Tibetan
་དག་ལ་སོགས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཕྱག་རྒྱ་གྲངས་མ་ངེས་མོད་ཀྱང་། བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་སོ་སོའ་ཕྱག་རྒྱ་ཙམ་མམ། ཡང་ན་སྤྱིའི་དམ་རྒྱ་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་བསྣོལ་ཏེ་སྦྱར་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རུང་བར་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་རྡོ་རྗེ་ཐལ་མོ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྲོ་བོ་ལ། གཙོ་བོ་རིགས་ལྔའི་དང་། འཁོར་གྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱས་པའི་སོ་གཅིག་པར། དབུས་ཀྱི་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་སྤྱན་འགྲེལ་དུ་བཤད་རྒྱུད་རྡོ་རྗེས་རྒྱས་པར་བཀྲལ་མོད། དེ་ལྟནའང་ཕྱག་བཞེས་སུ་གལ་པོར་སྦྱར་ཏེ་མཛད་པས། དེ་ལ་གཉིས། ཁུངས་དང་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའ་ཕྱག་རྒྱ་མཆོད་ཅིང་གསོལ་བ་གདབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་གལ་པོ་དང་། །གསང་བ་སྙིང་པོའ་རྒྱུད་དག་ལས། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚོན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བཛྲ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། རྒྱས་པ་ལས། གནས་དང་ཡུལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །རྒྱུད་གཞན་དག་དང་མཐུན་པར་བཤད། །མ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ འདས་མདོ་ཆེ་ལས་བཤད། །ཅེས་ཞལ་འཕངས་པ་ལྟར། གནས་ཡུལ་སྒོ་མ་ཉི་ཤུའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྒྱུ་དྲྭ་དང་གལ་པོ་སོགས་དང་། དབང་ཕྱུག་མའི་ཕྱག་རྒྱ་འཇིག་རྟེན་འདས་མདོ་ལས་ཁ་བསྐང་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ལྷ་གང་དང་གང་གི་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་གསལ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ། དེའི་ཐུགས་ཀར་རང་རང་གི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་བསམ་ཞིང་ངག་ནས་ཚིག་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་རྒྱ། ཕྱག་མཚན་འཛིན་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅའ་ཞིང་བསམ་པ་ནི་དམ་རྒྱ། གཡོན་ཕྱོགས་ནས་བཅས་ལ་རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་མདུན་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་འགྲོལ་བ་ནི་ལས་རྒྱའོ། །དེའང་ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་ལས། སྐུ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། །གསུང་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །ཕྲིན་ལས་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། །ཐུགས་ནི་དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་རྒྱ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཕུལ་བས་མཉེས་ནས་དབང་དང་དངོས་གྲུབ་སྩོལ་བར་བསམ་པའོ། །ལྔ་པ་སྐྱོན་ནི། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་སྤངས་ན་གསུང་གི་དམ་ཚིག་ཉམས་པས་ཕུང་ཞིང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐུགས་ཐིག་ལས། རལ་གྲིའི་སོ་ལ་བཟུང་ཉེས་ལྟར། །ནན་ཏན་མེད་པའི་གསང་སྔགས་པ། །ཕུང་ཞིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་ལས། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་རབ་བརྟན་ན། །དངོས་གྲུབ་ཡ་མཚན་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དངོས་པོ་བཅུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ། གྲོལ་ལམ་དང་། ཐབས་ལམ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དབྱེ་བ། ཁྱད་པར། གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲོལ་ལམ་ལ་ཕྱེ་ན་རིམ་གྱིས་པ་དང་ཅིག་ཅར་བ་གཉིས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། རིམ་གྱིས་ཡང་ན་ཅིག་ཅར་དུ། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ལས། རིང་བའང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དགག གཞག