Tibetan
བུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟན་བསྡུས་གཉིས་པོ་དེ་སེམས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔ འ་འམ་འབྲས་བུའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། སྣང་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། གནས་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྣང་ལུགས་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་བཟང་ངན་ལྟར་དུ་སྣང་བས་ན་རྣམ་གྲོལ་དོན་གཉེར་གྱི་གང་ཟག་གིས་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་ལམ་ཐབས་གྲོལ་གཉིས་ལ་འབད་པས་ཇི་ཞིག་ན་སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་ གསུངས། གང་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཏགས་པས་དེའི་ཐུགས་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་དོ། །དེས་རྒྱུད་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་མཚན་བཏགས་པ་སོང་ནས། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། དེ་ཉིད་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱར་སྣང་བ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོ་དང་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚན་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོའ་ཚུལ་དུ་མཚན་མའི་ཕྱག་རྒྱར་རང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། རང་རིག་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་དཀྱིལ། །ཡེ་ཤེས་བཞི་འཕྲོ་འཁོར་ལོའ་ཚུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་པས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཚེ་ཚོགས་ལམ་དུ་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་རླུང་སེམས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ། མཐོང་ལམ་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་སྐུ། ས་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་པའི་བར་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ལྷ་སྐུའི་གཙོ་འཁོར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྣམས་ལའང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པའི་མཚན་དུ་བཏགས་པ་ཡིན། སྤྱིར་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་རིགས་ལྔ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་ཡང་སྐབས་འདིར་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་མི་བསྐྱོད་པ་ལའང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ཞེས་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ཚེ། །མི་བསྐྱོད་སྐྱེས་བུ་མདུན་ན་གནས། །ཞེས་པས་
Chinese
所謂“佛子金剛薩埵”是指：如是，上述的堅固和攝略二者是就心性本然安住的層面而安立的。而證悟的金剛薩埵或者果位的金剛薩埵，是就顯現的層面而產生的。雖然就本然而言是如此，但就顯現而言，輪涅二者顯現為好壞一般，因此，希求解脫的有緣者，為了證悟心性本真的意義，精勤於道和方便解脫二者，一旦證悟心性為佛，就稱之為證悟的金剛薩埵。如《越量智慧》中所說：“若悟心即佛，不應他覓佛，當勤修此想。” 如是宣說。所證悟的智慧，也因為如金剛般無二無別的緣故。所謂“因為如金剛般無二無別的緣故”是指：如是，因為將證悟的士夫命名為金剛薩埵，所以在他的心續中存在的智慧，也如金剛般證悟為無二無別的緣故，所以如是宣說。因此，給予相續金剛薩埵之名。所謂壇城的主尊名為金剛薩埵的意義是：就是說，彼者顯現為有相手印的壇城主尊。其意義是，心性自生智慧的本性雖然是無相空性，但相對於有情的心識而言，明覺自顯為智慧輪的方式，成為有相手印。如其自身所說：“自明無邊際之壇城，四智光芒輪之相。”如是宣說。行者在修持時，在資糧道中是意樂行持的本尊身相，在加行道中是風心之本尊身相，在見道中是光明之本尊身相，從二地到十地之間是學道雙運之本尊身相，在佛地是不學道雙運之本尊主眷之相，也給予金剛薩埵之名。雖然總的來說有宣說的五種姓，但在這裡，也稱宣說的不動佛為金剛薩埵。所謂“於生起幻化之時，不動佛子住於前”之故。
English
The term "Vajrasattva as a Buddha-child" refers to the fact that these two, the stable and the concise, are established from the perspective of the nature of mind. The Vajrasattva of realization or the Vajrasattva of fruition arises from the perspective of appearance. Although it is so in terms of the nature of reality, in terms of appearance, samsara and nirvana appear as good and bad. Therefore, an individual who seeks liberation strives on the path and means of liberation as a method to realize the true meaning of mind. When the mind is realized as Buddha, it is called the Vajrasattva of realization. As it says in the Adaka Yeshe: "If the mind is realized, it is Buddha, so one should not seek Buddha elsewhere, but should cultivate this thought intensely." Thus it is said. The wisdom that