Tibetan
ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་གསུམ་གསུམ་སྟེ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ཐབས་ལྷ་དང་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ལྷ་བསྡོམས་པ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་པོ་རེ་རེ་ལ་དབང་ལྷ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་བརྒྱ། ཀུན་དྲིལ་བས་ཆིག་སྟོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ སྒོམ་པ་བཞིན་དུ། རྒྱལ་བ་རིགས་བཞི། རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་བཟང་། སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང་། སྒོ་བ་བཞི་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་བཅུ་བདུན་དང་། ཐུབ་པ་དྲུག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བསྒོམས་པས་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། རྩ་ལྷ་གང་ཡིན་གྱི་རྟོག་པའི་གནས་སུ་བྱེད་པོ་སྤོ་བ་ཁྱད་པར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། མི་བསྐྱོད་པས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡན་ལག་གི་ལྷ་ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་བཞིན་དུ་ཤར་གྱི་གློ་འབུར་ལ་རྣམ་སྣང་གིས་གཙོ་བྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྒོམ་པ་སོགས་རིགས་འགྲེ་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྤྲོ་བའོ། །ཁྲོ་བོ་ལ། སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བསླབ་པ་དང་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་རིམ་ལས། ཡན་ལག་བཀོད་པ་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད། །ཆ་ལྔའི་གྲངས་ནི་ཉིས་བརྒྱ་དང་། །དགུ་བཅུའི་ལྷ་རྣམས་ཡན་ལག་ལྡན། །ཞེས་པས་གཙོ་བོ་བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཡན་ལག་ལྔ་ལ་ཁྲག་འཐུང་ཡབ་ལྔ་དང་། ཡུམ་ལ་ཡུམ་ལྔ། ཡབ་ཀྱི་དབང་རྟེན་གྱི་ནང་རྩར་གཽ་རཱི་མ་བརྒྱད། ཕྱི་རྩར་སིངྷ་མ་བརྒྱད། མཐིལ་བཞི་ལ་སྒོ་མ། མཇིང་མཇུག་གི་ཚིགས་བསྣན་པའི་རྒལ་ཚིགས་ཉེར་བརྒྱད་ལ་དབང་མོ་ཉེར་བརྒྱད་དེ་ཐབས་ལྷ་ང་བརྒྱད། དེ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་རེ་རེ་བསྒོམས་པས་ང་བརྒྱད་པ་ཆ་ལྔ་ལ་ཉིས་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ། དེ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་ང་བརྒྱད་ཕྲི་བའི་ལྷག་ཉིས་བརྒྱ་སོ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཆིག་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་བྱུང་བ་ཉིས་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་ལ་བསྣན་པས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྲག་འཐུང་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་ལྔ་ལ་སྔར་ལྟར་དང་། གནས་ཡུལ་སྒོ་སྐྱོང་དབང་མོ་རྣམས་ལ་མགོའ་གཡས་དང་། རྐང་ལག་གཡས་ཀྱི་མདུན་རྒྱབ་ལ་ཡབ་ལྔ་དང་། མགོའ་གཡོན་དང་། རྐང་ལག་གཡོན་གྱི་མདུན་རྒྱབ་ལ་ཡུམ་ལྔ་བཀོད་དེ་ལྷ་རེ་རེ་ལ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བསྒོམ་པའི་ངེས་པས་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་ཞི་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པས་མཚོན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཞི་ཁྲོ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་སྟེ། ཞི་བ་ལ་རྒྱས་པ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ནས་ཐུབ་དྲུག་དང
Chinese
意之天神三三为一百二十尊。方便天神与加持之天神共一百六十尊，每一尊各有五五自在天神，共八百尊。总合起来为一千尊。第二是如修习不动佛一般，四种姓之胜者，胜中之胜者普贤，八大菩萨，四守门者，即父母双运十七尊，以及每一尊能仁六尊，也同样修习，则有二万四千尊，于根本天神为何之思择处，将作者转移乃其差别。第三是，如以不动佛为主尊之坛城，如何修习支分之天神一般，于东方之肉髻，观想以毗卢遮那佛为主尊之坛城轮等，以种类比对，可作不可思议之开展。忿怒尊方面，有四千四百五十尊，七万六千八百五十尊，于桑耶寺任成宫学习等共有三种。第一是，如道次第中所说：支分安布五十八，五分之数量为二百，九十之天神具支分。如是，主尊金刚黑如迦之五支分，有饮血父五尊，母有母五尊，父之自在所依之内脉有八 गौरीམ་（藏文，梵文天城体，Gaurīma，高里母），外脉有八 सिंहामा（藏文，梵文天城体，Siṃhāma，辛哈母），四根本处有四门母，加上颈项末梢之关节，二十八根脊椎有二十八自在母，即方便天神五十八尊。彼等每一尊皆修习智慧萨埵与身语意之天神等，五十八尊之五分，则有二百九十尊。于彼等之中，减去智慧天神五十八尊，剩余之二百三十二尊，每一尊各有五五头饰天神，即生出一千一百六十尊，加上二百九十尊，则有四千四百五十尊。第二是，饮血五族父父与母母双运五尊如前，于处所守护门母自在母等，于头之右方，以及手脚之右方前后安置父五尊，于头之左方，以及手脚之左方前后安置母五尊，如是于每一天神皆作观想四千四百五十尊之决定，则有七万六千八百五十尊。第三是，如前于寂静之段落中所说即可类推。第四是，寂静与忿怒二者皆有广、中、略三种，寂静方面，广者如说续金刚经中所说能仁六尊等。
