Tibetan
་ཡོད་པས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཨ་རོ་ཐིག་ལེའི་སྐོར་ལས། འཁྲུལ་གཞི་མེད་པའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཡང་དག་མེད་པས་དེ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཆེན་པོ་ནི། གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ལ་གཞི་ཡོད་དེ། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ཞེས་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་སོ། །ཡང་འཁྲུལ་གཞི་མེད་པ་ལས་ཀྱང་འཁྲུལ་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་ལམ་དུ་མཁའ་ལས་སྐྲ་ཤད་འཛག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསལ་བཀྲ་ལས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་ན་མུན་མེད་ལྟར། །ཞེས་དང་། སྤྱི་མདོ་ལས། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལས་སྣང་བར་ཟད་དོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེར་མེད་ལས་ཀྱང་འཁྲུལ་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་ལ་མ་རིག་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་གྲོལ་འཁྲུལ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ག་བུར་ལ་སྨན་དུག་དབྱེར་མེད་པས་ཚད་ནད་ཅན་ལ་སྨན་དང་། རླུང་ནད་ཅན་ལ་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཐུགས་ཐིག་ལས། དོན་གཉིས་ཡོད་མེད་རིས་མེད་པས། །དེ་ཡི་རྒྱུ་རྐྱེན་རང་བཞིན་པས། །སྨན་གྱི་ཕན་གནོད་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་རྒྱུ་གཅིག་པས། །མི་མཐུན་ཁྱད་པར་སོ་སོར་སྣང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྐད་དོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡོད་མེད་དབུ་མའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་དེ་རང་ངོ་རང་གིས་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ། ཐུགས་ཐིག་ལས། དྲུག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སེམས་ཉིད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ། །ཇི་ལྟར་བསམ་པ་སྣང་བ་ལ། །འཁྲུལ་གཞི་ཡོད་མེད་སྒྲོ་སྐུར་མེད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནའང་། འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་དེ། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལ་འདོད་དམ། མ་རིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལ་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ། དངོས་རྒྱུ་མ་རིག་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་ད་ ལྟ་ཉིད་དུ་འཆད་འགྱུར་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དུས། །ཚུལ་དང་ཉེས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཉེ་བར་མཚོན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་པས་དོན་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་ལ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གཉིས། དང་པོ་ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལས། སྲིད་རྩའི་ཉེས་དམིགས་བདག་ཏུ་རྟོག་ལས་འཕྲོས། །ཞེས་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། ཐོག་མེད་དུས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བདག །བརྟགས་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་གསུམ་ལས། བརྒྱུད་མཚུངས་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བར་ལེན། །ཞེས་པས་བཞི་སྟེ། བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་དྲི་མ་མེད་པར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། དེ་ཡིན་བཞིན་དུ་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །དེའང་འདི་ཉིད་ལས། ཨེ་མའོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ཞེས་སོ། །མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ནི། ཆོས་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་རུང་དུ་གནས་པ་ནི་གསེར་དང་གསེར་གྱི་གཡའ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པ་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པ་གཉིས་བྲལ་བས། །ཞེན་པ་སྣང་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་རང་མཚན་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །མིག་གིས་མིག་བཞིན་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་དང་། དུར་ཁྲོད་བདེ་བའི་དཔེ་ཆུང་རང་གནས་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རང་རིག་ལ། །མ་རིག་བདག་ལྟ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་དང་། སྤར་ཁབ་ལས། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ཡང་། ངེས་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མ་རིག་པ་སྟེ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བའི་ལོག་རྟོག་ལས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་སྡིག་གི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་ནས། འཁོར་བའི་གནས་མཐོ་དམན་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། མ་རིག་རྟོག་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱིས། །ཞེས་དང་། གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་ལ་འཆེལ་བ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་ཞགས་པས་སོ་སོར་འཛིན། །ཞེས་དང་། དཔེ་ཆུང་ ལས། ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་ཉོན་མོངས་ལས། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུ་ཡི་རྒྱུད། །ཅེས་སོ། །ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ནི། ལས་དགེ་སྡིག་གི་བག་ཆགས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བདེ་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་འབྱིན་མ་རག་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྩུབ་མོས་འཕངས་ནས། ཞེས་དང་། རྒྱས་པ་ལས། རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྟུག་པོ་ཡིས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྐྱེན་ནི། རིམ་གསུམ་ལས། རྐྱེན་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་གསུམ་དང་། །ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཞེས་པས། ལས་གསུམ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། བསོད་ནམས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྟེ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྡིག་པའོ། །ཞེས་པས། མ
Chinese
就像由于存在，绳子被误认为是蛇一样。就像《阿罗滴》中说的那样：“没有错乱之基，就不会产生错乱；没有真实，就不会产生真实。”这里，上师善逝大士说：虽然基上没有错乱，但错乱有其基，就像绳子被误认为是蛇一样。而且，即使没有错乱之基也会产生错乱，就像患有眼翳的人的眼中，会看到空中飘落毛发一样。正如《光明》中所说：“如同太阳的中心没有黑暗一样。”《总集经》中说：“轮回和涅槃的一切法，都只是显现，而实际上什么也没有。”从无分别中也会产生错乱，因为在实相之基上，无明和智慧无分别的要点，使得对它的证悟与未证悟，显现为解脱与错乱。就像樟脑丸，药物和毒药没有分别，对于热病患者是药物，对于风病患者则变成毒药一样。就像《心滴》中所说：“二谛有无无差别，彼之因缘自性故，如药之利害一般，一切无余因唯一，不合差别各自分别显。”第二，如果从语言狭隘的角度来说，基，自性清净，超越有无中观之边，但由于自己不认识自己而产生错乱。就像《心滴》中所说：“六道一切众生之，心性如意宝珠般，如何思虑显现上，错乱之基有无无增益。”第三，即使如此，所谓的“错乱之基”，是指如来藏呢？还是指具有因的无明？如果是前者，则无法理解佛的密意；如果是后者，则无法找到错乱的自性。但这是没有过失的，因为传承之因是如来藏，直接之因是无明。详细内容将在后面解释。第二，错乱的方式。《幻化差别论》中说：“因缘果出现之时，道理和过失成立者，以近取而作分别。”因此有八个意义。第一，因有总和别的两种。第一种是：轮回的一切法都来自于执著为我，正如经中所说：
English
It is like the knowledge of grasping a rope as a snake arises because of existence. Similarly, it is said in the A-ro Thigle cycle: 'Without a basis for delusion, delusion will not arise; without truth, truth will not arise.' Here, the great Lama Sugata said: Although there is no delusion in the basis, delusion has a basis, just as a rope is mistaken for a snake. Moreover, delusion arises even without a basis for delusion, just as hairs appear to fall from the sky in the vision of someone with cataracts. As it is said in 'Clear Light': 'Like there is no darkness in the center of the sun.' And in the 'General Sutra': 'All phenomena of samsara and nirvana are merely appearances, and there is nothing at all.' Delusion also arises from non-duality, because the key point of non-duality of ignorance and wisdom on the basis of reality causes the realization or non-realization of it to appear as liberation or delusion. Just as camphor, medicine and poison are not different, it is medicine for those with fever and poison for those with wind disorders. Similarly, as it is said in the 'Heart Drop': 'Because the two truths are without difference of existence or non-existence, its cause and condition are its nature, like the benefit and harm of medicine, all without exception have one cause, dissimilar differences appear separately.' Second, if considered from the perspective of narrow language, the basis, naturally pure, free from the extremes of existence and non-existence, is deluded because it does not recognize itself. As it is said in the 'Heart Drop': 'The mind essence of all six realms of beings is like a wish-fulfilling jewel, how it is thought appears, the basis of delusion has no imputation of existence or non-existence.' Third, even so, is the so-called 'basis of delusion' referring to the Tathagatagarbha or to ignorance with its cause? If the former, the Buddha's intention will not be understood; if the latter, the nature of delusion will not be found. But there is no fault, because the cause of the lineage is the Tathagatagarbha, and the direct cause is ignorance. The details will be explained later. Second, the way of delusion. In 'Explanation of the Varieties of Illusion' it says: 'When cause, condition, and result arise, those who establish reason and fault, distinguish by approximation.' Therefore, there are eight meanings. First, there are two types of cause: general and specific. The first is: all phenomena of samsara arise from grasping at self, as it says in this very text:
