Tibetan
་བ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསླབ་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལའང་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་དང་། ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་དང་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་བརྒྱད་བརྒྱའོ། །དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན། ཞེས་པས་རྩ་བའི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་གི་ལྷ་བཞི་བཅུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཡབ་ཀྱི་རྟོག་པའི་གནས་སུ་ཡབ་བཅུ་བདུན་དང་ཐུབ་པ་དྲུག་སྟེ་ཉེར་གསུམ། ཡུམ་ལ་ཡུམ་བཅུ་བདུན་དགོད་དོ། །ཇི་ལྟར་འགོད་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་མི་བསྐྱོད་པར་གསལ་བཏབ་པའི་དབུ་ལ་རྣམ་སྣང་། ལག་གཡས་སུ་ཀུན་ བཟང་། གཡོན་ལ་རིན་འབྱུང་། རྐང་གཡས་དོན་གྲུབ། གཡོན་མཐའ་ཡས། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་བཞིའི་གཡས་ཀྱི་རྩ་ནང་དུ་ས་སྙིང་། ཕྱག་རྡོར། ནམ་སྙིང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། གཡོན་གྱི་རྩའི་ཕྱི་རོལ་དུ་རིམ་པར། བྱམས་པ། སྒྲིབ་སེལ། ཀུན་བཟང་། འཇམ་དཔལ། ལག་མཐིལ་གཡས་སུ་གཤིན་རྗེ། གཡོན་དུ་སྟོབས་ཆེན། རྐང་མཐིལ་གཡས་པར་འཁྱིལ་བ། གཡོན་དུ་རྟ་མགྲིན། མཚོག་མར་ལྷ། སྟ་ཟུར་ལ་ལྷ་མིན། སྙིང་གར་མི། ལྟེ་བར་བྱོལ་སོང་། མགྲིན་པར་ཡི་དྭགས། གསང་གནས་སུ་དམྱལ་བའི་ཐུབ་པ་རྣམས་དགོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཕྱུག་མ་ལ་ཡུམ་བཅུ་བདུན་འགོད་པའི་རིམ་པ་ཡབ་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གི་ལྷ་བཞི་བཅུ་པོ་ནི་རགས་པའི་ཆ་ནས་ཐབས་ཀྱི་ལྷར་བཞག་གོ ། གཉིས་པ་ནི། ཐབས་ལྷ་བཞི་བཅུ་པོའ་ཐུགས་ཀར་རང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་བསྒོམ་པ་ནི། ཡན་ལག་སྤྲོས་པ་སྟེ་ཕྲ་བའི་ཆ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷར་བཞག་གོ །གསུམ་པ་ནི། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་གསུམ་འཕྲོར་འགྱུར། །ཞེས་པས་རྩ་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་བཀོད་པའི་ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ་པོ་རེ་རེའི་ཡང་གནས་གསུམ་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་རེ་རེ་འགོད་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའ་ལྷ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །བཞི་པ་ནི། བདག་སྟེ། ཞེས་པས། དེ་ལྟར་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པོའ་སྟེང་དུ་ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ་བསྣན་ཏེ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་ལ་སོ་སོའ་རིགས་བདག་གིས་གཙོ་བྱས་པའི་དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་བརྒྱའོ། །དེས་ན་ཐབས་ཤེས་བྱིན་རླབས་དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀུན་དྲིལ་བས་རྩ་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་སྟོང་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྔ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག རྩགས་ཚ། ཉང་། རོག་སོགས། ཐབས་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་བཞི་བཅུ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་རེ་རེ་ཞིང་བཞི་བཅུ་རེ་སྟེ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །ཉིས་བརྒྱ་པོ་རེ་རེ་ལ་དབུ་རྒྱན་ལྔ་ལྔ་བསྣན་པས་ལྔ་མཚན་ཉིས་བརྒྱ་ལ་སྟོང་ཡོད་དེ། དབུ་རྒྱན་ཁོ་ནའི་གྲངས་ཡིན་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་གཞིའི་ལྷ་ཉིས་བརྒྱ་བསྣན་པས་རྣམ་གྲངས་བྱུང་ཚོགས་སུ་ལྷ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ནའང་། རིགས་པར་མ་མཐོང་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྟངས་དཔྱལ་ གཉིས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་། །རི་རབ་ཏིལ་འབྲུའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དཔེ་བྱད་མཚན་གྱིས་སྤྲས་པའོ། །ཞེས་རྩ་བའི་ལྷ་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་བསྒོམ་པར་གསུངས་པའི་གྲངས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་ཐུགས་ཀའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་བཞི་བཅུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་རྒྱན་བཅིང་བའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དཀྱིལ་འཁོར་སྤྲོས་པའི་སྐབས་སུ་རིན་ཆེན་དྲྭ་བ་ལས། དབང་བསྐུར་བྱིན་རླབས་ཚུལ་བཞིན་བྱ། །ཞེས་པའི་གོ་རིམ་ལྟར་མཛད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་སྤྲོས་པའི་སྐབས་འདིར། ལམ་རིམ་ལས། བྱིན་རླབས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དུ་སྒོམ། །དབུ་ཡི་གནས་ལྔར་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དབང་གི་གོང་དུ་བྱིན་རླབས་བྱ་དགོས་ཏེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ལྷ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལའང་དབུ་རྒྱན་གྱི་ལྷ་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་གཙོ་མཆོག་གི །ཞེས་སོགས་ཏེ། གཙོ་བོ་མི་བསྐྱོད་པ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་གཞན་རྣམས་ལའང་རིགས་འགྲེ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། གང་རྩ་ལྷར་སོང་བའི་ཡབ་ཡུམ་གྱི་རྟོག་པའི་གནས་སུ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་འགོད་པ་ཙམ་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བ་རིགས་ལྔ་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་བཟང་སྟེ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་དྲུག་ལ་སྟོང་ཚོ་དྲུག སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་བཅུ་དྲུག་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཟུང་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པས་སྟོང་ཚོ་བཅུ་གཉིས། ཐུབ་དྲུག་ལ་ཡུམ་མེད་པས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་གྱི་ཡུམ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ། རྟགས་ཀྱི་ཡུམ་པདྨ་ཡིན་པས་གདན་པདྨ་ལ་འགོད་ཟེར་ནའང་། འདིར་བླ་མ་རྣམས། རྗེ་སྒྲོ་ཕུག་པ་སོགས། ཤེས་རབ་མཚོན་བྱེད་གཡོན་ཡིན་པས། གཡོན་ཕྱོགས་སུ་འགོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྐང་ལག་གི་རིགས་བཞི་དང་། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་རྣམས་གཡས་གཡོན་གྱི་ཆ་འཛིན་པའི་རིམ་པས་རྩའི་མདུན་རྒྱབ་དང་། ཕྱི་ནང་གི་སེམས
Chinese
这是关于修习分别智三摩地的方法的教导。其中有三种：修习千佛、二万四千佛和桑耶寺自然成就坛城。第一种，有方便的四十大神，智慧的四十大神，身语意的百二十大神，以及顶饰的八百大神。第一种是：“具足四十二支”，这意味着在根本的父神和母神之上，观想四十位支分神。在父神的分别处，安置十七位父神和六位能仁，共二十三位。在母神处，安置十七位母神。如何安置呢？将自己明观为不动佛，在头部安置毗卢遮那佛，右手安置普贤菩萨，左手安置宝生佛，右脚安置不空成就佛，左脚安置无量光佛。在眼、耳、鼻、舌四者的右侧脉络内，依次安置地藏菩萨、金刚手菩萨、虚空藏菩萨、观世音菩萨。在左侧脉络外，依次安置慈氏菩萨、除盖障菩萨、普贤菩萨、文殊菩萨。在右手掌心安置阎魔，左手掌心安置大力金刚，右脚掌心安置盘绕者，左脚掌心安置马头明王。在发髻处安置天神，在发际处安置非天，在心间安置人，在脐间安置旁生，在喉间安置饿鬼，在秘密处安置地狱的能仁。同样，在母神金刚界自在母处，安置十七位母神的次第与父神相同。这样，四十位支分神从粗略的层面来说，被安立为方便之神。第二种是，在四十位方便神的内心，观想各自相同的智慧萨埵，这是支分的扩展，从精细的层面来说，被安立为智慧之神。第三种是，“四十二变三倍”，这意味着在根本的父神和母神之上所安置的四十位方便神，每一位的三个位置上，安置身语意的神，这就是身语意无尽庄严轮的百二十神。第四种是，“我即”，这意味着，在这百二十神之上，加上四十位方便神，总共一百六十位神，在这些神之上，各自以种姓主尊为主，安置五位顶饰神，总共八百位。因此，将方便、智慧、加持、顶饰之神全部合在一起，在根本的父神和母神之上，观想支分和增上的千位神。在此，古代的...
English
This is a teaching on the method of training in the samadhi of discriminating wisdom. There are three types: training in the mandala of a thousand Buddhas, twenty-four thousand Buddhas, and the spontaneously accomplished Samye Monastery. In the first, there are forty deities of means, forty deities of wisdom, one hundred and twenty deities of body, speech, and mind, and eight hundred deities of the crown ornament. The first is: "Possessing forty-two branches," which means that on the fundamental father and mother deities, one contemplates the forty branch deities. In the place of the father deity's conceptualization, place seventeen father deities and six Thubpas, totaling twenty-three. In the place of the mother deity, place seventeen mother deities. How are they placed? Visualize yourself as Akshobhya, with Vairochana on the head, Samantabhadra on the right hand, Ratnasambhava on the left hand, Amoghasiddhi on the right foot, and Amitabha on the left foot. In the inner right channels of the four: eyes, ears, nose, and tongue, place Kshitigarbha, Vajrapani, Akashagarbha, and Avalokiteshvara respectively. On the outer left channels, place Maitreya, Nivarana-Vishkambhin, Samantabhadra, and Manjushri respectively. On the right palm, place Yama, on the left palm, place Mahabala. On the right sole, place the coiled one, on the left sole, place Hayagriva. On the topknot, place the deva, on the hairline, place the asura, in the heart, place the human, in the navel, place the animal, in the throat, place the preta, and in the secret place, place the Thubpas of hell. Similarly, in the mother deity Vajradhatvishvari, the order of placing the seventeen mother deities is the same as with the father deity. Thus, the forty branch deities, from a coarse perspective, are established as deities of means. The second is, in the heart of each of the forty deities of means, contemplate a wisdom being identical to themselves. This is the expansion of the branches, and from a subtle perspective, they are established as deities of wisdom. The third is, "Forty-two becomes three-fold," which means that on the fundamental father and mother deities, the forty deities of means that are placed, in each of their three places, place a deity of body, speech, and mind. These are the one hundred and twenty deities of the inexhaustible adornment wheel of body, speech, and mind. The fourth is, "I am," which means that on top of these one hundred and twenty deities, add the forty deities of means, totaling one hundred and sixty deities. On top of these deities, each with their respective family lord as the main one, place five crown ornament deities, totaling eight hundred. Therefore, by combining all the deities of means, wisdom, blessings, and crown ornaments, on the fundamental father and mother deities, one contemplates the thousand deities of branches and additions. Here, the ancient...
