Tibetan
་པ་བཞིའོ། །དེའང་རྒྱ་མཚོ་ལས། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལམ་དབྱེ་བ། །ལྔ་དང་གཅིག་གིས་རྒྱུ་འབྲས་འགྱུར། །མ་ངེས་སྤྱི་ཡི་དབྱེ་བ་སྟེ། །བཞི་ནི་ངེས་འབྱུང་ཐུན་མོང་ལམ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་རིགས་གཅིག་ཐུན་མོང་མིན། །དེ་ཉིད་ཕྱི་ནང་ཆར་སྣང་བས། །ཕྱི་རོལ་ལྟོས་པའི་ཐུན་མོང་ལམ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཐུན་མོང་གི་ལམ་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོའམ་མི་འགྲོ། འགྲོ་ན་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་མེད་དུ་ཐལ། ཐུན་མོང་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མི་འགྲོ་ན། ཐུན་མོང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི། དངོས་སུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མིན་པས་སྐྱོན་སྔ་མ་མེད་ལ། རིམ་གྱིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལམ་སྟེགས་ཙམ་དུ་སྔོན་དུ་རྫོགས་པར་སྦྱོར་བས་སྐྱོན་ཕྱི་མ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱན་འགྲེལ་ལས། རང་བཞིན་སྔོན་དུ་སོང་བ་དང་། །ཆེད་དུ་སྔོན་དུ་བསྡུར་བས་འགྲོ། །དེས་ན་ཐུན་མོང་མངོན་རྫོགས་ལམ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ། དགོས་ཆེད། ངོ་བོ། སྒྲ་དོན། དབྱེ་བ། གཏན་ལ་དབབ་པ། སྔོན་དུ་གང་འགྲོ་དཔྱད་པ་དང་དྲུག །དང་པོ་ནི། བྱེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མངོན་བྱེད་ཅེས་པས་གཞི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་དགོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ཡི་གེ་སྒྲ་བཏགས་མིང་ཚོགས་ལ། །བརྟེན་པའི་ཚིག་གིས་རབ་མཚོན་ཏེ། །ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ། །ཞེས་སོ། །དེས་འཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལའང་དགོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། ངོ་མཚར་ཆོ་འཕྲུལ་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །གཞན་ནས་ཡོད་འོངས་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངང་དུ་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་ལྔ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལའང་རྒྱ་མཚོ་ལས། སྐྱེ་ས་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་ཚུལ་དང་། །སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་སེམས་རིམ་པ། །ཞེས་པས། གང་ན་སྐྱེ་བའི་གཞི། གང་གིས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ། སྐྱེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། གཞི་དང་སྐབས་ནས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །གྲོལ་མཐར་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་པས། གཞི་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་ནས་སེམས་སྐྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། གཞིའི་རིགས་གསུམ་བཤད་པ་དང་། གང་ལས་སྐྱེ་བའི་ས་ངོས་བཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ། རིགས་ངེས་པ་དང་། ཆད་པ་དང་། མ་ངེས་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཐེག་པའི་རིམ་པ་ལ་རང་བློ་དང་འཚམས་པར་འཇུག་
Chinese
པ་四者。其中也如海中所说：以种姓的差别来区分道路，五和一使因果转变，不决定的共同差别是，四是决定生起的共同道。如此说。第二是：将外续三部归纳为一个，也就是那里面所说：同样种姓不是共同的，同样显现内外一切，是依赖外境的共同道。如此说。第五是：共同的道是否会变成特殊的道？如果变成特殊的道，那么共同和特殊就没有差别了，因为共同的道也会变成特殊的道。如果不能变成特殊的道，那么就违背了共同的誓言。回答是：因为实际上不是特殊的道，所以没有之前的过失。依靠次第，作为道路的阶梯，事先圆满结合，所以也没有之后的过失。也如《眼释》中所说：自性先于前行，特意先于比较而行。因此是共同现证道。如此说。第二，关于特殊的道，有必要、本体、词义、分类、确定、以及事先应行何者这六个方面。第一是：具有两种作用，为什么呢？因为“自性显现”是指需要了解基础，也就是这其中所说：依靠文字声音所诠释的名词集合，用词语来很好地表达，从内心显现隐藏的意义。如此说。也需要显现所要获得的果实，也就是这其中所说：奇妙的功德神变，不是从其他地方而来，而是依靠方便的智慧，在这种状态中产生。如此说。第二是：生起五种特殊的心的次第。关于这一点，也如海中所说：生处因缘生起的方式，生起的本体心的次第。因此，说明了在哪里生起的基础，由什么生起的因缘，如何生起的方式，生起者自身的本体。第一是：那里面所说：从基础和时机生起转变，在解脱的终点详细阐述道路。因此，心从基础、道路和果实中生起。第一，阐述了基础的三种种姓，以及确定了从何处生起的地面。第一，有决定种姓、断灭种姓和不决定种姓三种。第一是：与自己的智慧相适应地进入乘的次第
English
