Tibetan
་དུང་སྐྱོན་ཡོན་དུ་མ་བལྟས་པར་བསྒོམ་པས་དཔེ་མཚོ་ཆུང་བསིལ་བསྐྱོད་པ་ལྟར། ཕར་ཆེར་རྟོག་མེད་དུ་ཕྱལ་ལེ༴ གསལ་སེང་ངེར་གནས་པ་ལ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཟོད་དུ་ཡོད་པས་བརྟན་པའི་ཉམས་ཞེས་བྱའོ། མཐར་ཕྱིན་པའི་ཉམས་ནི། ད་དུང་རྒྱུན་མཐུད་དེ་བསྒོམ་པས་དཔེ་མཚོ་ཆེན་རླབ་དང་བྲལ་བའམ། རི་བོ་ཅོག་བཞག་པ་ལྟར་གནས་པ་ལ་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སླར་ལ་བོགས་འབྱིན་ཞིང་། བཏང་འགྲོ་བཞག་སྡོད་ལ་སེམས་རང་དབང་འབྱོར་བས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཉམས་སམ་རང་དབང་འབྱོར་བའི་ཉམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་ལྔ་དང་འབྲེལ་བའི་ངེས་རྫོགས་ཀྱི་ལམ་འདི་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་གསང་བས་ལམ་རིམ་ལས། སྲིད་པ་རིམ་པར་སྨིན་ཚུལ་གྱིས། །འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་རུ་བཞག །གང་དག་དངོས་ཀུན་རང་རིག་ཕྱིར། །ཤི་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་བར་མ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །སྐྱེ་བའི་རིམ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དོན། །ཞེས་པས། སྐྱེ་འཆི་བར་དོ་གསུམ་ཕྲུགས་གཅིག་སྦྱ ང་བའི་ལམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འཆི་བ་འོད་གསལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར། དེ་བཞིན་དུ་བར་དོ་དང་སྙིང་རྗེ་སྒྱུ་མ། སྐྱེས་པའི་རིམ་པ་གསུམ་གྱིས། དང་པོ་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ། བར་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་བཅས། ཐ་མ་དང་ཚོམ་བུ་ཚོགས་སྒྲུབ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལྔ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ལམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་སློབ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་གཞིའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཕྱིར་མཐོང་རྗེས་དེ་བཞིན་ཏེ༑ ༑གོ་རིམ་འབྱུང་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་དང་། དོན་དམ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །ལྷག་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་པོར་སྒོམ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་ཀུན་རྟོག་བསྐྱེད་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་བ་དང་། ཕྲ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་གྲུབ་རྫོགས་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་སྟོང་ པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་བཤད་པ་དེ་ལ་ཡང་། སྦྱང་བྱ་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱང་འབྲས་གསུམ་དུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་སྦྱང་བྱ་ནི། དེ་ཡང་ལུས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་ཚེ། ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ཞིང་རྫོགས་པའི་མཐར་འཆི་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་འོད་གསལ་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྣང་བ་ཐིམ་དང་རྟོག་པ་ཐིམ། །ཕྲ་བ་ཐིམ་དང་རགས་པ་ཐིམ། །ཐིམ་པའི་རྗེས་ལ་གོམ་པ་ཡིན། །རང་རིག་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་འཆར། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དང་པོ་ཕྱི་རགས་པའི་རང་བཞིན་ཉི་ཤུ་ཐིམ་ཚུལ་ནི། རང་རིག་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པའི་རྟགས་སུ། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཕྲ་བ་དང་། ལུས་ཉམས་ཞན་ཅིང་ནུས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་སེམས་མི་གསལ་རབ་རིབ་ཏུ་འགྱུར། སའི་ཁམས་ཐིམ་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར། མིག་གི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་མིག་མི་འགྱུར་ཞིང་ཟུམ་པར་འགྱུར། ཡུལ་གྱི་གཟུགས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་མདངས་མེད་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་ཚོར་བ་གསུམ་ཉམས་སུ་མི་མྱོང་། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་ཚོར་བ་གསུམ་དྲན་པར་མི་འགྱུར། ཆུའི་ཁམས་ཐིམ་པས་རང་ལུས་གྱི་རྔུལ་གཅིན་དང་ཁུ་ཁྲག་སོགས་སྐམ་པར་འགྱུར། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་ཕྱི་ནང་གི་སྒྲ་མི་ཐོས། ཡུལ་གྱི་སྒྲ་ཐིམ་པས་སེ་གོལ་ཙམ་གྱི་སྒྲ་མི་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་པདྨའི་རིགས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་ཕ་མ་བུ་སྲིང་སོགས་ཀྱི་མིང་མི་དྲན། སོར་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་རྐང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་མི་དྲན། མེའི་ཁམས་ཐིམ་པས་ཕོ་བས་ཟས་མི་འཇུ། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཐི