Tibetan
ཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང་། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་སྡིག་ཏོའི་ལས་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། སྙོམས་འཇུག་བཞི་ལ་མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྣན་པས་ལས་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ལས་དེ་དག་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོ་སྟེ། དེའང་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་དམྱལ་བ། དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྣས་ཡི་དྭགས། གཏི་མུག་གིས་དུད་འགྲོ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མི། ཕྲག་དོག་གིས་ལྷ་མ་ཡིན། ང་རྒྱལ་གྱིས་ལྷར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་དེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྒྱས་པ་ལས། ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་མ་ཤེས་ཤིང་། །མ་ལུས་ཀུན་ལ་ཞེ་སྡང་བས། །དམྱལ་ཁམས་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བརྒྱུད། །ཅེས་སོགས་དང་། དེ་དག་ཀྱང་སྤྱན་འགྲེལ་དུ། རྐྱེན་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་ལས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བརྟགས་པ་ལྔ། ཕྲ་རགས་དང་མང་ཉུང་གིས་སོ་སོར་སྦྱར་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་ཞིང་ཞེན་པ་ལས་ཉོན་གྱི་ འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ཇི་སྙེད་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་ཆོས། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་དྲུག་སྐྱེ་འགག་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལུང་དེའི་འཕྲོས་ལས། འགྲོ་ས་དེར་འགྲོ་དེ་རུ་གནས། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་འཁྲུལ་པའི་དུས་ནི། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་འཁོར་ཞིང་འཁྲུལ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལོང་བཏགས་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས། ཐོག་མ་མེད་ནས་སེམས་ཡན་བཏང་། །ཞེས་དང་། རིམ་གསུམ་ལས། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་དུས་ནས། །ཡང་དག་དོན་ལ་རྟོག་པས་ཉམས། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡོད་དམ་མེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན། ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། སྟོངས་པའི་ཕྱི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འདི་ཉིད་ལས། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མཉམ་སྦྱོར་གྱིས། །རང་བྱུང་ཀུན་ངམ་ལྷུན་གྱིས་
Chinese
转生善趣的因是善业，转生恶趣的因是罪业。在此之上，转生于上二界的因，是四禅定和四无色定中的不动业。加上这些就是三种业。如经中所说：‘自己的分别念所造。’第二是发起所有这些业的因素。也就是说，由嗔恨发起的非善业导致地狱，同样，吝啬导致饿鬼，愚痴导致旁生，贪欲导致人，嫉妒导致非天，傲慢导致天。如《后分续》所说：‘烦恼业是轮回，也是六道的自性。’又如《广释》所说：‘不知一切平等性，对一切众生生嗔恨，将流转于十六地狱。’等等。这些在《眼释》中说：‘因是福德，非福德，不动业和烦恼五种，通过细微、粗大、多少来分别组合。’如此说。那么，轮回的因和缘有什么区别呢？产生果的自性是因，产生它的差别是缘。第三，错觉的果是，外器世界和内有情显现并执着，由此产生烦恼的
English
The cause of being born in good realms is virtuous karma, and the cause of being born in evil realms is sinful karma. On top of these two, the cause of being born in the upper two realms is the unwavering karma of the four concentrations and the four formless absorptions. Adding these, there are three karmas. As it is said in this very text: 'Emanated by one's own conceptual karma.' The second is that which instigates all those karmas. That is to say, non-virtuous karma instigated by hatred leads to hell, similarly, miserliness leads to hungry ghosts, ignorance leads to animals, desire leads to humans, jealousy leads to Asuras, and pride leads to gods. As it is said in the Later Tantra: 'Afflictive karma is samsara, and it is also the nature of the six realms.' And as it is said in the Extensive Commentary: 'Not knowing the equality of all, and hating all beings, one will transmigrate through the sixteen hells.' And so on. These are also said in the Eye Commentary: 'The causes are merit, non-merit, unwavering karma, and the five afflictions, which are combined separately by subtle, coarse, many, and few.' Thus it is said. So, what is the difference between the cause and the condition of samsara? That which produces the nature of the result is the cause, and that which produces its distinction is the condition. Third, the result of delusion is that the outer container world and the inner sentient beings appear and are clung to, from which afflictions arise.
