུང་ཀྲོལ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེན་ཆེ་བའི། །བྱ་བའི་གནས་ལ་འཇུག་པ་གང་། །རྣལ་མར་གནས་པས་བྱར་མི་རུང་། །འཕྲོད་པར་ཟ་བའི་མི་ལ་ནི
Chinese
没有傲慢。即使荣耀很大，也能忍耐和满足，即使变得更高，也没有骄傲，这些人是最好的。如果与有权势的人交往，谁不会变得高大呢？用线串联起来的花环，会被戴在头上。与圣者交往，自己的相续会具备功德。与如意宝一起的矿石，会变成黄金。对于驴子牲畜来说，花环有什么用？对于家畜猪来说，美味的食物有什么用？对于瞎子来说，景象有什么用？对于聋子来说，歌曲有什么用？对于愚笨的人来说，佛法有什么用？对于仅仅给予一个词语的上师，如果没有顶礼和敬献，据说会转生为狗一百次，并在恶劣的种姓中出生。智慧在年轻的时候学习，牛在冬天饲养，田地在温暖潮湿的时候耕种，这三个是果实成熟的原因。蚂蚁的城堡、泥土和蜂蜜，新月和学习的智慧，国王的财富和乞丐的财富，一点一点积累就会增多。应该努力获得功德，炫耀姿态有什么用？没有功德的傲慢，仅仅是自我贬低。对于沉迷于微小快乐的人来说，怎么会产生伟大的功德？因此，学习时要克服一切痛苦，努力学习功德。不听闻智慧之处和神圣的经典，就不会了解。通过听闻，对于取舍之处的一切，会开启智慧的明目。对于没有依止真正的智者上师的智慧，就像妓女的儿子一样，不会成为真正的来源。对于高贵的种姓和血统，以及博学和神圣的人，仅仅是依止和追溯来源，就会被其他人尊重。如果能够很好地彻底学习，即使只懂一部经典也像太阳一样。即使带着疑惑掌握很多经典，也像星星一样。对于听闻的意义，要一心一意地，通过理性的方式进行分析，如果没有获得思维产生的定解，那么听闻和阅读大多像鹦鹉一样。没有辨别种姓和非种姓的智慧，不追求听闻和福德的意义，仅仅用吃饱肚子和性行为来度过时光的人，这种人的智慧和畜生有什么区别？即使年老体衰，也要努力。
English
Without arrogance. Even if glory is great, one can endure and be content, even if one becomes higher, without pride, these people are the best. If one associates with the powerful, who would not become great? A garland strung together with thread, will be worn on the head. When associating with the holy ones, one's own continuum will possess qualities. Ore together with a cintamani, will be transformed into gold. What use is a garland to a donkey livestock? What use is delicious food to a domestic pig? What use is sight to the blind? What use is song to the deaf? What use is Dharma to the foolish? To the guru who gives only one word, if one does not prostrate and offer, it is said that one will be reborn as a dog a hundred times, and be born into a bad caste. Wisdom should be learned in youth, cattle should be raised in winter, fields should be plowed when warm and moist, these three are the causes for the ripening of fruit. Ant castles, earth and honey, the waxing moon and the wisdom of learning, the wealth of kings and the wealth of beggars, accumulate little by little and increase. One should strive to acquire qualities, what use is it to show off? Arrogance without qualities, is only self-deprecation. For those who are distracted by small pleasures, how can great qualities arise? Therefore, when learning, overcome all suffering, and strive to learn qualities. Without hearing the places of wisdom and the sacred scriptures, one will not understand. Through hearing, for all places of what to take and what to leave, one will open the good eyes of wisdom. For the wisdom that has not relied on a truly wise teacher, like the son of a prostitute, it will not become a true source. For noble lineage and ancestry, and learned and holy people, merely relying on and tracing the source, one will be respected by others. If one can study well and thoroughly, even knowing only one scripture is like the sun. Even mastering many scriptures with doubt, is like the stars. For the meaning of what is heard, one should single-mindedly, analyze through the path of reason, if one does not find the certainty arising from thought, then hearing and reading are mostly like parrots. Without the wisdom to distinguish between caste and non-caste, not pursuing the meaning of hearing and merit, merely spending time by filling the stomach and engaging in sexual activity, what is the difference between the wisdom of such a person and livestock? Even if one is old and frail, one should strive.
