Tibetan
།གཞན་ནས་ཡོད་འོང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངང་དུ་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། རྒྱས་པ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ཡེ་ནས་སྔ་ཕྱི་མ་ཡིན་པས། །འབྲས་བུ་ལམ་དུ་གྱུར་ནས་དུས་གཅིག་མཉམ་པར་སྦྱོར། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། བྱ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་། ། ཆོ་ག་ཡན་ལག་གྲངས་རྫོགས་པས། །འབྲས་བུ་ལམ་བྱས་བདེ་གཤེགས་པས། །ཞེས་དང་། ནང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འཐོབ་བྱ་མེད། །ཀུན་ཀྱང་སྨིན་ཟིན་བགྲོད་པ་མེད། །དེ་ཉིད་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གོང་མ་རྣམས། ཀུན་རྫོབ་ལམ་དུ་བྱེད་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཞེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དོན་དམ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། ཀུན་རྫོབ་སྤང་བྱར་བྱེད་ལ། སྔགས་ལས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པས་ན། མི་སྤོང་བར་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བདེན་གཉིས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས་འཕགས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། བླ་མེད་ཐེག་པའི་ནང་ནས་ནི། །དོན་དམ་དུ་ནི་དབྱེར་མེད་ལ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །དག་དང་མ་དག་གཉིས་ཀར་འཛིན། །ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་སྡུག་བསྔལ་དག །ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་དབྱེར་མེད་དེ། །ལྟ་བ་མཐོ་དམན་དེ་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལམ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོས་སྐུར་ལྟ་ཞིང་ཐབས་ཀྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱས་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་བརྟན་གཡོ་ལ་སོགས་པ། །སྣང་བ་ཉིད་ན་ངོ་བོ་མེད། །དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྔགས་ཕྱི་པས་ལྷའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་བལྟས་ཏེ་བསྒོམ་པ་དང་། ནང་པ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ལམ་བྱེད་དང་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ངེས་ཚིག་གྲུབ་སྟེ། བང་མཛོད་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ལས། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ནི། །ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལམ་བྱས་ནས། །འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་ཁྱེར། །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སྦྱོར། །དེ་རིགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་བཏགས། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ཚུལ་གསུམ་སྒྲོན་མ་ལས། དོན་གཅིག་ནའང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་པ་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་པས། །སྔགས
Chinese
並非從他處而來，乃是依賴方便的智慧，於如是之狀態中產生。如《廣釋》云：「因果本非先後故，果為道用一時合。」如是。如是，就外續而言，《道次第》云：「以行之理而生慧，儀軌支分數量圓，果為道用善逝故。」如是。就內而言，「此外無可得，一切皆熟無可往，此即道之體性。」如是說。又，諸上師認為，有能將世俗作為道用與不能之差別。波羅蜜多以勝義為所證，以世俗為所斷，然密咒於世俗亦以一切法平等性而行，故不捨而作為道用，不墮二諦之邊而殊勝。《道次第》云：「無上乘中，勝義無有別，世俗一切法，淨與不淨執。方便大乘者，清淨與痛苦，世俗亦無別，見地高下爾。」如是。以此理亦能使果為道用，以一切法無別果之體性，視顯空雙運之法身，且以方便而串習故。如是，《廣釋》云：「世間動搖等，顯現性中無自性，彼即大身法。」如是。彼亦密咒外道視為天之身語意而修，內道如視一切法為身語意壇城之自性而悟入串習故，成果為道用與金剛乘之定義。如《寶藏幻鑰》云：「果金剛乘者，以手印壇城為道，果彼即持為道用，自之身語意三者，身語意之金剛合，彼類名為金剛乘。」如是。另有差別者，《三類明燈》云：「於一義亦不迷，多方便無艱辛，利根者之所為，密咒。」
English
It does not come from elsewhere, but the wisdom that relies on skillful means arises in such a state. As the Extensive Commentary says: "Since cause and effect are not originally sequential, the result becomes the path and they are united simultaneously." Thus it is. Likewise, regarding the outer tantras, the Stages of the Path says: "Wisdom arises through the method of action, the number of ritual branches is complete, the result becomes the path because of the Sugata." Thus it is. Regarding the inner [tantras], "There is nothing else to be attained from this, all are already ripened, there is nowhere to go, this is the very nature of the path." Thus it is said. Furthermore, the former masters consider that there is a difference between being able to use the conventional as the path and not being able to. The