སྤང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལྷ་རྗེ་མེ་ཉག་པ་ན་རེ། སྔོན་དུ་ལྟ་བ་རྟོགས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཁ་སྤོས་ནས་བསྒོམ་པ་རིམ་གྱིས། མ་སྤོས་པར་བསྒོམ་ པ་ཅིག་ཅར་བའོ་ཟེར། དེ་ལྟར་ན། མཚན་བཅས་ལྷ་སྐུ་བསྒོམ་པའི་ཅིག་ཅར་བ་འདི་ཅིག་ཅར་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུ་མི་བསྒོམ་ལ། ཏིང་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་ལྷ་སྐུ་བསྒོམས་པས་ཁ་སྤོས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ་དབྱེར་མེད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས། བསྒོམ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ་དབྱེར་མེད་ཆིག་ཆོད་དུ་གོམས། འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིནཔའི་དུས་སུ་དབྱེར་མེད་ཆིག་ཆོད་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅིག་ཅར་བ། དབྱེར་མེད་དུ་རིམ་གྱིས་རྟོགས། རིམ་གྱིས་གོམས། རིམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་པའོ་ཞེས་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཆེན་པོ་དང་རྗེ་སྒྲོལ་གཡུང་གཉིས་གསུངས་ཏེ་ལེགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན། ཅིག་ཅར་བ་ལ་སེམས་ལྔ་རིམ་གྱིས་སྐྱེའམ་མི་སྐྱེ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཅིག་ཅར་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཅིག་ཅར་བའི་ལམ་དེ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ལྔ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བས་སྐྱོན་ཕྱི་མ་མེད་ལ། སྐྱེ་ལུགས་རིམ་ཐོད་རྒལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་སྐྱེ་བས་སྐྱོན་དང་པོའང་མེད་དེ། ཤོ་མང་འདབ་མ་ལྔ་སྦྲགས་ལ་ཁབ་ཀྱིས་འབུགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིམ་གྱིས་པའི་དཔེ་ནི་ཤིང་ལེབ་ལྔ་སྦྲགས་ལ་གསོར་གྱིས་འབིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་རིམ་གྱིས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། ལམ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་བཅིངས་ཏེ་བཤད་པ་དང་། དེ་ལ་མཐར་ཆགས་དང་ཐོད་རྒལ་དུ་བརྟག་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཟག་ལྡོག་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཟག་བཅས་ཟག་མེད་དམ། ལྟ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་སུའང་འཆིང་དུ་རུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར། ཇི
Chinese
等等，由于所化众生的不同，手印的数量并不确定。但因为喜欢简略，所以仅仅是五如来的各自手印，或者仅仅是共同的誓言手印，即金刚合掌交叉，也被认为是可行的。如是说：其他还有各种手印，或者仅仅是如来本身，或者仅仅是金刚合掌。这是关于寂静尊的。第二是忿怒尊，主要有五部的手印和眷属的手印。第一，在广大的索吉巴中，中央嘿噜嘎的手印是……等等，在《眼疏》中说，续部金刚对此作了广释。即便如此，也应重视并实践。对此有二：一是说明来源和必要，二是供养各自的手印并祈祷。第一，为了象征从嘿噜嘎的根本和《秘密藏续》等中解脱。如是说。第二，金刚嘿噜嘎的手印是……等等。第二，在广大的仪轨中，处所和地域的手印与其他续部相同。空行母们的手印在《越世
English
Etc., due to the different beings to be tamed, the number of mudras is not fixed. But because of the liking for brevity, it is taught that merely the individual mudras of the five Tathagatas, or even just the common samaya mudra of the vajra clasped palms crossed, is also sufficient. As it is said: Furthermore, there are various mudras, or just the Tathagata himself, or just the vajra clasped palms. This is regarding the peaceful deities. Second, for the wrathful deities, there are mainly the mudras of the five families and the retinue. First, in the extensive Sochikpa, the mudra of the central Heruka is... etc., as it is said in the Eye Commentary, the Tantra Vajra extensively explained this. Even so, it should be valued and practiced. There are two aspects to this: first, explaining the source and necessity, and second, offering the individual mudras and making supplications. First, to symbolize liberation from the root of Heruka and the Secret Essence Tantras, etc. Thus it is said. Second, the mudra of Vajra Heruka is... etc. Second, in the extensive ritual, the mudras of places and regions are said to be in accordance with other tantras. The mudras of the Matrikas are in the Transcendent
