Tibetan
ལས་གྲོལ་དབུ་ུམ་པ། ཞེས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་སྣང་ཙམ་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐ་དད་ཀྱང་། དོན་གནས་ལུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས ། བུ་རམ་རང་བཞིན་མངར་བ་དང་། །མེ་ཡི་རང་བཞིན་ཚ་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། ཞེས་སོ། །དེའི་ལྟ་བ་ནི། སེམས་ཙམ་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རང་བཞིན་རང་གསལ་དང་། དབུ་མ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། གཉིས་ཀས་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མི་འགོག་ཅིང་། བསླབ་བྱའི་གནས་ཀྱང་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་དང་། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་ཀྱིས་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ནི། བསམ་སྦྱོར་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ། དབུ་མའི་ལུགས་ལ། སྡོམ་པ་ཡོད་མེད་ཀུན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྐྱེ་བས་རྟེན་ སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་རྟེན་དགོས་པ་མ་བཤད་ཀྱང་། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་སྡིག་པ་ཅན་ལ་སེམས་བསྐྱེད་མི་སྐྱེ་ཞིང་། ཁྱད་པར། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བྱང་སར་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་པ་སོ་ཐར་རིགས་བདུན་ལ་བཤད་ཅིང་། དེའི་བསླབ་པ་མ་ཉམས་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་སྨོན་པས་སྨོན་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དེའི་ལམ་དུ་འཇུག་པས་འཇུག་པ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལ་དབྱེ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ནི། བྱང་སེམས་ཚོགས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མཐའ་དག་དང་། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ནི། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ཏེ། ས་པཎ་གྱི་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེར། དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ། །སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་མོད་ཀྱི། །ཆོ་གའི་སྒོ་ནས་འདི་མི་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་ཆོ་གས་སྐྱེས་གྱུར་ན། །བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་
Chinese
名为《解脱论释》。这二谛，就世俗显现方面来说，虽然是不同的，但就究竟实相方面来说，是无别一体而存在的。如《菩提心释》中所说：“犹如红糖自性甜，火焰自性是热性，如是诸法之自性，当知皆为空性也。”其观点是：唯识宗认为，如此显现的一切法，识是自性自明；中观宗则认为，一切法皆已断除戏论。二者都不否认世俗如幻的业因果，所应修学之处也在于善法摄、利益有情和戒恶行这三种戒律之中。其中，第一种善法摄，是通过福德和智慧资粮，以及六度、十度等方式来修持；利益有情，是指一切思想行为都只为利益有情；戒恶行所摄之戒律，按照中观宗的观点，无论有无戒律，只要生起菩提心就可以作为所依。 虽然没有说需要别解脱戒作为所依，但按照唯识宗的观点，对于罪恶之人不会生起菩提心。特别是，圣者无著在《菩萨地》中将戒恶行所摄之戒律解释为别解脱的七种戒律，并且在不退失这些戒律的基础上，对于菩萨乘，以希求而生起愿菩提心，以进入其道而生起行菩提心。如果对菩提心进行分类，则有世俗菩提心和胜义菩提心两种。第一种世俗菩提心，是指菩萨在资粮道和加行道中的一切菩提心，以及圣菩萨后得位的体性所显现的菩提心。胜义菩提心，是指现量证悟法性时，处于无分别的等持状态中的菩提心。萨迦班智达在《三戒论》中说：“所谓胜义菩提心，乃是依靠修力而生起，并非通过仪轨而生起。如果通过仪轨而生起，则是从表相而来的心。”
English
It is called "Commentary on the Liberation Treatise." These two truths, although different when considered from the perspective of mere conventional appearance, are in reality inseparable and exist as one entity when considered from the perspective of the ultimate nature of reality. As it is said in the Bodhicitta Commentary: "Just as the nature of molasses is sweetness, and the nature of fire is heat, so too, the nature of all phenomena is understood to be emptiness." Its view is that the Mind-Only school asserts that all phenomena that appear in this way are self-illuminating by nature of consciousness, while the Madhyamaka school establishes that all phenomena are free from elaboration. Both do not deny the cause and effect of karma as mere illusion in the conventional realm, and the objects of training also exist in the precepts that are collected by accumulating virtue, benefiting sentient beings, and restraining from misdeeds. Among them, the