perfections take the ultimate as what is to be attained and the conventional as what is to be abandoned, but in mantra, even in the conventional, one practices the equality of all dharmas, so one does not abandon it but uses it as the path, and is superior because one does not fall to the side of the two truths. The Stages of the Path says: "Within the unsurpassable vehicle, in the ultimate there is no difference, in the conventional all dharmas are grasped as pure and impure. The great vehicle of skillful means, purification and suffering, are also not different in the conventional, the view is only higher or lower." Thus it is. By this method, the result can also become the path, because one sees all dharmas as the nature of the inseparable result, the dharmakaya of appearance and emptiness united, and one becomes accustomed to it through skillful means. Thus, the Extensive Commentary says: "The world, moving and unmoving, etc., has no essence in its appearance, that is the great body of dharma." Thus it is. That is, the outer mantra practitioners meditate by viewing the deity as body, speech, and mind, and the inner practitioners realize and become accustomed to all dharmas as the nature of the mandala of body, speech, and mind, so the definition of result as path and Vajrayana is established. As the Treasury of the Magical Key says: "The result, the Vajrayana, takes the mandala of hand gestures as the path, the result itself is taken as the path, one's own body, speech, and mind, are united with the vajra of body, speech, and mind, that kind is called Vajrayana." Thus it is. There is also another difference, as the Three Lights says: "Not confused about one meaning, many skillful means without difficulty, empowered by sharp faculties, mantra."
Tibetan
་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་འདོད་པར་གཅིག་ནའང་། སྔགས་ཁྱད་པར་བཞིས་འཕགས་ཏེ། ལྷ་བསྒོམ་སྔགས་བཟླ་བ་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ལ་མ་རྨོངས་པ་དང་། དེའང་ཐབས་ཀྱི་ཆའི་སྒོ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་སྡེའི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མང་བ་དང་། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུའི་ལམ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་སོགས་སུ་དཀའ་བས་བགྲོད་མི་དགོས་པར་ཚེགས་ཆུང་ངུས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དངོས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་དབང་རྣོན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞི་པོ་དེས་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དཔྱལ་ལོ་མཁས་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ་ནི། ཤེས་བྱ་གཞི། ཤེས་བྱེད་ལམ། འཐོབ་བྱ་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཕགས་ཚུལ་གསུང་ངོ་། །ཡང་། གནུབས་ཆེན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་མིག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་རང་འགྲེལ་དུ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྔགས་ནང་པ་ཁྱད་པར་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་འཕགས་པར་གསུངས་པ་དང་། རྗེ་ཟུར་ཆུང་པ་དང་རོག་བདེར་གཤེགས་ཆེན་པོས། ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ། ཕབ་པའི་གྲུབ་མཐའ། ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ། འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས། འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཚུལ་རྒྱས་པར་གསུངས་ཀྱང་འདིར་ཡི་གེས་འཇིགས་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི། རྒྱས་པ་ལས། མཉམ་ཉིད་དོན་རྟོགས་རང་རིག་རྒྱལ་པོ་ནི། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་ཀུན་འབབ་ལྟར། །བླ་མེད་དོན་རྟོགས་ཐབས་ཆེན་འདི་དག་ཏུ། །རྣམ་ཐར་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་མ་ལུས་འདུས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན། ཕྱི་ཐུབ་པ་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ནང་པ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་ནའང་། འདིར་ཐུགས་སྲས་ཀ་བ་བཞིའི་དགོངས་པ་རྗེ་སྒྲོ་ཕུག་པས་བསྡུས་ནས་ལྔར་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཉིད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པ་ནང་པ། མ་རྟོགས་པ་ཕྱི་པ་སྟེ། ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་ལམ་རྣམ་བཀོད་ལས། རིགས་གསུམ་རིགས་ ལྔར་འདོད་པ་དག །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཐུན་མོང་མཉམ་པར་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་གྲུབ་ལེན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་ལ་རེ་ཞིང་བཀའ་ལ་སྡོད་པས་དངོས་གྲུབ་ཞུ་བ་ནི་ཕྱི་པ།