Chinese
愚痴的过患源于执着于我。（藏文） 以及，在《后部续》中说：无始以来的烦恼我，因为执着而仅仅是错觉。（藏文） 第二是，在《三阶》中说：传承、俱生、共同、近取。（藏文）因此有四种：传承之因是，法界自性清净，本来无垢的如来藏，虽然是这样，却因为不认识而成为错觉之因。也就是在此处说：唉玛吙！如来藏中，由自己的分别念之业所化现。（藏文） 俱生之因是，与法性俱生之无明，与缘相遇时，处于可能产生错觉的状态，如同黄金与金锈一般。也就是在《广大论》中说：阿赖耶识远离二相，就不会显现执着之相。虽然恒常显现自相，却如同眼睛看眼睛一般是无明。（藏文）以及，《尸林安乐小品自处》中说：如来藏自性光明，无明我见是俱生之因。（藏文）以及，《火镰》中说：心性本自光明，却未以决定之识来决定，这是俱生无明。（藏文） 共同之因是，遍计所执之无明，由显现为能所的邪分别念，以能取所取二相之缘，将善恶之习气置于阿赖耶识上，共同造作轮回高低之处。也就是在此处说：由无明分别念的能所。（藏文）以及，执着于能所戏论，分别念之索分别执着。（藏文）以及，《小品》中说：遍计无明烦恼中，共同造作之因是因之因。（藏文） 近取之因是，业善恶之习气变得强大，尚未产生苦乐之果，也就是在此处说：以粗猛的有之种子抛掷。（藏文）以及，《广大论》中说：由分别念之习气浓厚。（藏文） 第二，缘是，在《三阶》中说：显示二缘，即三业和遍计无明五毒。（藏文）因此，有三业和五毒烦恼。第一是，在《后部续》中说：福德是利益他人，与此相反是罪恶。（藏文）因此，
English
The fault of delusion arises from clinging to self. (Tibetan) And, in the Later Tantra, it says: The afflictions of beginningless time, the self, are merely illusions because of clinging. (Tibetan) Secondly, in the Three Levels, it says: Lineage, coemergent, simultaneous, proximate. (Tibetan) Thus, there are four: The cause of lineage is the essence of the Sugata, the pure nature of the Dharmadhatu, originally without defilement. Although it is so, it becomes the cause of illusion because it is not recognized. That is, it is said here: Emaho! From the Sugata-garbha, it is transformed by the karma of one's own conceptualization. (Tibetan) The coemergent cause is the ignorance that arises simultaneously with the nature of reality. When it encounters conditions, it remains in a state where illusion can arise, like gold and gold rust. That is, in the Extensive Treatise, it says: Because the alaya is separated from the two aspects, clinging will not appear. Although the self-characteristic always appears, it is ignorance like the eye seeing the eye. (Tibetan) And, in the Small Text of the Cemetery Bliss Self-Abiding, it says: In the self-awareness of the Sugata-garbha, ignorance and the view of self are the coemergent cause. (Tibetan) And, in the Tinder, it says: Although the mind is naturally luminous, it is not determined by definite knowledge; this is coemergent ignorance. (Tibetan) The simultaneous cause is the imputed ignorance. From the false conceptualization that appears as object and subject, by the condition of the dual appearance of grasper and grasped, the habitual imprints of virtue and non-virtue are placed on the alaya, and together they create the high and low states of samsara. That is, it is said here: By the grasper and grasped of ignorant conceptualization. (Tibetan) And, clinging to the proliferation of grasper and grasped, the noose of conceptualization grasps separately. (Tibetan) And, in the Small Text, it says: From imputed ignorance and afflictions, the cause of simultaneous action is the cause of causes. (Tibetan) The proximate cause is that the habitual imprints of virtuous and non-virtuous actions become powerful, and the fruits of happiness and suffering have not yet been produced. That is, it is said here: Having thrown the coarse seed of existence. (Tibetan) And, in the Extensive Treatise, it says: By the dense habitual imprints of conceptualization. (Tibetan) Secondly, the conditions are, in the Three Levels, it says: Two conditions are shown: the three actions and the five poisons of imputed ignorance. (Tibetan) Therefore, there are the three actions and the five poisonous afflictions. The first is, in the Later Tantra, it says: Merit is benefiting others, and the opposite of that is sin. (Tibetan) Therefore,