མ་པས་སྟེང་རླུང་དལ་གྱིས་འགྲོ། ཡུལ་གྱི་དྲི་ཐིམ་པས་རང་ལུས་ལ་དྲི་མི་ཚོར་བའོ། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་རིགས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐིམ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཐིམ་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བྱེད་དང་དགོས་པ་མི་དྲན། རླུང་གི་ཁམས་ཐིམ་པས་རླུང་བཅུ་རང་གི་གནས་ནས་འཕོ། ལྕེའི་དབང་པོ་ཐིམ་པས་ལྕེ་ཐུང་ཞིང་སྦོམ་ལ་ལྕེ་རྩ་སྔོན་པོར་འགྲོ། ཡུལ་གྱི་རོ་ཐིམ་པས་རོ་དྲུག་ ཉམས་སུ་མི་མྱོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རགས་པའི་རང་བཞིན་ཉི་ཤུ་ཐིམ་པའི་རྗེས་ཞེ་ནས། ཕྲ་བ་ནང་གི་འབྱུང་བའི་ཐིམ་ལུགས་ནི། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ཆེན་པོ་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་གྱུར་ནས། །མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཐིམ། །རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ནི། །འོད་གསལ་བར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཉིན་ཞག་ཕྲུ གས་གཅིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་འབའ་ཞིག་སྟོབས་ཆེ་བས་ལས་རླུང་གི་རྒྱུ་
Chinese
不观察过失和功德而修习，譬如小湖微风吹动。大多无念而散乱。明亮澄澈而安住，能忍受分别念，这叫做稳固的体验。究竟的体验是：继续不断地修习，譬如大湖没有波浪，或者像山王一样安住，任何因缘也不能动摇，不仅如此，还能重新增上，对于放下、行进、安住、停留，心能获得自在，这叫做究竟的体验或者获得自在的体验。像这样稍微讲述与五种体验相关的决定圆满道。导师桑结桑瓦在道次第中说：以有次第成熟的方式，安立进入的五种支分。因为一切事物都是自性明觉，死亡是胜义谛，出生是世俗谛。出生的三种次第是无别的意义。因此，完整地显示了将生、死、中阴三者融为一体的道路。死亡是与光明相顺应的道路，即大空性的瑜伽。同样，以中阴和慈悲幻化，出生的三种次第。第一是与手印相同，中间是与手印有戏论，最后是与聚会积聚，是有漏的五种道瑜伽。这些以因果的方式，前前的道在相续中生起后，后后需要学习，这是为什么呢？因为前前的道是后后产生的根本因，后后是依靠前前的方法而产生的果，道次第中说：因此见后也是这样，次第产生也是这样。因为是胜义的一切因，所以首先修习殊胜的因。像这样所说的缘故。像这样修习的五种道，也有粗大的烦恼由分别念生起次第来调伏，微细的连同种子由圆满次第来调伏两种。其中第一种也有大空性等集合修持的五种道，其中第一种，讲述大空性的瑜伽，也有所断、能断、断果三种，其中第一种所断是：也就是有情众生死的时候，内外
English
Without observing faults and merits, practicing is like a small lake stirred by a gentle breeze. Mostly, it is scattered without thought. Abiding clearly and serenely, able to tolerate conceptual thoughts, this is called a stable experience. The ultimate experience is: continuing to practice constantly, like a great lake without waves, or like a mountain king abiding, no condition can shake it, not only that, but it can also be enhanced again, for letting go, going, staying, and dwelling, the mind can obtain freedom, this is called the ultimate experience or the experience of obtaining freedom. Thus, briefly explaining the definitive and complete path related to the five experiences. The teacher Sangye Sangwa said in the Stages of the Path: In the way of gradual maturation, establish five branches of entry. Because all things are self-aware, death is the ultimate truth, and birth is the conventional truth. The three stages of birth are of inseparable meaning. Therefore, it completely shows the path of integrating birth, death, and bardo into one. Death is the path that accords with clear light, the yoga of great emptiness. Similarly, with bardo and compassionate illusion, the three stages of birth. The first is the same as the mudra, the middle is with the mudra with elaboration, and the last is with the gathering accumulation, which are the five yogas of the path with outflows. These in the manner of cause and effect, the former path arises in the continuum, and