Chinese
听闻思惟修习智慧，以智慧调伏自心相续，来世亦能成为智者。学识仅存于书本之中，未经修持的秘密真言，未经储备的物品，在需要之时难以获得。自身的今生来世的善妙，以及所有臣民的利益，君主应当时时勤勉，不可因懒惰而拖延。远离精进，即使是小事也难以成就。若具精进，一切功德，如同掌握在自己手中。自己是自己的救护者，他人怎能成为救护者？因此，明了自身利益者，应精勤于获取功德。若欲使敌人不悦，自己应具足功德。以愤怒之心和粗暴之语，无法制服他人，反而会伤害自己。贤妙之士在衰败和困顿之时，勇气和智慧更加强大。当黑暗浓密笼罩时，灯火会更加明亮。若有人愤怒时无所畏惧，喜悦时也无法施予利益，既无惩罚也无恩惠，这样的人喜怒又有何用？施予恩惠却不知报答，受到损害却不知报复，无能之辈如同路边的石堆，会被众人轻视。具足智慧的殊胜勇士，即使施予小恩惠也会大加报答，即使受到诸多损害也不会动怒，如同大地一般安住，未获得其行为境域的他人，辨识利益和损害之后，具有惩罚和恩惠的能力，如此之人会被众人敬重。在能够斩首之时，喜悦时也能施予王位。若不具足强大的能力，被称为君主也没有必要。对于力不能及之事，即使他人强迫也不应去做。仅仅说“善哉！善哉！”，谁会跳入火中？善巧方便有何用？若见虽艰难但有能力成办，即使他人阻拦也不应退缩。智者如同获取珍宝，如同从毒蛇头顶取出宝珠。即使是微小的事情，也应谨慎行事，切不可轻率鲁莽。如同麻风病人靠近火焰，无知之人进入危险之地，安住于平静之地的人不应去做。
English
Listen, contemplate, and cultivate wisdom. By subduing one's mind with wisdom, one can become wise in future lives as well. Knowledge that remains only in books, secret mantras that have not been practiced, and items that have not been stored properly are difficult to obtain when needed. The king should always be diligent in all the good things of this life and the next, as well as the welfare of all his subjects, and should not postpone things due to laziness. If one is devoid of diligence, even small tasks are difficult to accomplish. If one possesses diligence, all virtues are like being held in one's own hands. One is one's own protector; how can another be a protector? Therefore, those who understand their own benefit should be diligent in acquiring virtues. If you want to displease your enemies, you must possess virtues yourself. With an angry mind and harsh words, you cannot subdue others; instead, you will harm yourself. Excellent individuals become even more courageous and wise in times of decline and distress. When thick darkness envelops, the lamp shines even brighter. If someone is fearless when angry and cannot bestow benefits when happy, and has neither punishment nor favor, what is the use of their joy or anger? If one does not repay kindness when given, and does not retaliate when harmed, such a powerless person is like a pile of stones by the roadside and will be despised by all. Wise and excellent heroes repay even small favors greatly, and do not become angry even when harmed greatly, remaining like the earth. Others who have not attained their sphere of activity, recognizing benefit and harm, and possessing the power to punish and bestow favor, will be respected by all. When one is able to behead, one is also able to bestow a kingdom when happy. If one does not possess great power, there is no need to be called a king. One should not do what one is incapable of, even if others force one to do it. Just saying "Good! Good!", who would jump into the fire? What is the use of skillful means? If one sees that something can be accomplished even if it is difficult, one should not retreat even if others try to stop one. The wise are like obtaining precious jewels, like taking a jewel from the head of a venomous snake. Even for small tasks, one should act with caution and never be reckless. Like a leper approaching a fire, fools enter dangerous places. Those who dwell in peace should not do such things. For a person who eats what is wholesome...