English
The three mind deities are one hundred and twenty. The combined number of skillful means deities and blessing deities is one hundred and sixty, each with five empowerment deities, totaling eight hundred. Altogether, there are one thousand deities. Secondly, just as one meditates on Akshobhya, the four victorious ones, the supreme victor Kuntuzangpo, the eight bodhisattvas, and the four gatekeepers, making seventeen male-female pairs, and also meditating on each of the six Thubpas, there are twenty-four thousand deities. The distinction lies in shifting the agent to the place of contemplation of which is the root deity. Thirdly, just as one meditates on the branch deities in the mandala with Akshobhya as the main deity, similarly, on the eastern protuberance, one meditates on the wheel of the mandala with Vairochana as the main deity, and so on. By analogy, one can expand it in an inconceivable way. For wrathful deities, there are four thousand four hundred and fifty, and seventy-six thousand eight hundred and fifty. Learning at Samye Lhundrup, there are three types. Firstly, as stated in the Lamrim: 'Fifty-eight branches are arranged, the number of five parts is two hundred, ninety deities possess branches.' Thus, for the five branches of the main deity Vajra Heruka, there are five blood-drinking fathers, and five mothers. In the inner channels of the father's empowerment support, there are eight Gaurimas (藏文，梵文天城体，Gaurīma，高里母), and in the outer channels, there are eight Simhamas (藏文，梵文天城体，Siṃhāma，辛哈母). At the four bases, there are four gatekeepers. Adding the joints at the neck and tail, there are twenty-eight empowerment goddesses on the twenty-eight vertebrae, making fifty-eight skillful means deities. Meditating on each of these as wisdom beings and deities of body, speech, and mind, the five parts of the fifty-eight deities amount to two hundred and ninety. Subtracting the fifty-eight wisdom deities from these, the remaining two hundred and thirty-two each have five crown deities, resulting in one thousand one hundred and sixty, which, added to the two hundred and ninety, makes four thousand four hundred and fifty. Secondly, the five blood-drinking families, the five male-female pairs, are as before. For the dwelling places, gatekeepers, and empowerment goddesses, place the five fathers in front and behind the right side of the head and the right limbs, and place the five mothers in front and behind the left side of the head and the left limbs. Thus, meditating on each deity as four thousand four hundred and fifty with certainty, there are seventy-six thousand eight hundred and fifty. Thirdly, it can be inferred from what was said earlier in the context of peaceful deities. Fourthly, both peaceful and wrathful deities have three forms: extensive, intermediate, and concise. For peaceful deities, the extensive form is like the six Thubpas mentioned in the Explanatory Tantra Vajra, etc.
