Tibetan
ང་དུ་འཁོར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ནང་གི་འབྱུང་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སཱ་ལུ་ལྗང་པའི་མདོ་ལས། ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བའོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། མ་རིག་སྲེད་ལེན་གསུམ་ ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དང་། འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་ལས་དང་། ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་དང་། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་དངོས་དང་། ལུས་མེད་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁོར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ཀ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁོར་བ་ཉིད་དེ། རིམ་གསུམ་ལས། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་འཁོར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འཕགས་ལམ་བྲལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས། །ཞེས་པས། འདོད་བྱ་འཕགས་ལམ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒྱས་པ་ལས། སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང་། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་བསྒྲིབས་བྱས་ནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དོན་མ་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །སྤང་བྱ་ཤིན་ཏུ་མནར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་། གནས་སྐབས་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་སྡུག་བསྔལ་རིས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཉེས་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། མི་མཐུན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྡུག་བསྔལ་ཉེས་པར་འགྲོ་མོད་དེ། བདེ་བ་ཉེས་པར་ཅིས་འགྲོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ལྷ་རྗེ་ཉེ་སྟོན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཏེ། གླ་མིས་གླ་ས་རྙེད་པ་ལྟ་བུའོ་གསུངས། དེར་ཡང་མ་ཟད་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་བཅོས་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། རྒྱས་པ་ལས། མ་བཅོས་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ།
Chinese
我于何处转？ 如是说。 那些也是，从前者前者生起后者后者的角度来说，是与因相关联的；以及内部的五大种和意识，即六界聚合而生起的缘故，被称为与缘相关联。如《萨鲁绿穗经》中说：内部的缘起是由于两种原因而生起的。两种是什么呢？即是与因相关联，以及与缘相关联。 如是等等广说。 第三，如果归纳起来有三种：无明、贪爱、取这三种是烦恼的自性；行和有这两种是业；其余七种是痛苦。如龙树所说：第一、第八、第九是烦恼，第二、第十是业，其余七种是痛苦。 如是说。 也就是说，从烦恼产生业，从业产生痛苦，又从痛苦产生烦恼。对于有身者来说是实际的，对于无身者来说是以习气的方式流转。 这样看来，内外两种缘起都是以十二支的方式流转的。如《次第三经》中说：十二缘起以各种方式，内外两种都在流转。 如是说。 第六，错乱的过患是：如彼经中所说：远离圣道和感受痛苦，过患宣说了两种。 如是说。 所希望的是远离圣道的痛苦，如《广大经》中所说：所有一切有情，虽然五种智慧普遍存在，却被自己的分别念所遮蔽，因此不了解五种智慧的意义。 如是说。 所要断除的是极其难忍的剧烈痛苦，以及暂时显现为安乐的各种不同类型的痛苦感受的过患。如这部经中所说：将会感受不顺意的安乐和痛苦。 如是说。 这里有些人说：痛苦可以算是过患，但安乐怎么算是过患呢？ 回答说，拉杰涅顿：相对于佛的安乐来说，有情的安乐无论多么圆满，也无法超出痛苦的自性，就像佣工得到工钱一样。 他这样说。 而且，它必定是变异痛苦的因。 第七，错乱的论证是：轮回和涅槃两者的作者是不造作的常续刹那。如《广大经》中所说：不造作的常续刹那。
English
And where do I revolve? Thus it is said. Those are also, from the aspect of the former giving rise to the latter, related to the cause; and because the five inner elements and consciousness, that is, the six constituents, are gathered and produced, it is called related to the condition. As it is said in the Sālu Ljangpa Sutra: The inner dependent arising arises because of two reasons. What are the two? They are related to the cause and related to the condition. Thus and so on, it is widely spoken. Third, if summarized, there are three: ignorance, craving, and grasping are the nature of affliction; action and existence are karma; the remaining seven are suffering. As Nāgārjuna said: The first, eighth, and ninth are afflictions, the second and tenth are karma, the remaining seven are suffering. Thus it is said. That is, from affliction comes karma, from that comes suffering, and from that also comes affliction. For those with bodies, it is actual, and for those without bodies, it revolves in the manner of imprints. Thus, both inner and outer