Tibetan
ལ་ལ་སྐྱོན་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཞེན་སྣང་དག་པའི་ཤུལ་དུ་སྐྱེའམ། མ་དག་པར་སྐྱེ། དང་པོ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་ཞེན་སྣང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། བསམ་ཤེས་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་ཤེས་རྒྱུད་སྐད་ཅིག་གི་སྟེང་དུ་གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རྒྱུད་གཉིས་ལྡན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དངོས་ལན་དང་། མགོ་འགྲེའི་ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མ་གཉེན་པོའ་ནུས་པ་དང་འཕྲད་ཙམ་གྱིས་སྔ་མ་སྤང་བྱ་མངོན་གྱུར་འགག་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་རིང་དུ་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཙམ་དུ་སྣང་བས་མུན་པ་སེལ་བའི་ཚེ་མུན་པ་དག་པའི་ཤུལ་དུ་སྣང་བ་སྐྱེའམ། མ་དག་པ་ལ་སྐྱེ། དང་པོ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་མུན་པ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེའི་ཚེ་སྣང་མུན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་གྱུར་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཆ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་ལྡན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་འགྲེེའོ། །མདོར་ན། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་མི་འཇལ་གྱི། འཁོར་བ་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དུ་ཞེན་པ་ དང་། མྱང་འདས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཞེན་པའི་ཞེན་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཉིད་གཞལ་བྱ་སྟེ། རྣམ་བཀོད་ལས། ངེས་པར་བཞག་པའི་གཞལ་བྱ་ནི། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འདོད་དེ། །དེ་ལྟར་ནང་ན་ཞེན་པ་ཡིས། །ཕྱི་རོལ་མེད་ལ་ཡོད་ལྟར་སྣང་། །གཞན་ཞེན་དང་སྣང་བ་གཉིས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཞེན་སྣང་གཉིས་རེ་རེ་ནས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པར་སྣང་ཡང་འཁོར་བར་ཞེན་པའི་སྣང་ཞེན་གྱི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་སྣང་ཞེན་རྐྱང་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཞེན་སྣང་ཆོས་ཅན། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞལ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ཁྱབ་པ་མེད་དེ། ཞེན་སྣང་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ཆོས་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པས་གཞལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟའང་ཞེན་སྣང་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོས་ཉིད་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། མིག་གིས་གཟུགས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་སྒྲ་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པ་བཞིན་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལྟ་བུ་ཐ་དད་འབྲེལ་མེད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཞེན་སྣང་དང་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེན་སྣང་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཆོས་ཉིད་ཕེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྦྲུལ་འཁྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དཔྱད་པས་ཐག་ཁྲར་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།
Chinese
有些人说没有过失。既然这样，那么思维的智慧是在执着显现清净之后产生，还是不清净时产生？如果是前者，那么那时执着显现不住留，思维之识就成了无意义的，这太过分了。如果是后者，那么那时识流在一瞬间，能衡量的和所衡量的相同，识流就成了具有二者，这太过分了。如果这样问难，回答有二：直接回答和补充说明的回答。第一，不是这样的，因为后者对治的力量刚一接触，前者所断的显现就趋向于止息，因为这是不能同时长久存在的相违之处，所以没有过失。第二，仅凭光明就能驱散黑暗，那么光明是在黑暗清净之后产生，还是在不清净时产生？如果是前者，那么那时黑暗不住留，光明产生就成了无意义的，这太过分了。如果是后者，那么那时光明和黑暗相同，在一个显现的物体上，遮蔽和不遮蔽两种状态同时存在，这太过分了。总而言之，不是衡量轮回和涅槃各自的自相，而是执着轮回为外内情器，以及执着涅槃为法身和智慧的执着之识，才是所衡量的。如《总集经》所说：‘必须确立的所量是，轮回和寂灭涅槃的，各自的自性不认可，如此内在的执着，外在无有显现有，依赖于他执与显现。’也就是说，执着和显现二者各自不是所量，而是显现为涅槃，却执着于轮回的显现执着集合才是。因此，显现执着单独被认为是法。有些人说：显现执着作为法，不需要以理证来衡量，因为这已经成立了。这种说法不遍及，因为显现执着虽然成立，但它不一定是法性，所以需要衡量。即使这样，确定了显现执着，也不能确定法性，因为二者是不同的。就像眼睛确定了色法，也不能确定声音一样。如果这样问难，色法和声音这样不同且没有关联的事物是不成立的，因为显现执着和法性是法和法性的关系。确定了显现执着，就能确定法性，就像观察蛇的错觉，就能认识到是绳子一样。
English
