Tibetan
ལས། གཞི་ཡི་ཐེག་པ་དང་པོར་ཞོག །དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བགྲོད་བྱས་ཏེ། །ཞེས་དང་། ལམ་ཆུང་ལས། ལ་ལ་ཐུན་མོང་ལམ་རྣམས་ནས། །རྐྱེན་རྒྱུས་འདིར་འཇུག་བསླབ་པར་ངེས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འོག་མའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འདིར་འཇུག་པ་སྟེ། ལམ་ཆུང་ནས། ཐུན་མོང་ས་མཐར་བྱས་པའི་ཚེ། །ཡང་དག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བཅོ་ལྔ། །བྱིན་རླབས་འཚམས་པར་མོས་སྣང་བས། །འཁོར་ལོའི་ས་ལ་འགྱུར་བར་ངེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་འབྲེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། འབྲེལ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ནི། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་གནས་པ་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། སྙིང་པོ་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་དང་། ཞེས་སོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མའི་སྐྱོན་ཐོས་པས་སྐྱོ་ཞིང་། གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པས་བྲོད་ནས། འདིར་འཇུག་པའི་འདུན་རྩོལ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྔ་མའི་འཕྲོས་ལས། བཤེས་གཉེན་མགོན་ལས་ལུང་གཉིས་ཐོས། །ཡོན་ཏན་མཐོང་དང་སྐྱོན་མཐོང་དང་། །དེ་ཡི་སྐྱོ་རྨོངས་བྲོད་དང་བས། །གཉིས་པའི་རྒྱུ་རུ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལས། དེ་དག་གསང་སོགས་དམིགས་པ་སྟེ། །སྐད་ཅིག་འཕེལ་བ་དེ་མ་ཐག །ཅེས་པས་རྐྱེན་བཞི་ལས། ཆོས་ཉིད་རྟོགས་རུང་གི་བློ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་སློབ་བུ་དེ་རྒྱུའི་རྐྱེན། ལུང་མན་ངག་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན། མཚོན་བྱེད་ཡི་གེའི་རྒྱུད་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན། ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་གོ་ཕྱེ་ནས་ཕྱི་མའི་རྟོགས་པ་བོགས་ཕྱུང་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནོ། །གསུམ་པ་འབྲེལ་པ་ལའང་བཞི་ལས། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ལམ་པ་དེ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་རང་རིག་དོན་གྱི་བླ་མ་དང་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟར་ངོ་ བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ། བདག་རྐྱེན་རྟགས་ཀྱི་བླ་མ་དང་གསེར་སྣོད་དང་སེང་གེའི་འོ་མ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་དུ་འབྲེལ། དམིགས་རྐྱེན་བསྟན་བྱའི་ཆོས་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་དང་མེ་དང་དུ་བ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་དུ་འབྲེལ། དེ་སྟོན་པ་པོ་རྒྱལ་བ་དྲུག་པ་དང་ཉི་མ་དང་གླིང་བཞི་ལྟར་ལས་དང་ཐུགས་རྗེས་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་ངོ་བོས་འབྲེལ། །དེ་ལྡན་བྱ་བྱེད་སྣོད་བཅུད་དུ། །ཆེན་པོའི་ལུང་དང་འབྲེལ་བ་དང་། །མགོན་དང་བྱ་བྱེད་ཐུགས་རྗེས་འབྲེལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དགོས་ན། ལམ་རིགས་བཞི་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉམས་ཏེ། རང་རྒྱལ་ལ་བླ་མ་མེད་པས་སེམས་སྐྱེར་མི་བཏུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསེ་རུའམ་ནེ་ཙོ་ལྟ་བུ་རིགས་མཐུན་པའི་གྲོགས་པོར་བརྟེན་ནས་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་ཉིད་ལས། རང་རྒྱལ་རྣམས་ལ་བསེ་རུའི་ཚུལ། །ཞེས་དང་། རྣམ་སྣང་སྒྱུ་དྲྭ་ལས། རང་རྒྱལ་རྣམས་ལ་གྲོགས་པོའི་གཟུགས། །བསྟན་ནས་ཐེག་ཆེན་དམིགས་ལ་འཛུད། །ཅེས་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདུག་སྟེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་བརྡས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པས་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ནི། ཉང་ཊཱིཀ་དང་གླན་ཊཱིཀ་པ་སོགས་རྣམ་གྲངས་བརྒྱད་དུ་བཞེད་དོ། །མོས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐབས་གྲོལ་གཉིས་སུ་དང་། བློ་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟོས་ཏེ་རིམ་ཅིག་ཆར་གཉིས་སུ་དང་། རིམ་པ་འདོར་མི་འདོར་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཐོད་རྒལ་དང་མཐར་ཆགས་གཉིས་སུ་དང་། ཞེན་པ་དག་མ་དག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་སུ་དང་། མཚན་མ་ཆེ་ཆུང་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལྷ་དང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་གཉིས་སུ་དང་། གདུལ་བྱ་དྲག་ཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོ་གཉིས་སུ་དང་། རང་སྟོབས་དང་གཞན་སྟོབས་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཤེས་རབ་དང་གདམས་ངག་གཉིས་སུ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་མི་གསལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མོས་བསྒོམ་དང་ངེས་རྫོགས་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་སེམས་སྐྱེའོ་ཞེས་བཞེད་ནའང་། འདིར་ནི། ལམ་གྱི་ རྩ་བ་ཐབས་གྲོལ་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་ཚུལ་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རིམ་དང་ཅིག་ཆར་དུ་འཇུག་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རིམ་ཅིག་ཅར་གཉིས་སུ་འཆད་དེ་ཞེས་གསང་བདག་ཆེན་པོ་སྒྲོ་ཕུག་པ་དང་། རྗེ་དྲི་ངས་པ་སོགས་བཞེད་པ་ཉིད་ལེགས་པར་སྣང་བས་དེ་བཞིན་དུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྣོན་དང་། སྦྱངས་པའི་དབང་རྣོན་གཉིས་རེ་རེ་ལའང་བློ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་རིམ་འཇུག་དང་ཅིག་ཆར་དུ་འཇུག་པ་གཉིས་རེའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་སྟེ། ལམ་རིམ་ལས། དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྦྱངས་པ་ཡིས། །སྣོད་དུ་གྱུར་པས་ཉེ་རིང་ཕྱིར། །རིམ་དང་ཅིག་ཆར་བཞི་ཆ་ཡིས། །ཕྱེ་བས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོར་འཇུག །ཅེས་པ་ལྟར་བཞི་ལས། སྦྱངས་པའི་དབང་རྣོན་རིམ་གྱིས་པ་ནི། ཚེ་སྔོན་མ་ཕན་ཆད་ཐུན
Chinese
又说，首先安住于基础的乘，然后次第修习。又，《小道次第》中说：有些人从共同道开始，必定要学习通过因缘进入此道。这是第三种情况：在下乘的果达到究竟后进入此道。《小道次第》中说：当共同的基础达到顶点时，观想真实的十五尊身语意本尊，以加持圆满的信愿，必定会转变为轮坛。这是第二种情况：由于与因和缘相关联而产生差别，因此有三种：因、缘和关联。第一种分为两种：相应的因是心性本自安住于如来藏中。《道次第》中说：心性本质相同。共同作用的因是：听闻下乘的过患而感到厌倦，听闻上乘的功德而感到欢喜，从而生起进入此道的意愿和努力。如前文所述：从善知识处听闻两种教言，见到功德和见到过患，因此，厌倦和欢喜，被称为第二种因。第二种是：从那里开始，那些秘密等所缘，刹那增长，紧接着。《四缘》中说：具有能理解法性的智慧，能够分别的具慧弟子是因的缘；具有教言和口诀的上师是增上缘；作为象征的文字传承和口诀是所缘缘；通过听闻和思考而获得的智慧，前一刹那开启了后一刹那的证悟，是等无间缘。第三种关联也分为四种：具有共同作用因的道，与相应的因——自证意义的上师，如所作和无常一样，是自性关联；增上缘的具相上师，如金器和黄金，狮子的乳汁一样，是能依所依关联；所缘缘——所诠释的法，如摩诃瑜伽，如火和烟一样，是所知和能知关联；开示者——第六世达赖喇嘛，如太阳和四大部洲一样，是业和悲心关联。如彼中所说：与善知识们是自性关联，与具有者是能依所依关联，与伟大的教言是关联，与怙主是业和悲心关联。如此。
English
Furthermore, it says, 'First, abide in the foundational vehicle, then gradually progress.' Also, the 'Smaller Path' states, 'Some, from the common paths, must learn to enter here through causes and conditions.' This is the third case: entering here after the fruition of the lower vehicle is complete. The 'Smaller Path' states, 'When the common ground is perfected, with faith and aspiration for the blessings of the fifteen true embodiments of body, speech, and mind, it will surely transform into a mandala.' The second is that there are three types of causes and conditions that give rise to distinctions: cause, condition, and relation. The first has two aspects: The corresponding cause is that the nature of mind abides primordially as the essence of the Sugata. The 'Stages of the Path' state, 'The essence is of the same nature.' The cooperative cause is that hearing of the faults of the lower vehicle causes weariness, and hearing of the qualities of the higher vehicle causes joy, thus generating the desire and effort to enter here. As mentioned earlier, 'Hearing two teachings from the virtuous friend, seeing qualities and seeing faults, therefore, weariness and joy are said to be the second cause.' The second is, 'From there, those secret objects, etc., immediately increase moment by moment.' Of the four conditions, the disciple with the intelligence to understand the nature of reality and the wisdom to discriminate is the causal condition; the lama endowed with scripture and oral instructions is the dominant condition; the lineage of symbolic letters along with oral instructions is the objective condition; the wisdom gained through hearing and thinking, the previous moment opening the way for the subsequent realization, is the immediate condition. The third, relation, also has four aspects: The path with the cooperative cause, the corresponding cause—the self-aware meaning of the lama, like something made and impermanent—is related by nature. The empowering condition of the qualified lama, like a golden vessel and gold, or lion's milk, is related as container and contents. The objective condition—the dharma to be taught, Mahayoga, like fire and smoke—is related as knowable and knowing. The one who teaches it—the Sixth Dalai Lama, like the sun and the four continents—is related by action and compassion. As it says there, 'With the virtuous friends, there is a relation of nature; with the possessor, there is a relation of container and contents; with the great teachings, there is a relation; and with the protector, there is a relation of action and compassion.' Thus.