dependent arising revolve in the manner of twelve branches. As it is said in the Three Stages: The twelve dependent arisings in various ways, both inner and outer, revolve. Thus it is said. Sixth, the fault of delusion is: As it is said in that very text: Separated from the noble path and experiencing suffering, the faults are spoken of as two types. Thus it is said. What is desired is the suffering of being separated from the noble path, as it is said in the Extensive Sutra: For all sentient beings, although the five wisdoms pervade everything, they are obscured by their own conceptual thoughts, and therefore they do not understand the meaning of the five wisdoms. Thus it is said. What is to be abandoned is the intense suffering that is extremely unbearable, and the fault of experiencing various kinds of feelings of suffering that appear to be temporary happiness. As it is said in this very text: One will experience discordant happiness and suffering. Thus it is said. Here some say: Suffering may be considered a fault, but how can happiness be a fault? In response, Lharje Nyeton said: Compared to the happiness of the Buddha, no matter how perfect the happiness of sentient beings may be, it does not go beyond the nature of suffering, just like a laborer getting paid. He said that. Moreover, it is definitely the cause of changing suffering. Seventh, the proof of delusion is: The agent of both samsara and nirvana is the unconditioned, continuous moment. As it is said in the Extensive Sutra: The unconditioned, continuous moment.
Tibetan
།དེ་ཡིས་མ་ཟིན་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཁོར་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། ལོག་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་ལས། ལོག་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ། །དེ་ཡིས་མ་བྱས་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་། འདི་ཉིད་ལས། བདག་དང་གཞན་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུན། །ཞེས་དང་། རིམ་ གསུམ་ལས། རྒྱུན་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ། །ལས་ཀྱི་བྱེད་པོར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པ་དཔེ་ནི། འཁོར་བ་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྱུད་མོ་ལྟ་བུ་དང་། མཆེད་པ་རྩྭ་སོག་གི་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིམ་གསུམ་ལས། ཟོ་ཆུན་རྩྭ་སོག་མེ་དཔེ་བཞིན། །རྟག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་མཆེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ། དེ་ལས། འཇིག་དང་ཆགས་དང་སྟོངས་དང་གནས། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞི་ལྡན་པས། །མཚན་ཉིད་ཐེར་ཟུག་མེད་པའོ། །ཞེས་པས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟག་གཞི་འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད་དེ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་སྣང་ཡང་ཐོ་ཡོར་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཅེས་དང་། ལོག་རྟོག་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མེད་པར་དྲན་དབང་བསྒྱུར། །ངོ་མཚར་སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཁམས་ལས། །གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྒྱས་པ་ལས། མཆོག་གསུམ་རྫོགས་པ་མན་ཆོད་ནས། །ངན་སོང་གནས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡང་དག་པར་ནི་དབྱེར་མེད་དེ། །གང་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཁོར་བའི་ཆོས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་ཚུལ་བཤད་པས་འཁོར་བའི་མཚང་ཤེས་ནས་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་དགོས་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་བཤད་པས་འཁོར་བ་འདི་མ་སྤངས་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོ་འཕྲོད་དེ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི། ལུང་ལས། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ངེས་འབྱུང་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་ཉི་འོད་སེང་གེས། འཁོར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཡུལ་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དོ། །འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ལེ་ལག་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་
