Tibetan
་པ་དེ་ལ་ཡང་། རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་། འཇོམ་བྱེད་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་བཤད་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་རྒྱལ་སྲས་སེམས་དཔའི་འཁོར་བཤད་པ་ནི༑ དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་མཐོང་བ་དང་སོགས་ནས། མཁྱེན་པའི་ཚོགས་དང་ཞེས་པ་དེས་བསྟན། དང་པོ་ལ་དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས། དང་པོ་སྤྱིའི་མཚན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། མིག་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ཡེ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ཡིན་པ་ལྟར་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་དང་། སོ་སྐྱེས་ལམ་རིམ་ཞུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། འདི་ནི་འབྲས་བུའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པས་ན་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། སྣང་ཚུལ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ལྟར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་ལྷ་རྟོག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་སྟེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། འཁོར་གྱི་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པས། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པར་གྲགས། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་། །དུས་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ༑ ༑ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། ཞེས་སོ། །ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ་བཙུན་མོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཡུལ་བཞིས་རྣམ་ཤེས་བཞི་བསྐྱེད་པ་དང་། དུས་བཞིས་གོ་ཕྱེ་ནས་དབང་པོ་བཞི་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་ན། ནང་སེམས་ཡབ་ཡུམ་བཤད་པ་དང་། ཕྱི་སེམས་ཡབ་ཡུམ་བཤད་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནང་སེམས་ཡབ་ཡུམ་བཤད་པ་ནི། ཡབ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པའི་མཚན་ཏེ། མཐོང་བ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་ས་སྙིང་། ཐོས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་ཕྱག་རྡོར། སྣོམ་པ་སྣའི་རྣམ་ཤེས་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་ནམ་སྙིང་། མྱོང་བ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་དག་པ་ལྷ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་རྣམས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། ཀ་ནི་སྤྱན་ཀྱི༴ སོགས། ཞེས་དང་། ཁོག་གཞུང་ལས། རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཏེ། ཞེས་སོ། །ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པའི་མཚན་ཏེ། མཐོང་བར་བྱ་བ་གཟུགས་ཏེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྒེག་མོ་མ་དང་། ཉན་པར་བྱ་བ་སྒྲ་སྟེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་གླུ་དབྱངས་མ་དང་། སྣོམ་པར་བྱ་བ་དྲི་སྟེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་དྲི་ཆབ་མ་དང་། མྱོང་བར་བྱ་བ་རོ་སྟེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་གར་སྒྱུར་མ
Chinese
此外，关于佛子菩萨的眷属和调伏忿怒尊的眷属，有两种说法。首先，关于佛子菩萨的眷属的说法，从“之后，大菩提金刚见”等开始，到“智慧的集合”为止，都对此进行了阐述。首先，对于前者，又分为共同和特殊两种。首先，共同的名称被称为大菩提金刚，这是因为眼识等分别念的集合，本来就是法界菩提心的自性。因为如实地显现其果，所以称为菩提。与凡夫道次第的菩萨不同，这是果位的菩萨，所以称为大。虽然显现上如同因果，但实际上神和分别念没有分别，所以是金刚。在《释论小注》中说：“眷属的陈设有多少，就被认为是界和处。识、境和根，以及时间和不颠倒，都是大菩提的自性，自然成就的坛城。”因此，诸佛母的名称被称为“妃”，这是因为四境产生四识，以及四时区分产生四根的缘故。具体来说，分为内在心识的父母和外在心识的父母两种。首先，关于内在心识的父母的说法是，提到父尊们的名称“不见”等，这是分别念的名称。不见是眼识清净之处的本尊萨辛，听是耳识清净之处的本尊恰多杰，嗅是鼻识清净之处的本尊南辛，尝是舌识清净之处的本尊观世音自在。因此，他们被称为“心之菩萨”，正如本文所说：“ka是眼等”。以及《总集经》中说：“识等仅仅是觉性，所以是心。”因此，提到母尊们的名称“可见”等，这是分别念的名称。可见是色，即本尊多杰给摩玛；可听是声，即本尊多杰鲁央玛；可嗅是香，即本尊多杰智洽玛；可尝是味，即本尊多杰嘎久玛。
English
Furthermore, regarding the retinue of the Buddha-son Bodhisattvas and the retinue of the Subduing Wrathful Ones, there are two explanations. First, regarding the explanation of the retinue of the Buddha-son Bodhisattvas, from "Then, the Great Bodhi Vajra Seeing" etc., up to "the collection of wisdom," this is what it indicates. First, for the former, there are two divisions: general and specific. First, the general name is called Great Bodhi Vajra because the collections of conceptual thoughts, such as eye consciousness, are inherently the nature of the Dharmadhatu Bodhicitta. Because it