Tibetan
་ཡུམ་རྣམས་མ་གཏོགས་ཐམས་ཅད་ ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པར་བཤད། འབྲིང་པོ་རིགས་ལྔའམ་གཙོ་བོ་ཙམ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ། བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའོ། །ཁྲོ་བོ་ལ་གཙོ་བོ་དབུ་ཕྱག་གྲངས་མེད་པ་དང་། དབུ་དགུ་ཕྱག་བཅོ་བརྒྱད་པ། ཆ་མཐུན་གྱི་རྒྱུད་ལྷ་མོ་སྒྱུ་དྲྭ་ནས་གནས་ཡུལ་གྱི་མ་མོ་སོགས་ཀྱང་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་འབའ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་། ད་ལྟ་ཕྱག་བཞེས་སུ་རྒྱས་པ་ལ་རིགས་ལྔ་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག འབྲིང་པོ་གཙོ་བོ་ཙམ་དང་། བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་པའོ། །ཚོམ་བུ་ཚོགས་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔས་སྒྲུབ་པའི་གཞི་བཟུང་བ། བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞིས་གཞུང་བསྲང་བ། འབྲས་བུ་རིག་འཛིན་འགྲུབ་པའི་དུས་བསྟན་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་གནས་ནི། བདག་དབང་བར་ཆད་མེད་པའི་གནས་སུ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པ་སྟེང་འོག་དང་འཁོར་ཁང་རིམ་པ་སུམ་ལྡན་རྩིག་པ་ལ་ཆུ་ཚོན་གྱིས་ཚོམ་བུ་གང་སྒོམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་པའོ། །གཉིས་པ་གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པའི་དུས་ནི། ཡར་གྱི་ཚེས་བརྒྱད་རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟའ་སྐར་ཤིས་པའི་དུས་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་དུས་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཡོ་བྱད་ནི། འཚོ་བ་ཟས་ཀྱི། རྐྱེན་བཟློག་སྨན་གྱི། སྒྲུབ་པ་རྫས་ཀྱི། མཆོད་པ་རྫས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སྤོགས་ཆོག་ལྡང་ཚོད་དུ་བསག་པའོ། །བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་གང་གིས་སྒྲུབ་པའི་སྟོན་པ་དང་། གང་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲུབ་པའི་འཁོར་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྟོན་པ་མཛོད་ལྡན་ཆུ་བོ་རྫོགས། །གཉེར་ལྡན་རྒྱུད་དང་ལས་ལ་མཁས། །མན་ངག་དྲོད་འཆང་བརྒྱད་འཆང་བ། །རྣལ་འབྱོར་མཐར་ལྡན་ཤིན་ཏུ་བསྟེན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དང་དགོངས་པ་མཉམ་པའི་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་ཚབ། སྐད་གདངས་ཆེ་ཞིང་ལས་ཁྲིགས་མཁས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལས་མཁན། སྦྱོར་བའི་སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་པའི་ལས་བཞིའི་གཟུངས་མ། མི་མ་ཡིན་མཐོང་བའི་མིག་རྣོན་གྱིས་ཉུལ་ལེ་ཤེས་ཤིང་ཏིང་འཛིན་ལས་རུང་གིས་བཟློག་ནུས་པའི་རྡོ་རྗེ་སྤྱན་པ། དྲོད་འཛིན་པའི་རྡོ་རྗེ་ བྱ་རོག སྒྲོལ་བའི་ལས་ལ་མཁས་པའི་རྡོ་རྗེ་གིང་། ཁ་བསྐ་ཞིང་གཡོས་ལ་མཁས་པའི་རྡོ་རྗེ་བྱན་པོ། ཕྱི་ནང་གི་བརྡའ་སྦྱོར་མཁས་པའི་རྡོ་རྗེ་རྡུལ་ཕྱགས་སྐྱེས་བུ་སོགས་ཚོམ་བུར་འབྲེ
Chinese
除了佛母之外，所有本尊都说有三面六臂。中等的是五部或主尊有三面六臂，简略的都是一面二臂。忿怒尊中，主尊有无数头臂，也有九头十八臂的。与此相符的续部，如幻网女神以及处所的母神等，也只说是三面六臂。但现在实际修持中，广式的是五部三面六臂，中等的是只有主尊，简略的都是一面二臂。ཚོམ་བུ་（Tshom-bu）会供修法中，圆满具备五种条件作为基础，以本尊修法四支扶正，以及开示证得持明果位之时这三点。第一点又分五部分。第一，在何处修持的处所：在自主无碍之处，建造上下层叠、周围有三层围墙的会供殿，墙壁上用彩绘绘制ཚོམ་བུ་（Tshom-bu）所观修的坛城。第二，在何时修持的时间：从上弦初八，与吉星相合之时等，在吉祥的星宿时间开始修持，证得果位的时间将在下文阐述。第三，依靠什么修持的资具：生活所需的食物，遣除违缘的药物，修法所需的物品，以及供养所需的物品等，都应积聚充足。第四，修法者依靠谁修持的上师，以及与谁一同修持的眷属二者。首先是会供的金刚上师，需要具备八种功德。如《道次第》中所说：“导师具宝藏，如河之满盈，具足守护者，精通续与业，口诀怀热忱，持守八种戒，瑜伽至究竟，应极力依止。”其次是与上师意趣相同的金刚补处，声音洪亮且精通事务的金刚事务师，通晓结合之方便的四业明妃，以能见非人的锐利之眼，善于观察并能以禅定降伏的金刚眼者，持守誓言的金刚 乌鸦，精通度亡事业的金刚敬，口齿伶俐且精通烹饪的金刚厨师，精通内外手语的金刚扫尘侍者等，都应与ཚོམ་བུ་（Tshom-bu）相关联。