Tibetan
གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །དང་པོ་ལྟར་ན། འཁོར་བ་ཆོས་ཅན། དོང་སྤྲུགས་པ་སྲིད་པར་ཐལ། འདོད་ན། སྤྱི་མདོ་ལས། འཁོར་བ་ཐོག་ཐ་མེད་པའི་ཁམས་སུ། ཞེས་པས་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཐོག་མ་ཡོད་དེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་མ་རིག་པའོ་ཟེར། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། མ་རིག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་གནས་ལ། དེ་དང་བདག་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐོག་ཐ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འབྲིད་པ་ཡོད་ལ་སྣོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མའང་ཡོད་དེ། འབྲུའི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་ནས་བགྲངས་ན་འཛད་པ་བཞིན་ཟེར། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་དེའི་ཕྱིར། ངས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རིང་དུ་བརྒྱུགས་ན་ནམ་མཁའི་མཐའ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་བྱས་ན་ཅིས་དགག །དེ་ལ་རྙེད་རྒྱུའི་མཐའ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་ཡང་ཡོད་རྒྱུའི་གྲལ་གྱི་མཐའ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །འབྲིད་པ་ཡོད་ལ་སྣོན་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འདིར་ཡང་བགྲོད་པ་ཡོད་ལ་བཟློག་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མགོ་བསྒྲེའོ། །དེས་ན་སྡུད་པ་ལས། མ་རིག་འཁྲུལ་འཁོར་འདི་ལ་ཟད་མེད་འཕེལ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཡང་། སྤྱི་བཙན་དུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་གཉིས་ཀ་མེད་ལ། ལམ་གྱིས་གྲོལ་ བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་ལ་མཐའ་ཡོད་དོ་བྱས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་དེས་སྒོས་ལ་ཁྱབ་བམ་མ་ཁྱབ། དང་པོ་ལྟར་ན་སྒོས་བཙན་ལའང་ཐ་མ་མེད་པར་ཐལ། ཁྱབ་བྱེད་སྤྱི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒོས་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཟེར་ན། མཁས་པ་དག །རིགས་སྤྱིས་ཁྱབ་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། སྤྱི་ལོག་ན་བྱེ་བྲག་བཟློག་པའི་རིགས་དོན་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་སྤྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚོགས་པའི་སྤྱི་ཁེགས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཁེགས་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་དོ་གསུང་། འདིར་སྒྲོལ་གཡུང་གཉིས་ཀྱི་ཊཱི་ཀའི་དགོངས་པ་ལྟར་ན། ༼‹བ›གོ་དོན་དང་ལན་གཉིས་ལས། ༽གོ་དོན་ནི། འདི་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཅེས་དང་། ལམ་རིམ་ལས། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པས་འཁོར་བ་དང་འདས་པའི་ཆོས་གཉིས། དེ་གཉིས་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐོག་མཐའ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ལན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། འགལ་ན་འགོག །མཚུངས་ན་བསྒྲེ་བྱ་བ་ཡིན་པས། འབྱུང་ཆེན་གཏོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་དབུས་ཡོད་དམ་མེད་བྱས་པས། ཡོད་ཟེར་ན
Chinese
成立。这样说是相违背的。如果按照第一种说法，轮回法，应该有被彻底清除的可能性。如果承认，那么《总经》中说：“轮回是无始无终的界域。”这样就清楚了。如果有人问。回答说，有些人说：有开始，那就是俱生无明。这非常不合理，因为无明与法性是同等存在的，而且与它本体相同的法性是无始无终的缘故。又有些人说：减少是有的，增加是没有的，所以终结也是有的，就像一个一个地数谷堆，最终会数完一样。这也是不合理的，因为有成立它的理由。如果我也说，如果我向东方一直跑，就会找到天空的尽头。你将如何反驳？如果他们说，因为找不到要寻找的尽头。那么这里也一样，因为存在之物的行列的尽头本身就没有成立，所以是相同的。如果他们说，减少是有的，但没有增加的人。那么这里也可以抬起头说，前进是有的，但没有阻止的人。因此，《集经》中说：“无明轮转，此无有穷尽，无有增长。” 另外，总的来说，在普遍的意义上，既没有开始也没有结束，但由于道路能够解脱，所以在个别的补特伽罗的意义上，存在终结。有些人说：如果这样，那么普遍的就遍及个别，或者不遍及个别？如果按照第一种说法，那么个别也应该没有终结。因为遍及者普遍没有终结。如果按照第二种说法，那么因为不遍及个别，所以应该不是普遍的。贤者们啊！以种类普遍遍及的理由并不成立，因为没有承诺普遍如果消失，个别也会消失的种类意义。如果说是以集合普遍遍及，那么即使集合的普遍消失，个别消失的遍及也不存在。这里按照卓雍二者的注释的观点，（在‹བ›意义和回答两种中。）意义是：就在这本身中说：“自性本身没有衰退。”以及《道次第》中说：“因为轮回的自性不可见。”因此，轮回和超越的法二者，因为那二者和除此之外无法言说，所以是超越了思维的境地，是从有始有终的说法中解脱出来的。然而，如果从回答的角度来说，相违背就驳斥，相同就比较，所以如果问，大种组成的虚空有边和中心吗？如果说有
English
Established. This is contradictory. If according to the first view, samsara, the subject of debate, should have the possibility of being completely eradicated. If you accept that, then the General Sutra states, "Samsara is a realm without beginning or end." This is clear. If someone asks. The answer is, some say: There is a beginning, which is co-emergent ignorance. This is very unreasonable, because ignorance exists equally with the nature of reality, and because the nature of reality, which is identical to it, is without beginning or end. Again, some say: Decrease exists, but increase does not, so there is also an end, just as counting piles of grain one by one will eventually exhaust them. This is also unreasonable, because of the reason for establishing it. If I also say, if I run far to the east, I will find the end of the sky. How will you refute that? If they say, because the end to be found is not established. Then here too, it is the same, because the end of the row of existing things itself is not established. If they say, decrease exists, but there is no one to increase it. Then here too, one can raise one's head and say, progress exists, but there is no one to stop it. Therefore, the Compendium Sutra states, "This wheel of ignorance has no end and no increase." Furthermore, in general, in a universal sense, there is neither beginning nor end, but because the path is able to liberate, there is an end in the sense of individual beings. Some say: If this is the case, then does the universal pervade the particular, or does it not pervade the particular? If according to the first view, then the particular should also have no end. Because the pervader, the universal, has no end. If according to the second view, then because it does not pervade the particular, it should not be universal. Wise ones! The reason for pervading by the universal of kind is not established, because there is no commitment to the meaning of kind that if the universal disappears, the particular will also disappear. If it is said to pervade by the universal of collection, then even if the universal of collection disappears, there is no pervasion of the particular disappearing. Here, according to the view of the commentaries of Drol and Yung, (in the two meanings and answers of ‹བ›.) The meaning is: It is said in this very text, "The nature itself does not decline." And in the Stages of the Path, it is said, "Because the nature of samsara is invisible." Therefore, samsara and the transcendent dharma, because those two and nothing else can be said, are beyond the realm of thought, and are liberated from the terms of having a beginning and an end. However, if from the perspective of answering, what is contradictory is refuted, and what is the same is compared, so if asked, does the great element-composed space have an edge and a center? If you say yes