There are four pas. Also, as it says in the Ocean: Differentiate the path by the difference of lineage, Five and one transform cause and effect, The uncertain common difference is, Four are the common paths of definite arising. So it says. The second is: Combining the three divisions of the outer tantras into one, as it says in that very text: Likewise, one lineage is not common, Because it appears both externally and internally, It is a common path dependent on the external. So it says. The fifth is: Does the common path become a special path or not? If it becomes a special path, then there is no difference between the common and the special, because the common path also becomes a special path. If it does not become a special path, then the common vow is broken. The answer is: Because it is not actually a special path, there is no previous fault. Depending on the gradual, it is applied in advance as just a stepping stone on the path, so there is no later fault either. As it also says in the Commentary on the Eye: The nature goes before, And intentionally goes before comparison. Therefore, it is the common path of manifest realization. So it says. Second, regarding the special path, there are six aspects: necessity, essence, meaning of the words, division, determination, and which should go first. The first is: It has two functions, why? Because "manifesting nature" means that it is necessary to know the basis, as it says in this very text: Relying on the collection of words named by letters and sounds, The words express it well, Bringing out the hidden meaning from within. So it says. It is also necessary to manifest the fruit to be obtained, as it says in this very text: Wonderful miraculous and amazing dharmas, They do not come from elsewhere, But the wisdom that relies on skillful means, Arises in such a state. So it says. The second is: The arising of the five special minds. Regarding this, as it says in the Ocean: The place of birth, the way of birth by conditions, The nature of what is born, the order of minds. Therefore, it shows the basis of where it arises, the causes and conditions by which it arises, the way in which it arises, and the nature of the one who arises. The first is: As it says in that very text: It changes from the basis and the occasion, It is explained in detail as the path at the end of liberation. Therefore, the mind arises from the basis, the path, and the fruit. First, it explains the three lineages of the basis, and identifies the ground from which it arises. First, there are three: definite lineage, cut-off lineage, and uncertain lineage. The first is: Entering the order of vehicles in accordance with one's own intelligence.
Tibetan
པའི་ཡིད་གཞན་དུ་མི་ནུར་བས་ངེས་པ་སྟེ། རྒྱས་པ་ལས། བླ་མེད་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་གསུངས་པ་དང་། །སོ་སོ་རང་གི་བློ་ལ་སྣང་བར་ཟད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རིག་རྟོགས་པའི་སྐལ་དང་མི་ལྡན་ན། །ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་མདུན་དུ་མདོག་བསྟན་བཞིན། །འདི་ནི་སྐལ་མེད་རིགས་ཆད་ས་པ་ཡིན། །ཞེས་པས། རེ་ཞིག་ཐར་ཐོབ་ཀྱི་སྐལ་བ་ཆད་པའོ། །དབྱེ་ན། རྣམ་བཅད་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ཆད་དུ་འདོད་པ་དགག་པ་དང་། ཡོངས་གཅོད་གནས་སྐབས་རྐྱེན་གྱིས་རིགས་ཆད་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གང་ཟག་གི་ཤེས་རྒྱུད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རིགས་ཆད་པ་ཡོད་དེ། རང་རིག་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལོང་བའི་མདུན་དུ་ཁ་དོག་བསྟན་པ་བཞིན་གསུང་། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཞི་བཟང་ངན་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རིམ་དྲུག་ལས། ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་བལྟ། །རང་བཞིན་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བར། །ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་གསུངས། །ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་གསུངས་པས་གནོད་དོ། །ཁོ་ན་རེ། སྐྱོན་དེ་མི་འཇུག་སྟེ། འདིར་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་ཅིག་ཅར་དུ་རིགས་མི་སད་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ཆད་ཟེར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ས་བོན་ཙམ་ཡང་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་བདག་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན། རེ་ཞིག་དད་མོས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལ་དཀར་པོའི་བག་ཆགས་བཞག་སྟེ་ནམ་ཞིག་ན་རིགས་སད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའང་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་རིགས་ཆད་ཡིན་པར་མ་ངེས་ཏེ། ཕལ་ཆེན་གྱི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་དད་ནའང་། དེ་དག་གིས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེར་མ་ཟད། ཇི་ལྟར་དམུས་ལོང་མདུན་དུ་མདོག་བསྟན་བཞིན། ཞེས་པའང་རང་བཞིན་གྱི་དཔེར་མི་མཚུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་མཚུངས་ན། མིག་མཁན་གྱིས་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་ཉིད་བཏགས་པའི་བག་ཆགས་མཐུག་པོས་རིང་པོ་ནས་བསྒྲིབས་པས་ཡུན་རིང་པོར་མཐོང་ད