Chinese
如果生起菩提心需要具备六个因缘，那么从四种道类中生起的菩提心就会衰退，因为在自己的国土没有上师就无法生起菩提心了吗？虽然是这样，但是像犀牛或者鹦鹉一样，依靠同类的朋友来成办事情，所以没有过失。就像这里所说：对于自己的国土来说，就像犀牛一样。以及在《幻化网》中说：对于自己的国土来说，是朋友的形象，显示之后进入大乘的目标。以及在《遍照庄严王请问经》中说：对于那些应该用独觉的形象来调伏的众生，就以独觉的形象安住，以具有缘起之法的表示来如实地显示。这样说得很清楚。第三，生起的方式是：娘氏释论和格蓝氏释论等认为有八种。依赖于不同的意乐，分为方便解脱两种；依赖于智慧的大小，分为次第和顿悟两种；依赖于次第的舍弃与不舍弃，分为顿超和渐进两种；依赖于执着的清净与不清净，分为有漏和无漏两种；依赖于形象的大小，分为天和非概念的修习两种；依赖于所调伏的刚强和柔和，分为寂静和忿怒两种；依赖于自力和他力，分为智慧和口诀两种；依赖于三摩地的清晰与不清晰，分为信解修和决定圆满修的两种方式来生起菩提心。虽然这样认为，但是在这里，道的根本是方便解脱两种，这两种生起的方式依赖于根器，次第和顿悟进入而生起，所以宣说次第和顿悟两种，这是秘密主大士索普巴和杰智囊巴等所赞同的，所以就这样宣说。其中有分类和论证两种。第一种是：自性的利根和串习的利根，各自都从智慧的大小方面，以次第进入和顿悟进入两种方式进入，就像《道次第》中所说：也是由于自性和串习，成为法器而有远近，以次第和顿悟四种方式，分开而进入大瑜伽。像这样有四种，其中串习的利根次第进入是：从前世开始
English
If generating Bodhicitta requires having six causes and conditions, then the Bodhicitta generated from the four types of paths will decline, because without a lama in one's own country, it is impossible to generate Bodhicitta? Although that is true, like a rhinoceros or a parrot, relying on a friend of the same kind to accomplish things, there is no fault. As it says here: For one's own country, it is like a rhinoceros. And in the Guhyagarbha Tantra, it says: For one's own country, it is the form of a friend, showing it and entering the Great Vehicle's object. And in the Sutra Requested by the King of Complete Transformation, it says: For those who are to be tamed by the form of a Pratyekabuddha, they abide in the form of a Pratyekabuddha and perfectly show the Dharma with the symbol of dependent origination. This is clearly stated. Third, the way of arising is: Nyang's commentary and Glen's commentary, etc., consider there to be eight types. Depending on different aspirations, they are divided into two: skillful means and liberation; depending on the size of the intellect, they are divided into two: gradual and sudden; depending on whether or not to abandon the stages, they are divided into two: direct transcendence and gradual progress; depending on whether or not attachment is purified, they are divided into two: contaminated and uncontaminated; depending on the size of the signs, they are divided into two: deity and non-conceptual meditation; depending on the harshness or gentleness of those to be tamed, they are divided into two: peaceful and wrathful; depending on self-power and other-power, they are divided into two: wisdom and instructions; depending on the clarity or unclearness of Samadhi, they are divided into two: the way of generating Bodhicitta through faith-based meditation and definitive completion meditation. Although it is thought that way, here, the root of the path is the two: skillful means and liberation. Both of these ways of arising depend on the faculties, and arise by entering gradually and suddenly. Therefore, it is explained as two: gradual and sudden. This is what the great secret lord Sro Phukpa and Je Drinangpa, etc., approve of, so it is explained in that way. There are two aspects: classification and proof. The first is: each of the naturally sharp faculties and the cultivated sharp faculties enters in two ways, gradually and suddenly, from the perspective of the size of the intellect. As it says in the Lamrim: Also, due to nature and cultivation, becoming a vessel, there is nearness and distance. By dividing with four parts, gradual and sudden, one enters the Great Yoga. Like this, there are four. Among them, the cultivated sharp faculties entering gradually is: from previous lives onwards.