Chinese
的乘法特别殊胜。如是说，虽然因果的二种大乘，都是以利益有情为目的而希求菩提，然密咒以四种殊胜而超胜：不迷惑于观修本尊、念诵咒语等方便之分；而且方便之分并非仅有一种途径，而是顺应根器的次第，行持作行等无量续部的途径；这些也不像因地道那样需要经历无数劫等难以行持，而是以微小的勤奋就能成就，因此没有困难；这正是考虑到密咒乘的实际所化对象是利根者而宣说的，因此以这四种方式而超胜。此外，绛域·昆嘎多吉（དཔྱལ་ལོ་མཁས་པ་ཀུན་དགའ་རྡོ་རྗེ་）将所知之基、能知之道、所获之果的差别区分开来，宣说超胜之理。又，努钦（གནུབས་ཆེན་）在《瑜伽眼之禅定自释》中说，内密胜乐轮比波罗蜜多超胜十二种差别。祖师扎琼巴（རྗེ་ཟུར་ཆུང་པ་）和若·德谢钦波（རོག་བདེར་གཤེགས་ཆེན་པོ་）详细地宣说了见解的确定方式、所立的宗派、修持的方式、获得果位之时、果位自身的体性等方面的差别，但在此因文字繁多而不再赘述。第二，此中说：“无上乘”，即是说，广释中说：“平等性通达自性智王，如众水汇入大海，无上义通达此等大方便，解脱乘法无量皆摄集。”如是说，对此进行分类，则有外道续部的乘法和内道方便续部的乘法。对于这二者的差别，前代智者们的观点多有不同，但在此，心子四柱的意旨被杰·卓普巴（རྗེ་སྒྲོ་ཕུག་པ）归纳为五种而宣说，第一是见解的差别：密咒乘中，凡是证悟心性为大自在者为内道，未证悟者为外道。如因扎菩提（ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི）的《道次第论》中说：“认为三族为五族者，因未证悟大自在故，我说是共同平等。”如是说。第二是获取成就方式的差别：依赖智慧本尊并听从教诲而祈求成就者为外道。
English
The vehicle of mantra is particularly superior. It is said that although both the great vehicles of cause and effect aim at benefiting sentient beings and desiring enlightenment, mantra is superior with four distinctions: not being confused about the aspects of means such as visualizing deities and reciting mantras; and also, the aspects of means are not just one path, but many because of the limitless doors of tantras such as action and conduct that are in accordance with the order of faculties; and also, these do not need to be traversed with difficulty for countless eons like the path of cause, but are accomplished with little effort, so there is no difficulty; this is said considering that the actual trainees of the mantra vehicle are those with sharp faculties, so it is superior in these four ways. Furthermore, Jamyang Kunga Dorje distinguishes the differences between the basis of what is to be known, the path of what knows, and the result of what is to be obtained, and explains the reason for superiority. Also, Nubchen says in his self-commentary on the meditation of the yoga eye that the inner mantra of Hevajra is superior to the Paramita by twelve distinctions. The masters Zur Chungpa and Rog Deshek Chenpo extensively explained the differences in how to establish the view, the tenets established, how to practice, when to obtain the result, and the nature of the result itself, but here I will not elaborate due to fear of the length of the text. Secondly, it says in this very text, "The unsurpassed vehicle," which means, as the extensive commentary says, "The king of self-awareness who realizes equality, just as all rivers flow into the great ocean, the limitless vehicles of liberation are all gathered in these great means that realize the unsurpassed meaning." As it is said, if we divide it, there are the vehicle of the outer Tirthika tantras and the vehicle of the inner Buddhist means tantras. Although the views of the ancient scholars differ greatly on the differences between these two, here, the intention of the four pillars of the heart sons is summarized by Je Drophukpa and explained in five ways. The first is the difference in view: in the mantra vehicle, whoever realizes the nature of mind as the great self is the inner, and whoever does not realize it is the outer. As it says in the Lamrim Namdak of Indrabhuti: "Those who consider the three families as five families, because they have not realized the great self, I say are common and equal." So it is said. The second is the difference in how to obtain siddhis: those who rely on the wisdom deity and abide by the command to request siddhis are the outer.