first, accumulating virtue, is practiced through the accumulation of merit and wisdom, and through the six and ten perfections, and so on. Benefiting sentient beings is to use all thoughts and actions solely for the benefit of sentient beings. The precepts collected by restraining from misdeeds, according to the Madhyamaka system, rely on the arising of bodhicitta for all, whether there are precepts or not. Although it is not said that the vows of individual liberation are necessary as a basis, according to the Mind-Only system, bodhicitta does not arise in those who are sinful. In particular, the noble Asanga explains in the Bodhisattvabhumi that the precepts collected by restraining from misdeeds are the seven types of individual liberation vows, and on the basis of maintaining those precepts, one generates the aspiration bodhicitta by aspiring to the Bodhisattva vehicle, and the entering bodhicitta by entering its path. If we divide bodhicitta, there are conventional bodhicitta and ultimate bodhicitta. The first, conventional bodhicitta, is all the bodhicitta of bodhisattvas in the stages of accumulation and application, and the bodhicitta that appears as the nature of the subsequent attainment of noble bodhisattvas. Ultimate bodhicitta is the bodhicitta in the state of non-conceptual equipoise that directly realizes the nature of reality. Sakya Pandita says in the Differentiation of the Three Vows: "What is called ultimate bodhicitta arises through the power of meditation, but it does not arise through rituals. If it arises through rituals, it is a mind that arises from symbols."
Tibetan
བསྐྱེད་འགྱུར། ཞེས་སོ༑ ༑བསྲུང་བྱའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ། རྩ་ལྟུང་བཞིར་འདོད་དེ། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས། རྙེད་དང་བཀུར་སྟིར་ཆགས་པ་དང་། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་མགོན་མེད་གྱུར་པ་ལ། །སེར་སྣས་ཆོས་ནོར་མི་སྟེར་དང་། །གཞན་གྱིས་བཤད་ཀྱང་མི་ཉན་པར། །ཐོབ་པས་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང་། །ཁྲོས་པས་གཞན་ལ་འཚོག་པ་དང་། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །དམ་ཆོས་འདྲ་ལམ་སྟོན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབུ་མ་བའི་ལུགས་ལ། རྒྱལ་པོ་ལ་ངེས་པ་ལྔ། བློན་པོ་ལ་ངེས་པ་ལྔ། ཕལ་པ་ལ་ངེས་པ་བརྒྱད་དེའི་སྟེང་དུ་སྨོན་འཇུག་གཉིས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་བཏང་བ་སྟེ་རྩ་ལྟུང་ཉི་ཤུར་འདོད་དོ༑ ༑སྒོམ་པ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེར་བར་བཞག་པ་བཞི་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་གཉིས་སུ་དབང་པོ་ལྔ། བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་གཉིས་སུ་སྟོབས་ལྔ། མཐོང་ལམ་དུ་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན། སྒོམ་ལམ་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་ནས་རང་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་སངས་རྒྱས་ནས། གཞན་དོན་དུ་འཁོར་བ་མ་སྟོང་གི་བར་དུ་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། བདག་མེད་གཉིས་རྫོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་པའི། །ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །སངས་རྒྱས་སར་འགྲོ་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ལམ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་རྐང་གྲངས་རགས་རིམ་ཙམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པ་དེ་ལ་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་འཕགས་ཚུལ་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། མདོར་བསྡུ་ན། ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་ལས། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་ཡིས། །སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་རུ་འདོད། །འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པས་ནི། །སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འདོད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ། །ཕྱོགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པས་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་བལྟས་ཏེ། རྐྱེན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་བྱང་གི་ཆོས་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པས་ནི་སེམས་ཉིད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར
Chinese
生起次第。 应守护的戒律是：唯识宗认为有四条根本堕罪。如《二十戒经》所说：贪著利养与恭敬，自赞毁谤他人，对于痛苦无依者，吝啬不施予财法，他人劝说也不听，以所得而诽谤他人，因愤怒而争吵，行持大乘之行，以及宣说相似正法。如此等等。中观宗认为：国王有五种决定，大臣有五种决定，平民百姓有八种决定，加上舍弃发愿菩提心和趣入菩提心，共计二十条根本堕罪。修习方面：在资粮道的小阶段修习四念住，在中等和大的阶段修习四正断，四神足。在加行道的暖位和顶位修习五根，在忍位和胜法位修习五力。在见道修习七觉支，在修道修习八正道，次第修习这些，为了自利而证得法身佛果，为了利他，直到轮回未空之间，通过两种色身中的任何一种，利益一切有情众生。如经中所说：圆满二无我，圆满度彼岸，瑜伽行者次第行于十地，以二谛之力，能迅速到达佛地，获得果位。以上简略地讲述了因明乘的纲要。第五，讲述无上密咒乘，关于此乘超越因明乘的方式，虽然有很多种说法，但简而言之，如黑鲁嘎续部所说：因的特征乘，认为心性是成佛之因；果的金刚乘，认为心性即是佛。因和果是什么，也应善为了解。如是，因明乘认为心性只是成佛的因，通过二资粮的积聚使其不断增上，并将成就佛果的因转化为清净的法道。而果金刚乘则认为心性即是身和智慧的坛城。
English
The generation stage. The precepts to be protected are: The Mind-Only school considers there to be four root downfalls. As stated in the "Twenty Verses on Vows": Attachment to gain and respect, Praising oneself and disparaging others, To those who are suffering and without protectors, Being miserly and not giving Dharma or wealth, Not listening even when others speak, Reviling others with what one has obtained, Quarrelling with others out of anger, Engaging in the practices of the Great Vehicle, And showing similar Dharma. So forth. The Madhyamaka school considers: The king has five certainties, the minister has five certainties, and the common people have eight certainties, in addition to abandoning the generation of aspirational and engaging Bodhicitta, thus considering twenty root downfalls. In terms of meditation: In the small stage of the path of accumulation, practice the four mindfulnesses; in the middle and large stages, practice the four right abandonments; the four legs of miraculous powers; in the heat and peak stages of the path of joining, the five faculties; in the patience and supreme Dharma stages, the five powers; in the path of seeing, the seven branches of enlightenment; in the path of meditation, the eight branches of the noble path. Having gradually trained in these, one attains Buddhahood in the Dharmakaya for one's own benefit, and for the benefit of others, until samsara is empty, through either of the two form bodies, one works for the benefit of all sentient beings. As stated in the extensive text: Completing the two selflessnesses, completing the perfections, the yogi who gradually traverses the ten grounds, the path to go to the Buddha ground and attain the state, will be fully attained through the two truths. Thus, a rough outline of the divisions of the causal characteristic vehicle has been explained. Fifth, explaining the unsurpassed mantra vehicle, regarding how it surpasses the causal characteristic vehicle, although there are many ways, to summarize, as stated in the Heruka Galpo: The characteristic causal vehicle, considers the nature of mind as the cause of Buddhahood. The resultant mantra vehicle, considers the nature of mind as Buddhahood itself. Whatever is the cause and the result, one should also thoroughly understand the aspects. As such, the causal characteristic vehicle views the nature of mind as merely the cause of Buddhahood, and through the accumulation of the two collections, it is made to increase from above, and the cause of attaining Buddhahood is made into a path of purification. The resultant mantra vehicle considers the nature of mind as the mandala of body and wisdom.