Some say there is no fault. If so, does the wisdom of thought arise after the clinging appearance is purified, or does it arise when it is not purified? If it is the former, then at that time the clinging appearance does not remain, and the wisdom of thought becomes meaningless, which is too much. If it is the latter, then at that time the stream of consciousness is the same as what is measured and what measures in an instant, and the stream of consciousness becomes dual, which is too much. If you ask this question, there are two answers: a direct answer and a supplementary explanation. First, it is not like that, because as soon as the power of the latter antidote comes into contact, the former object to be abandoned tends to cease to manifest, because this is a contradiction that cannot exist together for a long time, so there is no fault. Second, when darkness is dispelled by mere appearance, does appearance arise after the darkness is purified, or does it arise when it is not purified? If it is the former, then at that time the darkness does not remain, and the arising of appearance becomes meaningless, which is too much. If it is the latter, then at that time appearance and darkness are the same, and on one manifest object, the two aspects of obscuration and non-obscuration exist at the same time, which is too much. In short, it is not measuring the self-characteristics of samsara and nirvana, but the clinging mind that clings to samsara as the outer and inner container and essence, and clings to nirvana as the dharmakaya and wisdom, that is what is measured. As it is said in the 'Compendium Sutra': 'What must be established as the measurable is that the self-nature of samsara and sorrowful nirvana is not recognized, so the inner clinging makes the outer non-existent appear to exist, relying on other clinging and appearance.' That is to say, neither clinging nor appearance alone is measurable, but the collection of appearance and clinging that appears as nirvana but clings to samsara is. Therefore, mere appearance and clinging are regarded as phenomena. Some say: Appearance and clinging as phenomena do not need to be measured by reason, because this has already been established. This statement is not pervasive, because although appearance and clinging are established, they are not necessarily the nature of phenomena, so they need to be measured. Even so, establishing appearance and clinging does not establish the nature of phenomena, because they are different. Just as the eye establishes form but cannot establish sound. If you ask this question, things that are as different and unrelated as form and sound are not established, because appearance and clinging and the nature of phenomena are the relationship between phenomena and the nature of phenomena. Establishing appearance and clinging will establish the nature of phenomena, just as examining the illusion of a snake will reveal that it is a rope.
Tibetan
།གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་ཞེན་སྣང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་རེ་རེ་ན་གཞལ་མི་དགོས་ཏེ། ཞེན་སྣང་གཅིག་ཆོས་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཀུན་གཏན་ལ་ཕེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེན་སྣང་ཀུན་རིགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འདམ་བུ་གཅིག་ཁོག་སྟོང་ན་ཀུན་ཀྱང་ཁོག་སྟོང་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ལས། དངོས་གཉིས་ཞེན་དངོས་དུས་གསུམ་ཆོས། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཀུན་རྫོགས་ཕྱིར། །དེ་དངོས་མཐོང་བས་ཡང་དག་པར། །རིག་བཞིན་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རྩོད་སྤང་ནི། འོ་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བསམ་ཤེས་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དོན་གཏན་ ལ་མི་ཕེབས་པའི་ཕྱིར། བསམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིར་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཁས་བླང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་ཟེར་ན། མ་འཁྲུལ་ཡང་མི་གྲོལ་ན་ཅི་སྟོ་སྟེ། དབང་པོའ་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །ཡང་། ཞེན་སྣང་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་འཇལ་མཁན་གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ཤེས་སུ་ཐལ། ཀུན་བཏགས་རྫུན་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དུང་སེར་འཛིན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རམ། རང་བཞིན་མེད་བསྒྲུབ་ཀྱི་གཞིར་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དང་པོའ་རྟགས་ཁས་མ་བླངས་ཤིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བི་མ་ལའི་ཤེས་རབ་སྤྱན་འབྱེད་ལས། གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐབས་འཇུག་ཀྱང་། །རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་ལ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འཇལ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་ལ། གོ་དོན་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པར་ཐབས་རྩོད་གཞི་ལ་བཀོད་ནས་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལས་ལ་བརྗོད། །ཅེས་དང་། གཏན་ཚིགས་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་རྣམས། །བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་ཤེས་དོན་ལ། །ངེས་ཚིག་ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་སོགས། །གང་ནས་འབེབས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བྱོས། །ཞེས་སོ།