is realized is also indivisible like a vajra. The phrase "because it has become indivisible like a vajra" means that because that realized being is named Vajrasattva, the wisdom that exists in his mindstream is also realized as indivisible like a vajra, and therefore it is spoken of in that way. Thus, the name Vajrasattva is given to the mindstream. The meaning of the chief deity of the mandala being called Vajrasattva is that it is said that the chief deity of the mandala appears as a symbolic mudra. Its meaning is that although the essence of the self-arisen wisdom of mind is emptiness without characteristics, in relation to the minds of sentient beings, awareness itself appears as a symbolic mudra in the form of a wheel of wisdom. As it says in this very text: "In the center of self-awareness, without beginning or end, the four wisdoms radiate in the form of a wheel." As it is said, when a practitioner practices, in the path of accumulation, it is the deity's form of aspiration and practice; in the path of joining, it is the deity's form of wind and mind; in the path of seeing, it is the deity's form of clear light; from the second to the tenth bhumis, it is the deity's form of the yuganaddha of learning; and in the state of Buddhahood, the chief and retinue appear in the form of the non-learning yuganaddha, and these are also given the name Vajrasattva. Although generally there are five types of individuals who teach, in this case, Akshobhya is also known as Vajrasattva. Because it says, "At the time of showing the illusion of arising, the immovable Buddha-child stands before."
Tibetan
ཐུགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པ་དེ་ལའང་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། གཞན་དུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གང་སྟོན་པའི་ཚེ་དེ་དང་དེའི་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རིགས་སོ་སོའ་དཀྱིལ་འཁོར་མདུན་དུ་འབྱུང་བས་སོ། །དེས་མཚན་གྱི་ཟུར་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཤད་པ་དེ་སོང་ནས། ཟུར་གཉིས་པ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འབྲེལ་ བའི་དོན། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞེས་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །ཞེས་པས་དེ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རྟོག་ཚོགས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ནི། འབྱུང་བ་ལྔ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་བ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་རྒྱུས་ཅིར་ཡང་འཕྲུལ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཞེས་པས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྒྱུ་མ་ལྟར་སྣང་བ་རིས་སུ་མ་ཆད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་རིས་སུ་མ་ཆད་ཅེ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལའང་མཐོང་སྣང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འབྱུང་སྟེ། སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱི་ལྟ་རིམ་ལས། དམྱལ་བས་རང་སེམས་མེ་སོགས་སྣང་། །ཡི་དྭགས་སྡིག་སེམས་མི་གཙང་ཡུལ། །བྱོལ་སོང་གྱེན་ཐུར་ངམ་གྲོག་སྟེ། །མི་ལ་མཐོང་ཡུལ་འདི་ལྟར་སྣང་། །དེ་བཞིན་ལྷ་མིན་གོ་མཚོན་སོགས། །ལྷ་ལ་དགེ་སེམས་རིན་ཆེན་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟངས་ཞུན་དང་ཁྲོ་ཆུ་ཁོལ་མར་མཐོང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་རྣག་ཁྲག་དང་ལྗན་ལྗིན་དུ་མཐོང་། དུད་འགྲོས་གྱེན་ཐུར་དང་ངམ་གྲོག་དང་། མིས་ཆུ་གཙང་མར་མཐོང་། ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་གོ་མཚོན་དུ་མཐོང་། ལྷས་བདུད་རྩིར་མཐོང་། གྲུབ་པའི་ས་ལ་བཞུགས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུམ་མཱ་མ་ཀཱིར་མཐོང་སྟེ། དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པ་སོ་སོར་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས། དེས་མཚོན་ཏེ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིན་ལུགས་ནས་ཡེ་ནས་ཡུམ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ཡང་། སྣང་ལུགས་ནས་སོ་སོར་སྣང་བས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཞེས་བཤད། སྒྱུ་མ་དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཤིང་བུ་རྡེའུ་སོགས་ལ་སྔགས་བཏབ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྟ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་། གླང་པོ་ལྟར་སྟོན་པ་སོགས་དུ་མར་སྣང་བ་བཞིན། ད་རེས་འདིར་ཡང་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཕུང་པོ་ལྔར་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སྟེ། ལེ་ལག་ལས། ལྔ་ཕུང་སྒྱུ་མའི་ཡེ་ཤེས་ལས། །རང་རིག་ཐབས་ཀྱི་རིགས་ལྔར་འཕྲུལ། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དྲྭ་བའོ། །
Chinese
在此阐述心之幻化时，也同样是对着住于普贤如来面前的金刚不动者如此宣说的意思。此外，无论示现何种身、语、功德和事业的幻化，各自的阐述者都会出现在各自的坛城前。因此，第一个名称“金刚萨埵”已经讲完。第二个名称“幻化网”的含义，出自《幻化金刚》：方法与智慧相联的意义。幻化有四种说法。其中，第一种是分别念集合的幻化网：五大显现如幻，无有间断，作为因，幻化出一切，即是五蕴。因此，五大显现如幻，无有间断。为何无有间断呢？例如，同样是水，却显现出多种不同的景象。如噶瓦·班则的见解次第中所说：地狱众生见自心为火等，饿鬼见罪恶之心为不净之地，旁生见上下险峻之境，人见此等景象。同样，阿修罗见兵器等，天人见善心为珍宝。如是，地狱众生见熔化的铜和沸腾的苦水，饿鬼见脓血和污秽，畜生见上下险峻之境，人见清净之水，阿修罗见兵器，天人见甘露。安住于成就之地的圣者们见为明妃玛玛吉。如《中观·二谛论》所说：一物心异故，不见真实义。以此为例，五大从本性上来说，本来就是五位明妃的自性，但从显现上来说，却显现为各自不同的景象，所以说五大如幻。此幻化也如幻术师对木头、石子等念诵咒语后，使其显现为马、象等多种形象一样。现在这里也是，从因——五大中，幻化出果——将要产生的五蕴。如《支分》所说：五蕴幻化的智慧中，自证以方便幻化为五部。因此，由于具有因果关联，所以称为网。
English
Here, when explaining the illusion of the mind, it also means speaking in this way to Vajra Akshobhya, who resides in front of the Buddha Samantabhadra. Furthermore, whenever the illusion of body, speech, qualities, and activities is shown, the expounders of each of those appear in front of their respective mandalas. Thus, the first name, "Vajrasattva," has been explained. The meaning of the second name, "Net of Illusions," comes from the Vajra Illusion: The meaning of the connection between method and wisdom. Illusion is explained in four ways. Among these, the first is the net of illusions of conceptual aggregates: The five elements appear as illusions, without interruption, as the cause, everything is transformed, which is the five aggregates. Therefore, the five elements appear as illusions, without interruption. Why is there no interruption? For example, even with just water, many different appearances arise. As Kawa Paltseg's view of the stages says: Hell beings see their own minds as fire, etc., hungry ghosts see sinful minds as impure places, animals see steep ups and downs, humans see such sights. Similarly, Asuras see weapons, etc., gods see virtuous minds as jewels. Thus, hell beings see molten copper and boiling bitter water, hungry ghosts see pus and blood and filth, animals see steep ups and downs, humans see pure water, Asuras see weapons, and gods see nectar. The noble ones who abide in the ground of accomplishment see it as the consort Mamaki. As the Madhyamaka Two Truths says: Because one thing has different minds, the true meaning is not seen separately. As an example, the five elements, from the perspective of their essence, are inherently the nature of the five consorts, but from the perspective of appearance, they appear as different appearances, so it is said that the five elements are like illusions. This illusion is also like a magician who recites mantras over wood, pebbles, etc., and then makes them appear as horses, elephants, and other various forms. Here, too, from the cause—the five elements—the result—the five aggregates that will arise—are transformed. As the Limb says: From the wisdom of the illusion of the five aggregates, self-awareness transforms into the five families of skillful means. Therefore, because it has a causal relationship, it is called a net.