Tibetan
ནས་སྒྱུ་མ་ལ་སྨོན། དེ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་ལ་འཇུག །སྤྲོས་བཅས་དང་ཚོགས་སྒྲུབ་ལ་གནས། རིག་ འཛིན་བཞི་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལས། གསུམ་མཐོང་གནས་པ་བཞི་དང་ལྡན། །ལྔ་པ་ལྔ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར། །ཞེས་པས་ལྟ་བ་ལ་གཡོ་སྨོན་འཇུག་གསུམ་དང་། དེ་ཏིང་ནས་སྤྲོས་པའི་བར་བཞི་ལ་གནས་པ། ཚོགས་སྒྲུབ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལས། ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་གཅིག་ལྔར་ལྡན། །ཞེས་པས། ལམ་རེ་རེ་ལ་སེམས་ལྔ་ལྔའི་ལྡན་ཚུལ་བརྩི་སྟེ། གོ་སླའོ། །གཉིས་པ་ཐབས་ལམ་གྱི་སེམས་ལྔ་ནི། ཁམས་ཉེར་གཅིག་པ་ལས། འཇུག་དང་ལྡང་དང་གནས་པ་དང་། །སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ནོ། །གཡོ་དང་བསྐྱོད་དང་ལྡང་དང་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ལམ་པས་ཐབས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་སུ། རྩ་གནས་ནས་ཐིག་ལེ་མགོ་གཡོས་ཙམ་ན་བདེ་བ་མགོ་ལྡང་བའི་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་ནི་གཡོ་ལྡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །བདེ་བ་སྔ་མ་འཇིག་ཅིང་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་འཇུག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ལུས་ཀྱི་རྩ་ཐིག་རྣམས་རང་སར་གནས་པས་བདེ་བའང་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པར་གནས་པ་ནི་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྔ་མའི་བདེ་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ལ་སྨོན་པ་ནི་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །ཐིག་ལེ་དབབ་བཟློག་གི་སྦྱོར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་རྩེར་འགྲོ་འོང་དུ་གནས་པ་ནི་འགྲོ་འོང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག །ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་ལྔ་ཡིན་ན། ལམ་པ་གང་གིས་བྱེད་ཅེས་རྒོལ་ན། ལན་ནི། སེམས་ལྔ་སྐྱེ་བའི་གཞི་མའི་ངོས་ནས་ལམ་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་པ་རང་གི་ངོས་ནས་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཞེས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་སྒྲ་དོན་ནི། ངོ་བོ་དང་ལྟོས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ལམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་བྱར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ཡུལ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མ་བཤད་ཅིང་། །རབ་ཏུ་མཆོག་གྱུར་དགེ་སློང་ལའང་། །གསང་ལས་ཤིན་ཏུ་གསང་བ་མཆོག །ཅེས་སོ། །བཞི་པ་དབྱེ་བ་ལ། དངོས་དང་། འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཁོག་གཞུང་ ལས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཞེས་པས་གཉིས་སུ་དབྱེའོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཐབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ལམ་སྟེ། རྒྱ་མཚོ་ལས། གྲོལ་ལམ་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་བསྟན། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དགག །གཞག །སྤང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཉང
Chinese
期望如幻化。那进入一个手印。安住于有戏论和积聚资粮。于四种持明获得究竟。第二是，从那之中。《三见安住具四，第五与第五合。》因此，对于见，有动、愿、入三种，以及安住于从那禅定到有戏论之间的四种，于积聚资粮获得究竟。第三是，从那之中。《或者瑜伽一具五。》因此，计算每条道上具备五种心的方式，很容易理解。第二，方便道的五种心是，从二十一种界中。《入与起与住，愿菩提心也。动与行与起与住。》等等。那也是，当行者修持方便道的时候，从脉轮处明点稍微动摇时，安乐开始升起的姿态是动起菩提心。先前的安乐消逝而进入后来的安乐是消逝进入菩提心。身体的脉和明点都安住在自身的位置，因此安乐也生起而不停息地安住是安住菩提心。缘于先前的安乐而期望后来的安乐是期望菩提心。以明点下降回升的结合，菩提心在金刚和莲花的顶端来回安住是来回菩提心。这里有些人，如果道的自性是五种心，那么行者用什么来做呢？如果这样反驳，回答是，从五种心生起的根本层面来说是行者，而生起的自身层面来说是道的自性，因此没有过失。这是上师们所说的。第三，声音的意义是，因为没有成为本体和相关的共同行者所行持的对象，所以称为特殊的道。如《后部续》所说。《瑜伽行境心要义，不与声闻诸众说，于极殊胜之比丘，秘密之中极秘密。》等等。第四，分类有，本体和区分的差别。第一是，根本论典中说。《不共分二种。》因此分为两种。两种是什么呢？智慧完全解脱之道和以方便决定的道。如《大海》所说。《解脱道中方便说。》等等。第二，有遮止、安立、断除三种。第一是，
English
Wishing for illusion. That enters into a single mudra. Abiding in elaboration and accumulating merit. Reaching the end of the four vidyadharas. The second is, from that. "The three see abide possessing four, the fifth unites with the fifth." Therefore, for view, there are three: movement, wish, and entry, and abiding in the four from that samadhi to elaboration, reaching the end in accumulating merit. The third is, from that. "Or yoga one possesses five." Therefore, counting the way each path possesses five minds, it is easy to understand. Second, the five minds of the path of means are, from the twenty-one elements. "Entry