the latter needs to be learned, why is that? Because the former path is the fundamental cause of the latter arising, and the latter is the result of relying on the former method, the Stages of the Path says: Therefore, seeing afterwards is also like that, the gradual arising is also like that. Because it is the cause of all ultimate truths, therefore, first practice the supreme cause. As it is said like this. The five paths of practice like this also have gross afflictions that are subdued by the arising stage of conceptual thoughts, and subtle ones together with seeds that are subdued by the complete stage, two kinds. Among the first, there are also five paths of gathering practice such as great emptiness, among which the first, explaining the yoga of great emptiness, also has three: what is to be abandoned, what abandons, and the result of abandonment, among which the first, what is to be abandoned is: that is, when sentient beings die, inner and outer
Chinese
诸元素逐渐消融，最终显现死亡时法身的光明。正如所说：显现消融，念头消融，微细消融，粗大消融，消融之后是步骤，自证将显现光明。如是说。首先，二十种外在粗大自性消融的方式是：作为自证融入光明的征兆，所有肢体变得微细，身体虚弱无力，如镜之智消融，心变得不清晰而模糊。地界消融，所有身体变得衰弱。眼根消融，眼睛不会转动而闭合。境之色消融的征兆是身体失去光泽而衰弱。同样，珍宝之类感受蕴消融，不再体验三种感受。平等性智消融，不再忆起三种感受。水界消融，自身之汗液、尿液和精血等变得干燥。耳根消融，听不见内外之声音。境之声消融，连铃铛的声音也听不见。之后，莲花之类意识蕴消融，不再忆起父母、兄弟姐妹等的名字。妙观察智消融，不再忆起两足等生物。火界消融，胃不再消化食物。鼻根消融，上行气缓慢运行。境之味消融，不再感受到六味。 如是，二十种外在粗大自性消融之后，微细内在元素消融的方式是：在智慧嬉戏大乐中说：首先地融入水，水又融入火，火融入风，风融入识，此识之生起，也将融入光明。如是说，日夜之间，唯有智慧之风的运行力量强大，业风的运行
English
The elements gradually dissolve, and ultimately the clear light of the Dharmakaya of death appears. As it is said: Appearance dissolves and thoughts dissolve. Subtle dissolves and gross dissolves. After dissolution is the step. Self-awareness will manifest the clear light. As it is said. First, the way the twenty external gross natures dissolve is: As a sign of self-awareness entering the clear light, all limbs become subtle, the body becomes weak and powerless, and the mirror-like wisdom dissolves, and the mind becomes unclear and blurred. The earth element dissolves, and all bodies become weak. The eye faculty dissolves, and the eyes do not move and close. The sign of the object's form dissolving is that the body loses its luster and weakens. Similarly, the feeling aggregate of jewels dissolves, and the three feelings are no longer experienced. The wisdom of equality dissolves, and the three feelings are no longer remembered. The water element dissolves, and one's own sweat, urine, semen, blood, etc. become dry. The ear faculty dissolves, and one cannot hear internal and external sounds. The sound of the object dissolves, and even the sound of a bell cannot be heard. After that, the consciousness aggregate of the lotus dissolves, and one no longer remembers the names of parents, siblings, etc. The discriminating wisdom dissolves, and one no longer remembers two-legged creatures, etc. The fire element dissolves, and the stomach no longer digests food. The nose faculty dissolves, and the upward-moving air moves slowly. The taste of the object dissolves, and the six tastes are no longer felt. Thus, after the twenty external gross natures have dissolved, the way the subtle internal elements dissolve is: In the great bliss of wisdom's play, it is said: First, earth dissolves into water, and water dissolves into fire, and fire dissolves into wind, and wind dissolves into consciousness, and this arising of consciousness will also enter into the clear light. As it is said, day and night, only the movement of the wind of wisdom is powerful, and the movement of the wind of karma