Chinese
因此，心不转向他处是确定的。如《རྒྱས་པ་》中所说：“无上大乘不可思议，只是各自显现于自己的心中。” 对此进行分类，有声闻、缘觉、菩萨三种根器。第二种是，如其中所说：“法界遍及一切，若无自证觉悟之缘分，如盲人面前展示色彩般，此乃无缘断种之人。” 暂时断绝了解脱之缘分。分类为：驳斥认为有断灭自性之种姓，以及论证由于暂时的因缘而断灭种姓。第一种是，一些智者说：有法，即众生的识流，你具有自性断灭之种姓，因为不具备自证觉悟的缘分，如同在盲人面前展示色彩一般。如果这样，则会陷入自性之基有好坏之分，因此不合理。弥勒怙主说：“法界无有差别故，种姓不可能有差别。”以及，《次第六法》中说：“一切诸法无余尽，应观皆具菩提心，自性本来即光明，普贤金刚萨埵宣。”因为宣说了所有众生都具有菩提心，所以会产生相违。对方说：这个过失不会发生，因为这里说的是由于不具足顺缘而一时无法生起种姓，所以说是不具缘分，是自性断灭，我并不认为众生的相续中连菩提心的种子都没有。如果这样，即使暂时没有生起信心，也在阿赖耶识上种下白色的习气，将来也可能成为生起种姓之因。因此，不能确定是自性断灭。如《ཕལ་ཆེན་གྱི་མདོ》中说：“有些众生虽然因为业障而不信如来，但他们所见所闻的善根，直到涅槃之间都是有意义的。”不仅如此，“如盲人面前展示色彩般”也不能作为自性的比喻。如果可以作为比喻，那么眼科医生所做的手术在任何情况下都将变得毫无意义。第二种是，由于自性假立的厚重习气长久以来遮蔽，因此长时间无法见到
English
Therefore, it is certain that the mind does not turn to other places. As stated in the 'Extensive Text': 'The unsurpassed Great Vehicle is inconceivable, it only appears in one's own mind.' Classifying this, there are three types of beings: Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas. The second is, as stated therein: 'Although the Dharmadhatu pervades all, if one does not have the opportunity to realize self-awareness, it is like showing colors to a blind person, this is a person of severed lineage without opportunity.' For a while, the opportunity for liberation is cut off. The classification is: refuting the belief that there is a lineage of self-nature severance, and proving that the lineage is severed due to temporary circumstances. The first is, some scholars say: The mindstream of a person, has the characteristic that you have a lineage severed by self-nature, because you do not have the opportunity to realize self-awareness, like showing colors to a blind person. If so, it would be absurd to fall into the basis of self-nature having good and bad, therefore it is unreasonable. The Lord Maitreya said: 'Because the Dharmadhatu has no difference, lineages cannot be different.' And, in the 'Six Successive [Practices]': 'All dharmas without exception, should be viewed as having the essence of Bodhi, self-nature is originally clear light, proclaimed by Samantabhadra Vajrasattva.' Because it is proclaimed that all sentient beings have the essence of Bodhi, it is contradictory. The opponent says: That fault does not occur, because here it is said that the lineage cannot arise all at once due to unfavorable conditions, so it is said that it does not have the opportunity, it is self-nature severance, I do not think that even the seed of Bodhicitta is not in the mindstream of sentient beings. If so, even if faith does not arise for a while, white imprints are left on the Alaya Consciousness, and it may become the cause of the lineage awakening sometime in the future. Therefore, it is not certain that it is self-nature severance. As stated in the 'Extensive Sutra': 'Even if some sentient beings do not believe in the Tathagata due to karmic obscurations, the roots of virtue that they see and hear will be meaningful until Nirvana.' Moreover, 'like showing colors to a blind person' is also not a metaphor for self-nature. If it can be used as a metaphor, then the surgery performed by an ophthalmologist will become meaningless in all cases. The second is, because the thick imprints of self-nature imputation have been obscured for a long time, it cannot be seen for a long time.