and rising and abiding, wishing is also bodhicitta. Movement and going and rising and abiding." And so on. That is also, when the practitioner practices the path of means, when the bindu slightly moves from the root place, the way bliss begins to rise is the moving and rising bodhicitta. The previous bliss disappears and enters the later bliss is the disappearing and entering bodhicitta. The body's channels and bindus all abide in their own places, so bliss also arises and abides without ceasing is the abiding bodhicitta. Focusing on the previous bliss and wishing for the later bliss is the wishing bodhicitta. With the union of dropping and reversing the bindu, the bodhicitta abides going and coming at the tip of the vajra and lotus is the going and coming bodhicitta. Here some, if the nature of the path is five minds, then what does the practitioner do? If they argue like that, the answer is, from the basis of the arising of the five minds, it is the practitioner, and from the aspect of the arising itself, it is the nature of the path, so there is no fault. This is what the previous lamas said. Third, the meaning of the sound is, because it has not become an object to be practiced by the common practitioners of essence and relation, it is called a special path. As the Later Tantra says. "The yogic conduct, the meaning of the essence, is not spoken to the Shravakas, and even to the most excellent bhikshu, it is the most secret of secrets." And so on. Fourth, the divisions have, the difference of substance and distinction. The first is, in the root text. "The uncommon is divided into two." Therefore, it is divided into two. What are the two? The path of wisdom completely liberated and the path determined by means. As the Ocean says. "In the path of liberation, means are taught." And so on. Second, there are three: negation, establishment, and abandonment. The first is,
Tibetan
་ཇོ་མདོ་ན་རེ། དབང་དང་བདེ་བ་སྟོན་པ་ཐབས་ལམ། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་གྲོལ་ལམ་མོ་གསུང་། བླ་མ་གོང་མ་ཕལ་ཆེར། ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་དང་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྤྱད་ཀྱང་མི་འཆིང་ཞིང་གྲོལ་བར་སྟོན་པས་ཐབས་ལམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་ནི་གྲོལ་ལམ་མོ་གསུང་། བཞེད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་མི་སེམས་ཏེ། དང་པོ་ལྟར་ན། དབང་དང་བདེ་བ་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར། མངོན་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲོལ་བ་འདི་ཐབས་ལམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་ན། ངོ་མཚར་ངན་འགྲོ་ཐར་པའི་ཐབས། ཞེས་ཐབས་ལམ་དུ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གསང་སྔགས་མཐའ་དག་ཐབས་ལམ་དུ་ཐལ། འདོད་ན། གསང་སྔགས་ལ་གྲོལ་ལམ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། རིམ་གསུམ་ལས། དབུ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །གྲོལ་ལམ་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་བསྟན། །ཅེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཙོ་བོར་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་འཇུག་གིས་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲོལ་ལམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མཉམ་སྦྱོར་གྱིས། །རང་བྱུང་ཀུན་ངམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །གཙོ་བོར་ཐབས་དང་གདམས་ངག་གི་སྒོ་ནས་འཆིང་བ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ལམ་སྟེ། ངོ་མཚར་ངན་འགྲོ་ཐར་པའི་ཐབས། །ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྱུ་མར་སྣང་བ་མིག་ཡོར་ཚུལ། །སྦྱོར་སྒྲོལ་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་ཀྱང་། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་བྱས་པ་མེད། །ཅེས་དང་། ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ལམ་དེ་ཉིད་དཔེས་མཚོན་ནས་བཤད་ན་བདེ་བླག་ཏུ་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཀྵི་ཀའི་སྦྱོར་ བས་ལྕགས་ཁམས་གསེར་དུ་བསྒྱུར་བ་བཞིན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མྱུར་ལམ་ཡིན་པས་ཐབས་ལམ་དང་། དེ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གསེར་འགྱུར་གྱི་ཐབས་གཞན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ཀཽསྟུ་བྷ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞག་པའི་རྡོའི་ཁམས་གསེར་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་གྲོལ་ལམ་གྱི་དཔེའོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་ནའང་གྲོལ་ལམ་ལ་ཐབས་དང་གདམས་ངག་མི་དགོས་ཤིང་། ཐབས་ལམ་ལ་ཤེས་རབ་གསུམ་མི་དགོས་པར་ཐལ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། གཙོ་བོར་མི་དགོས་པ་འདོད་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་དགོས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྗེ་དྲི་ངས་པ་ཉེ་སྟོན་གྱི་གེགས་སེལ་སྒྲོན་མེ་ལས། ལམ