English
Except for the consorts, all deities are said to have three faces and six arms. The medium ones, the five families or just the main deity have three faces and six arms, while all the condensed ones have one face and two arms. Among the wrathful deities, the main one has countless heads and arms, and some have nine heads and eighteen arms. According to the corresponding tantras, such as the goddess Māyājāla and the local mothers of the place, only three faces and six arms are mentioned. However, in current practice, the elaborate ones have the five families with three faces and six arms, the medium ones have only the main deity, and all the condensed ones have one face and two arms. In the Tshom-bu assembly practice, establishing the foundation by fully possessing the five perfections, straightening the main points with the four branches of approach and accomplishment, and indicating the time of attaining the Vidyādhara fruit, are the three aspects. The first aspect has five parts. First, the place where the practice is performed: in a place that is autonomous and without obstacles, construct an assembly hall with upper and lower levels and three layers of surrounding walls, and paint the mandala of the Tshom-bu meditation on the walls with watercolors. Second, the time when the practice is performed: starting from the eighth day of the waxing moon, when it coincides with an auspicious star, and so on, the practice begins at an auspicious astrological time, and the time of attaining the fruit will be explained below. Third, the materials on which the practice relies: the food for sustenance, the medicine for averting obstacles, the substances for the practice, and the materials for offerings, etc., should all be accumulated sufficiently. Fourth, the teacher on whom the practitioner relies, and the retinue with whom the practice is performed. First, the Vajra Master of the assembly, who possesses eight qualities. As stated in the Lamrim: "The teacher is a treasure holder, complete like a river, possessing a guardian, skilled in tantra and karma, holding the warmth of oral instructions, upholding the eight vows, the yoga is fully accomplished, one should rely on him extremely." Second, the Vajra Regent who shares the same intention as the teacher, the Vajra Karmapa who has a loud voice and is skilled in tasks, the four Karma Mudrās who know the art of union, the Vajra Eye who has sharp eyes to see non-humans, is good at observing, and can subdue with samadhi, the Vajra who holds the vows Crow, the Vajra Ging who is skilled in liberating activities, the Vajra Chef who is eloquent and skilled in cooking, the Vajra Dust Sweeper who is skilled in internal and external sign language, and other individuals should all be associated with the Tshom-bu.