Tibetan
་བཟུང་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་ཏེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་བྱོན་ཞིང་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ། ། ཞེས་སོ། །རྟེན་དེ་ལ་མཁན་སློབ་མེད་པར་རང་བྱུང་གི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ཅིང་། དུར་ཁྲོད་དུ་ཕྱིན་པ་ན། རུས་པ་མཐོང་མ་ཐག་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་སྟེ། རུས་པ་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང་བརྟགས་པས་རྒ་ཤི་ལས་བྱུང་། དེ་སྐྱེ་བ་ལས་བྱུང་བ་སོགས། འདི་ལྟར་རིམ་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མ་རིག་པར་རྟོགས་ཏེ། འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་བྱ་སྙམ་པ་ན། ཡང་མ་རིག་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་འགག་པ་སྟེ། ལུགས་ལྡོག་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ལྟ་བ་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་གི་གཟུང་ཆ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་ད་དུང་འཛིན་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་དོན་དམ་དུ་བལྟ་ཞིང་། འཁོར་འདས་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འདོད་པས་ན། བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང་། ལྟ་རིམ་ལས། དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་ཐེག་པ་ཡང་། །ཕྱི་རོལ་བཅུ་གཉིས་སྒྱུ་མ་ཙམ། །རྡུལ་ཡང་ཕྱོགས་ཆས་མ་གྲུབ་འཕགས། །ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་རྗེས་སུ་མཐུན། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ལས་ཀྱང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ལ། །མཉམ་པའི་དོན་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་། །རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོངས་འཛིན་ན། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་པ་ལས། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང་འགལ་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ན། འཛིན་པའང་རྟོགས་དགོས་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི། ཡིད་ལ་དོན་སྤྱིི་སྣང་བའི་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་ན་དུག་གསུམ་གྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བསྙད་དོ། །གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ཉན་ཐོས་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་འབྱེད་འཕྲུལ་གྱི་ལྡེ་མིག་ལས། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བསྲུང་མཚམས་ནི། །ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་འདུལ་ཁྲིམས་ཡིན། ། ཞེས་སོ། །བཞི་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ས་སྡེ
Chinese
在被执着的世间受生。如《中观根本慧论》所说：诸佛未出世，声闻皆已灭，无依自觉慧，是为独觉乘。 如是。依靠此，无需堪布和阿阇黎，成为自然而生的比丘。去往坟墓时，一见到骨骸，便对轮回生起厌离心。思索这些骨骸从何而来，得知是从衰老和死亡而来，而衰老和死亡又从出生而来等等。像这样，逐渐了悟轮回的根本是无明。心想如何才能从中解脱呢？又想到，如果无明止息，则行也会止息，乃至老死也会止息。这是通过了悟顺逆缘起的方式而进入的。第二，见解方面：了悟人无我与声闻相同。在此之上，了悟法无我的所取部分，即极微无自性，但仍然将能取之心刹那视为胜义谛，并且认为轮回和涅槃是缘起因果。因此，被称为了悟二分之一个无我。《现观庄严论》中说：为舍所取境，及为不舍执，如依犀角道，当知极略摄。又，《见次第》中说：如是独觉乘，外境十二唯如幻，极微亦胜非方分，识蕴刹那随顺转。又，《菩提道次第》中也说：业及烦恼一切法，不解平等性为义，执持缘起因果者，此是独觉之圣位。如是，如果有人说与《三十颂》中的“无所取则无能取”相违背，则没有过失。因为该论典的含义是，如果具有现量特征者了悟所取无自性，则能取也必须了悟。而此处是了悟心中显现的总义所取无自性。了悟此等，为了遣除成为三毒之根本的无明，才安立为了悟所取无自性。第三，戒律方面：与声闻相同。又，《辨别幻化的钥匙》中说：声闻独觉之律仪，二百五十之律是也。 如是。第四，修习方面：地藏品
English
They take birth in a world of clinging. As stated in the Root Verses on the Middle Way: When Buddhas have not appeared, And the Hearers have all passed away, The wisdom of the Solitary Buddhas, Arises spontaneously without reliance. Thus it is. Relying on that, they become naturally arising monks without a preceptor or teacher. When they go to the charnel ground, as soon as they see bones, they become disillusioned with samsara. When they investigate where these bones came from, they realize they came from old age and death, and that those came from birth, and so on. In this way, they gradually realize that the root of samsara is ignorance. Thinking about how to be liberated from this, they also realize that if ignorance ceases, then karma will cease, and so on up to old age and death. This is how they enter through realizing dependent origination in forward and reverse order. Second, regarding the view: Realizing the selflessness of persons is similar to that of the Hearers. On top of