Chinese
有些智者，如：擦、蔡、娘、若等，认为方便的本尊有四十位，智慧的本尊有四十位，身、语、意的本尊各有四十位，总共两百位是数量的基础。这两百位本尊的每一位都加上五个头饰，五种圆满的两百位就有一千个头饰，这只是头饰的数量。在这之上加上基础本尊的两百位，总数加起来就有一千两百位本尊。虽然这样说，但我觉得不合道理。在《道次第》中说： “双运手印及， 千佛之坛城， 如芥子聚须弥， 相好庄严身。” 因为根本本尊观修千佛会破坏数量，而且心中的智慧勇识四十位是智慧的本尊，因为舍弃了装饰，所以戴头饰也不合道理。还有，在展开坛城的时候，按照《宝鬘论》中“灌顶加持如法行”的顺序来做。然而，在这个展开数量的场合，《道次第》中说：“加持观想为三金刚，头部五处观五智。”像这样，必须在灌顶之前进行加持，因为身语意的本尊一百二十位也要观想头饰的本尊。第二是“如是具足之主尊”等等，就像主尊不动金刚父母的布置方式一样，其他的本尊也要知道类推，只要将成为根本本尊的父母的分别处安立为普贤父母就可以了。这样一来，五部如来、至尊普贤，也就是六对父母就有六千位，十六位勇识父母、八位门神父母，也就是二十四位，有十二对，所以有一万两千位。六位能仁没有明妃，有些人说，意义上的明妃是法界，象征的明妃是莲花，所以安立在莲花座上。但在这里，上师们，如杰·卓普巴等说，智慧所象征的是左边，所以在左边安立。按照手脚的四种类别，以及门神父母们执持左右部分的顺序，根本本尊的前后，以及内外之意。
English
Some scholars, such as Tsa, Tsai, Nyang, Rok, etc., consider that there are forty deities of skillful means, forty deities of wisdom, and forty deities each for body, speech, and mind, totaling two hundred as the basis of the count. Adding five head ornaments to each of these two hundred deities, the two hundred with five perfections have a thousand ornaments, which is just the number of head ornaments. Adding the two hundred base deities on top of that, the total number of deities becomes one thousand two hundred. Although it is said this way, I don't think it is reasonable. In the Lamrim (Stages of the Path), it says: "The mudra of union and, The mandala of a thousand Buddhas, Like a mustard seed containing Mount Meru, Adorned with marks and signs." Because meditating on a thousand Buddhas for the root deity would destroy the count, and also because the forty wisdom heroes in the heart are wisdom deities, and because ornaments are abandoned, it is not reasonable to bind head ornaments. Also, when unfolding the mandala, one should act according to the order in the Jewel Garland, which says, "Empowerment and blessings should be done properly." However, in this case of unfolding the numbers, the Lamrim says, "Meditate on blessings as the three vajras, in the five places of the head, the five wisdoms." Like this, blessings must be done before empowerment, because the one hundred and twenty deities of body, speech, and mind must also meditate on the deities of head ornaments. The second is "The supreme chief who possesses such qualities," etc. Just as the main deity, the Immovable Vajra father and mother, are arranged, the other deities should also be understood by analogy, and it is only different in that the places of conceptualization of the father and mother who have become the root deity are established as Samantabhadra father and mother. In this way, the five families of Buddhas, the supreme Samantabhadra, that is, the six pairs of fathers and mothers, have six thousand. The sixteen hero and heroine parents, the eight gatekeeper parents, that is, twenty-four, have twelve pairs, so there are twelve thousand. The six Thubpas (sage) do not have consorts, and some say that the consort in meaning is the Dharmadhatu, and the consort in symbol is the lotus, so they are established on a lotus seat. But here, the lamas, such as Je Drophukpa, etc., say that what wisdom symbolizes is the left side, so they are established on the left side. According to the four categories of limbs, and the order in which the gatekeeper parents hold the left and right parts, the front and back of the root deity, and the meaning of inner and outer.