Chinese
觉摩多说：指示权力和安乐的方便道，通过三种智慧之门修持是解脱道。上师们大多具有方便的诀窍，即使运用烦恼也不会被束缚，并指示解脱，这是方便道。将法性的意义与三种智慧结合是解脱道。这两种观点都不太好理解。如果按照第一种观点，因为不指示权力和安乐，那么显现出来的解脱就不是方便道了。如果承认，那么“奇妙恶趣解脱之方便”就与作为方便道所说相矛盾。如果按照第二种观点，因为指示不舍弃烦恼而解脱的方便，那么所有密咒都应成为方便道。如果承认，那么密咒就根本没有解脱道了。不能承认，因为《次第三》中说：“中观有两种，显现解脱道为方便。”相矛盾的缘故。第二种是，主要通过三种智慧之门，以知识的进入而从束缚中解脱，从而成就果位，这是解脱道。如云：“于圆满智慧之坛城，以闻思修之结合，自生任运而成就。”主要通过方便和诀窍之门，以苦行来运用束缚，从而迅速成就果位，这是方便道。如云：“奇妙恶趣解脱之方便，本来自生无生之如是性，如幻显现如眼翳，虽作结合解脱诸事，然微尘许亦无所作。”又云：“以阿哩嘎哩之手印，一切一切皆得成就。”此外，如果用比喻来阐释这条道路，就很容易理解。就像用水银的结合将铁变成金一样，这是精通方便的快速道路，所以是方便道。并非不依赖它就没有其他炼金的方法，就像与珍宝 कौस्तुभ (kaustubha，考斯图巴，如意宝) 一起放置的石头变成金一样，这就是解脱道的例子。第三种是，即使如此，解脱道也不需要方便和诀窍，方便道也不需要三种智慧，如果这样认为就错了。要区分开来，主要是指不需要，但并非完全不需要。如杰智囊巴·涅顿的《遣除障碍明灯》中所说：道路。
English
Jomo Do said: The path of means that demonstrates power and bliss, practicing through the three wisdoms is the path of liberation. Most of the former lamas, possessing the key instructions of means, even if they use afflictions, they are not bound and demonstrate liberation, this is the path of means. Combining the meaning of the nature of reality with the three wisdoms is the path of liberation. Both of these views are not well understood. According to the first view, since it does not demonstrate power and bliss, this manifest liberation is not the path of means. If you accept, then it contradicts what is said as the path of means, "The wonderful means of liberation from bad migrations." According to the second view, since it demonstrates the means of liberation without abandoning afflictions, then all secret mantras should become the path of means. If you accept, then there is absolutely no path of liberation in secret mantras. It is not possible to accept, because in the Three Stages, it says, "The Middle Way is of two kinds, the path of liberation is shown as means." Therefore, it contradicts. The second is that mainly through the door of the three wisdoms, liberation from bondage through the entry of knowledge, thereby accomplishing the result, is the path of liberation. As it is said, "In the mandala of complete wisdom, through the combination of hearing, thinking, and meditating, self-arisen and spontaneous accomplishment." Mainly through the door of means and key instructions, using bondage with asceticism, thereby quickly accomplishing the result, is the path of means. As it is said, "The wonderful means of liberation from bad migrations, the self-arisen unborn suchness, the illusory appearance like an eye disease, although all actions of combining and liberating are done, not even a particle is done." And it is said, "By the mudra of Āli and Kāli, everything, everything will be accomplished." Furthermore, if that path itself is explained with an example, it will be easily understood. Just as the combination of mercury transforms iron into gold, this is the quick path of being skilled in means, therefore it is the path of means. It is not that there is no other method of alchemy without relying on it, just as the stone placed together with the jewel कौस्तुभ (kaustubha, Kaustubha, wish-fulfilling jewel) turns into gold, this is the example of the path of liberation. The third is that even so, the path of liberation does not need means and key instructions, and the path of means does not need the three wisdoms, if you think so, it is wrong. It should be distinguished, mainly it means it is not needed, but it is not all-encompassing that it is not needed at all. As Je Drinpa Nyeton's "Lamp for Clearing Obstacles" says: The path.