that, they realize that the apprehended aspect of the self of phenomena, the subtle particles, are without inherent existence, but they still regard the moment of the apprehending mind as ultimately true, and they consider samsara and nirvana to be dependent origination as cause and effect. Therefore, it is called realizing one and a half selflessnesses. As it says in the Ornament for Clear Realization: In order to abandon the thought of the object of apprehension, And because apprehension is not abandoned, The path like the horn of a rhinoceros, Should be known as a very concise summary. And in the Stages of the View, it says: Likewise, the Solitary Buddha Vehicle, The twelve outer realms are merely illusion, The subtle particles are also superior, not established by parts, Consciousness accords with each moment. And in the Stages of the Path, it also says: They do not understand the meaning of equality, In all actions and afflictions, And they completely grasp dependent origination as cause and effect, This is the ground of the Solitary Buddha. Thus, if someone says that it contradicts the statement in the Thirty Verses, "If there is no apprehended, there is no apprehender," there is no fault. Because the meaning of that scripture is that if someone with the characteristic of direct perception realizes that the apprehended is without inherent existence, then the apprehender must also be realized. But here, it is realizing that the general meaning of the apprehended that appears to the mind is without inherent existence. When one realizes such a thing, in order to reverse the ignorance that has become the root of the three poisons, it is asserted that one realizes that the apprehended is without inherent existence. Third, regarding ethics: It is the same as that of the Hearers. Also, in the Key to Distinguishing Illusions, it says: The boundary of protection for Hearers and Solitary Buddhas, Is the Vinaya discipline of two hundred and fifty. Thus it is. Fourth, regarding meditation: The Chapter on the Earth
Tibetan
་ལས། ཉན་ཐོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ལམ་བསྒོམ་པར་བཞེད་ཀྱང་། མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་བསལ་བའི་མདོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ལོགས་སུ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྡེ་སྣོད་:མདོར་༼‹བ›ཡོད་པར་༽བཤད་ཅེས་གོང་མ་རྣམས་གསུང་ཞིང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཀྱང་ཉན་རང་ལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཞེད་པ་ལྟར། བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་སྟེང་དུ། རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་བཀག་ནས་ལུགས་ལྡོག་སྟོང་པ་བཅུ་གཉིས་ཁྲིགས་ཆགས་སུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །ལྔ་པ་སྤྱོད་པ་ནི། གདུལ་བྱ་ལ་ངག་གི་ཆོས་མི་གསུང་བར། ལུས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བརྡས་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་གང་དོན་ནི་གང་ག །ང་ལ། །ཇི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་དང་། གཡུ་ཐང་ལས། སྤྱོད་པ་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས། །གཞན་དོན་ཤས་འགའ་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་འབྲས་བུ་ནི། དབང་རྣོན་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཅིག་པུར་བཞུགས་པ་ནི་ལམ་ལྔ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་རྫོགས་ནས། ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་མཆོག་གི་ས། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་དུ་མཛད་དེ། མཛོད་ལས། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པ། །བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །དེ་ཡི་མངོན་དུ་ཐར་ཆ་མཐུན། །ཞེས་སོ། །ནེ་ཙོ་ལྟ་བུ་ཁྱུས་བཞུགས་པ་ཚོགས་སྤྱོད་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ནི། རིམ་པར་ལམ་བཞི་དང་གསུམ་མངོན་དུ་མཛད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱས་པ་ལས། ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་མིག་ཡོར་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་། །དངོས་པོའི་གཟུགས་ལ་ཐོགས་མེད་རབ་ཏུ་འཇུག །དགེ་བཤེས་མི་སློབ་རང་གི་རིག་པས་རྟོགས། །བྱང་ཆུབ་ས་བགྲོད་ཡིད་བཞིན་བདེ་བ་མཆོག །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ། ཐེག་དམན་ལས་འཕགས་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཐེག་པ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ཆེ་བས་བདག་མེད་གཉིས་རྣལ་མར་རྟོགས་ནུས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བས་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་ནུས་པས་འཕགས་ ཏེ། ཐེག་ཆུང་པ་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཤིང་། །ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཁྱབ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བཤད་དེ། །གཞན་དག་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་ཨ་རོས། ཐེག་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་རབ་
Chinese
从……。应当像声闻一样去理解，因为它们与道的自性相同。虽然认为应以声闻的律藏为重点来修道，但上师们说，在《未生怨忏悔经》中，有别于声闻律藏的独觉律藏（经中带有“‹བ›”字）。正如《现观庄严论》的根本和注释等也认为声闻和独觉在道上有区别一样，在四谛、无常等十六种行相之上，通过遮止缘起顺生，次第修习十二空性。第五是行持：不对所化众生宣说语言上的佛法，而是以身体的神变手势来表达意义。如《现观庄严论》所说：“任何意义于何者，如何如何欲听闻，于彼彼者意义彼，无声亦然如是显。”又如《玉堂》所说：“行持以身体之神变，行持少分利他事。”第六是果：像犀牛角一样具有利根者独自安住，五道在一个座垫上圆满，现证如意安乐之最胜地，了知诸漏已尽、不受后有的阿罗汉。如《俱舍论》所说：“佛与犀牛之菩提，皆于一禅定之边际，彼之解脱分相同。”像鹦鹉一样成群安住的，有大小两种聚落行持，依次现证四道和三道。这些在广说中也提到：“内外缘起幻化如眼翳之理应知，于事物之形色无碍而入，善知识不学以自之智慧证悟，趋向菩提地如意安乐之最胜。”第二是菩萨乘，宣说从声闻缘觉乘中超胜之理，以及特别超胜的乘本身。第一点是：由于具有大智慧，能够如实证悟二无我；由于具有大悲心，能够唯一行持利他之事，因此超胜。因为小乘者不具备这些。就像《智慧品类分别续》所说：“以悲心缘众生，以智慧遍法界，是说大乘，其他则与之相反。”阿若老师说：乘的差别在于智慧。
English
From... It should be understood in the same way as the Shravakas, because they have the same nature of the path. Although it is considered that the path should be cultivated with emphasis on the Shravaka Vinaya, the superiors say that in the Sutra of Eliminating the Regret of Ajatashatru, there is a Pratyekabuddha Vinaya separate from the Shravaka Vinaya (the Sutra contains the letter "‹བ›"). Just as the root and commentary of the Ornament for Clear Realization also consider that there are differences in the path between Shravakas and Pratyekabuddhas, on top of the sixteen aspects such as the Four Noble Truths and impermanence, by blocking the arising of dependent origination, the twelve emptinesses are cultivated in order. Fifth is conduct: without speaking the Dharma in words to those to be tamed, the meaning is expressed by means of bodily miraculous gestures. As the Ornament for Clear Realization says: "Whatever meaning to whomever, however they wish to hear, to each of those the meaning is that, even without sound it appears thus." And as Yuthang says: "Conduct is by means of bodily miracles, practicing some benefit for others." Sixth is the result: those with sharp faculties like a rhinoceros horn dwell alone, the five paths are completed on one seat, and they manifest the Arhat who knows the exhaustion and non-arising of afflictions, the supreme place of wish-fulfilling bliss. As the Treasury says: "The Buddha and the rhinoceros's enlightenment, all are at the edge of one meditation, their liberation shares are similar." Like parrots dwelling in flocks, the two types of community practice, large and small, manifest the four paths and three paths respectively in order. These are also mentioned in the extensive explanation: "Knowing the manner of inner and outer dependent origination as illusion and eye disease, entering unimpeded into the form of things, the virtuous friend realizes without learning by his own wisdom, going to the Bodhi ground, the supreme wish-fulfilling bliss." Second is the Bodhisattva Vehicle, explaining the manner of surpassing the Hinayana, and the particularly surpassing vehicle itself. The first point is: because of great wisdom, one is able to truly realize the two selflessnesses; because of great compassion, one is able to practice solely for the benefit of others, therefore surpassing. Because the Hinayana does not have these. As the Tantra of the Arrangement of Wisdom says: "With compassion focusing on sentient beings, with wisdom pervading the realm of Dharma, it is said to be the Mahayana, others are the opposite of that." Teacher Aro says: The difference of the vehicle is wisdom.