Chinese
갸 饶丹那。成就殊胜大奇迹。心中所想皆能成。如是说。已述说完毕道路的顺缘事物十种。第二，道路的体性方面，有解脱道和方便道两种。第一种，分、特点、决断。第一，解脱道如果分的话，有次第的和顿时的两种。如这其中所说：次第或者顿时。以及《道次第》中说：长久的也是次第和顿时的。如是说。第二，遮、立、断三种。第一，拉杰麦涅巴说：先证悟见解，然后转移到三摩地而修是次第的，不转移而修是顿时的。如果是这样，观想有相本尊的顿时，这个顿时就不成立了。因为在见解的时候不观想本尊，在三摩地的时候观想本尊，所以有转移的缘故。第二，在决定见解的时候，证悟为无别唯一。在修持的时候，习惯于无别唯一。在果达到究竟的时候，使之无别唯一而达到究竟，这是顿时的。无别地次第证悟，次第习惯，次第使之达到究竟，这是次第的。这是喇嘛德谢钦波和杰卓雍二位所说，说得好。第三，如果是这样，顿时的生起五心次第生起或者不生起？如果按照第一种，就变成不是顿时的了。如果按照第二种，顿时的道就变成不是道的体性了，因为不生起五心的缘故。如果说生起，就没有后面的过失，生起的方式依靠次第超越，时间非常快速地生起，所以也没有第一个过失。就像用针刺穿五瓣重叠的芍药花一样。因此，次第的比喻就像用锥子刺穿五块重叠的木板一样，这是上师们所说的。第三有二，第一，次第的决断方面，以道路的三个特征来束缚而宣说，以及对它进行终极和超越的考察，以及思考这些有无有垢无垢的差别。第一，有垢还是无垢？见解和三摩地二者都可以束缚，然而在此处，如
English
갸 Rabtenna. Achieve great and wonderful miracles. All thoughts in the mind will be accomplished. Thus it is said. The ten conducive things for the path have been explained. Secondly, regarding the nature of the path, there are two: the path of liberation and the path of means. The first has divisions, characteristics, and ascertainment. First, if the path of liberation is divided, there are two: gradual and sudden. As it says in this very text, "Gradually or suddenly." And in the Lamrim, "The long is also gradual and sudden." Thus it is said. Secondly, there are three: negation, establishment, and abandonment. First, Lhaje Menyakpa said, "First realizing the view, then shifting to samadhi and meditating is gradual. Meditating without shifting is sudden." If that is the case, this suddenness of meditating on a deity with characteristics will not be sudden. Because one does not meditate on the deity during the view, and one meditates on the deity during samadhi, so there is a shift. Secondly, at the time of ascertaining the view, realize it as non-dual and unique. At the time of practicing meditation, become accustomed to non-dual and unique. At the time when the result is perfected, make it non-dual and unique to achieve perfection. This is sudden. Gradually realize non-duality, gradually become accustomed, gradually make it achieve perfection. This is gradual. This was said by Lama Deshek Chenpo and Je Drol Yung, and it is good. Thirdly, if that is the case, in the sudden, do the five minds arise gradually or not? If according to the first, it will not be sudden. If according to the second, the sudden path will not be the nature of the path, because the five minds do not arise. If they arise, there is no later fault. The way they arise depends on gradual transcendence, and they arise very quickly, so there is no first fault either. It is like piercing five overlapping peony petals with a needle. Therefore, the example of the gradual is like piercing five overlapping wooden boards with an awl, as the previous lamas have said. Thirdly, there are two. First, regarding the ascertainment of the gradual, it is explained by binding the path with three characteristics, and examining it as ultimate and transcendent, and considering the differences of whether these have defilements or are without defilements. First, is it with defilements or without defilements? Both view and samadhi can be bound, but in this case, as