Chinese
“没有什么是它没有包含的。”就是这样。特别来说，轮回的作者是：虚妄分别相续的刹那，从中说：“虚妄分别相续的刹那，没有什么是它没有做的。”像这样，以及在此处说：“我与他者和分别的相续。”像这样，次第三者中说：“具有相续的刹那，被说为业的作者。”就是这样。第八个例子是：轮回就像水桶的旋转，以及蔓延就像草垛的火。次第三者中说：“水桶草垛火的例子一样，恒常地旋转和蔓延。”就是这样。像这样在八者的基础上，从中说：“坏灭和生起和空无和住留，具有生老病死四者，自性没有恒常。”像这样，具有生起和坏灭的法，被说是轮回的自性。第三，将错觉转为法性是：像这样，作为观察的基础，在那些轮回的法中，虽然显现为错觉，但自性没有从法性中移动，就像木桩显现为人，但没有从木桩中移动一样。像这样，也在此处说：“没有从自性中退失。”像这样，以及“除了虚妄分别之外，什么也没有。空性无我，原始智慧自明觉，无有能缘所缘，转变忆念的力量。稀有身语功德净土之外，没有其他的，那就是那样。”像这样，以及广说中说：“从圆满三宝以下，直到恶趣之处所有一切，真实无有差别，什么也不是应该舍弃的。”就是这样。在此，确定轮回的法有什么必要呢？有两个必要：讲述错觉的方式，从而知晓轮回的过失，引导到涅槃的道路的必要；以及讲述它的自性，从而不舍弃这个轮回，认识到自生的智慧，了知轮回涅槃无二的必要。其中第一个是，经文中说：“没有痛苦就没有出离。”就是这样。第二个是，“没有其他的，那就是那样。”这句话的解释中，导师日光狮子说：“所谓的轮回之法，不是在其他地方。轮回之法本身就是涅槃的坛城，就是这样。”像这样，以及支分中说：轮回和涅槃
English
"There is nothing that it does not encompass." That's it. In particular, the agent of samsara is: the moment of the continuous stream of false conceptions. From that, it says, "The moment of the continuous stream of false conceptions, there is nothing that it has not done." Like that, and in this very text, it says, "The continuous stream of self, other, and conceptions." Like that, and in the Three Successive [Texts], it says, "The moment together with the continuous stream, is said to be the agent of actions." That's it. The eighth example is: samsara is like the turning of a water bucket, and proliferation is like fire in a haystack. In the Three Successive [Texts], it says, "Like the examples of a water bucket, a haystack, and fire, it constantly turns and proliferates." That's it. Thus, on top of the eight, from that, it says, "Destruction, origination, emptiness, and abiding, possessing the four—birth, old age, sickness, and death—its characteristic is without permanence." Thus, possessing the nature of arising and ceasing is explained as the characteristic of samsara. Third, transforming delusion into the nature of reality is: Thus, although it appears as delusion in those phenomena of samsara that are the basis of investigation, it does not move from its own nature, the nature of reality, just as a post appears as a person but does not move from being a post. Thus, in this very text, it says, "There is no falling away from its own nature." Like that, and "Other than false conception, there is nothing at all. Emptiness, selflessness, primordial wisdom, self-awareness, mind. Without object and subject, transform the power of mindfulness. Other than the wondrous body, speech, qualities, and pure realms, there is nothing else; that is just how it is." Like that, and in the Extensive [Text], it says, "From the perfection of the Three Jewels downwards, all the states of the lower realms, in reality, are without difference; nothing is to be abandoned." That's it. Here, what is the necessity of establishing the nature of samsara? There are two necessities: explaining the way of delusion, thereby knowing the faults of samsara and leading to the path of nirvana; and explaining its nature, thereby not abandoning this samsara, recognizing self-arisen wisdom, and knowing that samsara and nirvana are without difference. Of these, the first is: in the scripture, it says, "Without suffering, there is no renunciation." That's it. The second is: in the commentary on "There is nothing else; that is just how it is," the teacher Sunlight Lion says, "The so-called phenomena of samsara do not exist in some other place. The very phenomena of samsara are just like the mandala of nirvana." Like that, and in the Limb [Text], it says: Samsara and nirvana