Chinese
第二，如果说因为执著显现不可思议，所以会变得无法衡量吗？不是的，那些不需要一一衡量，因为将一个执著显现确定为法性，一切都会被确定，因为一切执著显现都是同类的。例如，一根芦苇是空心的，那么所有的芦苇都是空心的。如是说，《母经》中说：如果知道了色的如实性，就会知道一切法的纲要和广说。又如《道次第》中说：二取执著、二取对境、三时法，一刹那圆满一切，以见彼实性而如实，如理如实知一切。第四，辩论的驳斥是：那么，个别分别的思慧是错觉还是不是错觉呢？回答是：个别分别的智慧，有法，不是错觉，如果说是错觉，那么就无法确定意义，思慧的产生就变得没有意义了。因此，在这里承认是不错觉的智慧。对此，有人说：因为不错觉，所以会毫不费力地解脱，这太过分了。即使不错觉，如果不解脱，那又有什么用呢？就像根识的现量一样。还有，以执著显现为对境，进行衡量者的个别分别智慧，有法，是错觉，因为将遍计的虚假作为对境，就像执著黄色的海螺一样。这需要考察，是说以自续派为对境呢？还是说以成立无自性的基础为对境呢？第一种情况，不承认这个理由，如果按照第二种情况，那么周遍就不成立，因为衡量者本身，由于个别分别识的原因，在第二刹那会转变为不缘取的智慧，因为是因果关系。正如《毗玛拉智慧开显》中所说：二者的体性虽然暂时介入，但因为是因果关系，所以对另一者也是如此。第二，衡量的理证，包括意义和确定。第一是：为了使所要成立的意义被理解，将方法置于辩论的基础之上，具有进行破立二者的作用。正如《道次第》中所说：因此，理证被称为作用。以及，理证、理证的陈述等，为了理解什么是所要成立的意义，无论是从定义、体性、特征等方面入手，都要详细阐述。
English
Secondly, if it is said that because clinging appearances are inconceivable, they will become immeasurable? No, it is not necessary to measure each of those individually, because by establishing one clinging appearance as the nature of reality, all will be established, because all clinging appearances are of the same kind. For example, if one reed is hollow, then all are hollow. As it is said in the Mother Sutra: 'If you know the suchness of form, you will know the essence and elaboration of all phenomena.' And as it is said in the Stages of the Path: 'Dualistic grasping, dualistic objects, the dharmas of the three times, are all perfected in a single instant. By seeing that reality, one knows all things correctly, just as they are.' Fourthly, refuting objections: Well, is the discriminating wisdom of individual discernment a delusion or not? The answer is: the wisdom of individual discernment, the subject, is not a delusion, because if it were, the meaning would not be established, and the arising of discriminating wisdom would become meaningless. Therefore, here we assert that it is non-delusional wisdom. To this, someone says: Because it is non-delusional, it follows that liberation will be attained effortlessly. If it is non-delusional but does not lead to liberation, what is the point? It is like the direct perception of the senses. Furthermore, the discriminating wisdom of the measurer, having made clinging appearances its object, the subject, it follows that it is a delusion, because it takes the fabricated falsehood itself as its object, like perceiving a yellow conch shell. This needs to be examined. Are you saying that it takes the Svatantrika school as its object? Or are you saying that it takes the basis for establishing selflessness as its object? In the first case, the reason is not accepted. According to the second case, the pervasion is not established, because the object of measurement itself, due to the cause of individual discriminating consciousness, transforms into a non-apprehending wisdom in the second moment, because it is a cause and effect. As it is said in the 'Vimala Wisdom Unveiling': 'Although the nature of the two temporarily intervenes, because it is a cause and effect, it is also the same for the other.' Secondly, the means of measurement, the reason, includes the meaning and the establishment. The first is: in order to make the meaning to be established understood, the method is placed on the basis of debate, having the function of performing both refutation and establishment. As it is said in the Stages of the Path: 'Therefore, the reason is called a function.' And, 'Reasons, statements of reasons, etc., for the purpose of understanding what is to be established, whether you derive it from the definition, essence, characteristics, etc., elaborate on it extensively.'