manifests its fruit as it is, it is called Bodhi. Unlike Bodhisattvas who are ordinary beings on the path, this is a Bodhisattva of the fruition, so it is called Great. Although it appears as cause and effect, in reality, there is no distinction between deity and conceptual thought, so it is Vajra. In the Minor Commentary, it says: "However many the arrangements of the retinue, they are known to be elements and sense bases. Consciousness, objects, and faculties, as well as time and non-perversion, are the self-nature of Great Bodhi, a spontaneously accomplished mandala." Therefore, the names of the consorts are called "Consort" because the four objects generate the four consciousnesses, and the four times differentiate and generate the four faculties. Specifically, there are two divisions: explaining the inner mind father and mother, and explaining the outer mind father and mother. First, regarding the explanation of the inner mind father and mother, mentioning the names of the fathers as "unseen" etc., these are the names of conceptual thoughts. Unseen is the deity Sa-nying, the purification of the place of eye consciousness; heard is the deity Chagdor, the purification of the place of ear consciousness; smelled is the deity Nam-nying, the purification of the place of nose consciousness; tasted is the deity Chenrezig Wangchuk, the purification of the place of tongue consciousness. Therefore, they are called "Mind Bodhisattvas," as this very text says, "Ka is the eye, etc." And the Khok Zhung says, "Consciousness etc. are only awareness, therefore they are mind." Therefore, mentioning the names of the mothers as "to be seen" etc., these are the names of conceptual thoughts. To be seen is form, i.e., the deity Dorje Gegmo Ma; to be heard is sound, i.e., the deity Dorje Luyang Ma; to be smelled is scent, i.e., the deity Dorje Drichab Ma; to be tasted is taste, i.e., the deity Dorje Gakyur Ma.
Tibetan
་རྣམས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡི་སེམས་མ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། ཙ་ནི་སྤྱན་གྱི་སྐུ༴ སོགས་དང་། སྣོམ་ཤེས་བཞི་ཡི་དམིགས་པའི་ཡུལ། །མཐོང་བར་བྱ་ཕྱིར་སྐུ་ཡི་མཆོག ཞེས་སོ། འོ་ན་འདིར་རྟོག་པའི་གོ་རིམ་དང་སྦྱར་ན་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་མ་འཁྲུལ་ནའང་། ལྷ་ཡབ་ཡུམ་སྦྱོར་བའི་ཚེ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཡུམ་གླུ་མ་དང་། ཕྱག་རྡོར་གྱི་ཡུམ་གར་མ་འབྱུང་བས་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན༑ ཉི་འོད་སེང་གེའི་རྒྱ་ཆེན་འགྲེལ་ལས། རྒྱུད་འདིའི་རིགས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བྱས་ཀྱི། ཉན་པར་བྱ་བ་སྒྲ་ཡི་ལྷ་མོ་རྣ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་དུས་སུ་གསུང་གི་རིགས་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་ཡུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཕྱི་སེམས་ཡབ་ཡུམ་བཤད་པ་ནི། མཐོང་བྱེད་མ་སྟེ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པའི་མཚན་ཏེ། མཐོང་བྱེད་མིག་གི་དབང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་སྒྲིབ་སེལ། ཐོས་བྱེད་རྣ་བའི་དབང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་བྱམས་པ། སྣོམ་བྱེད་སྣའི་དབང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་ཀུན་བཟང་། མྱོང་བྱེད་ལྕེའི་དབང་པོ་གནས་སུ་དག་པ་ལྷ་འཇམ་དཔལ་རྣམས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་གསུང་གི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། ས་ནི་སྤྱན་གྱི་གསུང༴ སོགས། ཞེས་སོ། །ཡུམ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྤྱད་ཟིན་པ་འདས་པའི་དུས་ཏེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་བདུག་སྤོས་མ་དང་། རྒྱུ་སྤྱད་ཅིང་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་ད་ལྟ་བ་སྟེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་མེ་ཏོག་མ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཚོགས་ལ་མ་སྤྱད་པ་མ་འོངས་པའི་དུས་ཏེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་མར་མེ་མ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ལ་མ་ཚོགས་པ་མ་ངེས་པའི་དུས་ཏེ་ལྷ་མོ་རྡོ་རྗེ་དྲི་ཆབ་མ་རྣམས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ས་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་ དག༴ སོགས། ཞེས་སོ། །ཞར་བྱུང་འཕྲོས་དོན་ལ། འོ་ན་སྡེ་སྣོད་གཞན་རྣམས་སུ་དུས་གསུམ་ལས་མི་འབྱུང་བས་འདིར་དུས་བཞི་འབྱུང་བས་དུས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། ལན་དུ་རྒྱུད་གཞུང་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་དུས་བཞིར་གསུངས་པ་ཡང་མི་འཐད་ན། ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དུས་གསུམ་ཡང་མི་འཐད་དེ། །དུས་ཡིན་ན་ད་ལྟ་བ་དང་། ད་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་འདུས་པས་ཁྱབ་པར་མགོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དུས་བཞིའི་འཐད་པ་ནི། འགྲེལ་ཆུང་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པར་མ་ཚོགས་པས། འབྱུང་བར་མ་ངེས་དུས་ཞེས་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན
Chinese
因此，确定了这些。之所以称它们为身之母，是因为在此处说：“匝是眼睛的身……”等等，以及“四种嗅觉意识的对境，为了能够见到，是身的殊胜。”那么，如果在这里与证悟的次第相结合，即使对境和有境没有错乱，但在本尊父母交合时，观世音的明妃歌女和金刚手的明妃舞女出现，这是为什么呢？《日光狮子大疏》中说：“此续的部族唯以主要为主，虽然所听闻的声音天女是耳朵的对境，但在部族之时，因为是语的部族，所以应当知晓是世间自在的明妃。”第二，解释外心父母，提到“能见者母”等是证悟的名称，能见者眼根清净之处是除障天女，能听者耳根清净之处是慈氏天女，能嗅者鼻根清净之处是普贤天女，能尝者舌根清净之处是妙音天女，因此确定了这些。之所以称它们为语之菩萨，是因为在此处说：“萨是眼睛的语……”等等。提到明妃们的名称“过去”等是证悟的名称，因果二者都已享用完毕是过去时，即是天女金刚香女，享用因但未享用果是现在时，即是天女金刚花女，因果未聚集是未来时，即是天女金刚灯女，因果存在但未聚集是不定之时，即是天女金刚香水女，因此确定了这些。因为在此处说：“萨是完全的生……”等等。顺便说一下，在其他论藏中没有出现过三时，而这里出现了四时，因此有人说这是因为时间颠倒了。回答说，如果说这部续典的体系中所说的四时也不合理，那么你们的三时也不合理，因为如果是时间，那么就必然包括现在和非现在两种，这是因为周遍而同等。这里四时的合理性是，在《小释》中说：“因为因果没有确定聚集，所以称为不确定的时。”正如，如果按照将季节分为四部分来考虑的话。
English
Therefore, these are determined. The reason why they are called the mothers of the body is because it is said here: "Tsa is the body of the eye..." etc., and "The objects of the four olfactory consciousnesses, in order to be seen, are the supreme of the body." So, if here combined with the order of realization, even if the object and the object-possessor are not confused, but when the deities are in union, the consort of Avalokiteśvara, the singer, and the consort of Vajrapani, the dancer, appear, what is the reason? In the Extensive Commentary of Sunlight Lion, it says: "The lineage of this tantra is mainly based on the main, although the goddess of sound to be heard is the object of the ear, but at the time of the lineage, because it is the lineage of speech, it should be known as the consort of Lokeśvara." Second, explaining the outer mind parents, mentioning "the seer mother" etc. is the name of realization, the place where the seer's eye root is purified is the deity who removes obstacles, the place where the hearer's ear root is purified is the deity Maitreya, the place where the smeller's nose root is purified is the deity Samantabhadra, the place where the taster's tongue root is purified is the deity Manjushri, therefore these are determined. The reason why they are called the speech bodhisattvas is because it is said here: "Sa is the speech of the eye..." etc. Mentioning the names of the consorts "past" etc. is the name of realization, both cause and effect have been enjoyed is the past time, that is, the goddess Vajra Incense, enjoying the cause but not enjoying the effect is the present time, that is, the goddess Vajra Flower, the cause and effect are not gathered is the future time, that is, the goddess Vajra Lamp, the cause and effect exist but are not gathered is the indefinite time, that is, the goddess Vajra Perfume Water, therefore these are determined. Because it is said here: "Sa is complete birth..." etc. By the way, in other pitakas, there are no three times, but here there are four times, so some say that this is because time is reversed. The answer is, if it is said that the four times mentioned in the system of this tantra are also unreasonable, then your three times are also unreasonable, because if it is time, then it must include both present and non-present, this is because it is pervasive and equal. The rationality of the four times here is, in the Small Commentary, it says: "Because the cause and effect are not definitely gathered, it is called indefinite time." For example, if we consider dividing the seasons into four parts.