Tibetan
ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡེ་མ་རྟོགས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རྟེན་འབྱུང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་མེད་གང་དུའང་མི་སྤྱོད་ཅིང་སྤོང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱལ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤར་ཁབ་ལས། ཅིར་ཡང་མ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱལ་པ་སྟེ། ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། དམན་རིགས་དང་། རིགས་མ་ངེས་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཡོན་ཏན་ལ་ཐོབ་བློ་མེད་པའི་བློ་འཕང་སྨད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། བཟང་ངན་གཉིས་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད། གཉིས་པ་ཞར་ལས་བྱུང་བའི་མ་རྟོགས་པ་ནི། རྒྱང་འཕེན་པ་སྟེ། དེ་ལའང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང་ཚེ་གཅིག་གི་ཕན་བདེ་བག་ཙམ་སྒྲུབ་པའི་བློ་ཅན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཕྱི་མ་རྒྱང་དུ་བོར་ཏེ། ཚེ་འདིའི་བཙན་ཕྱུག་དང་མཐུ་སྟོབས་སོགས་འཇིག་རྟེན་པའི་གསང་ཚིག་མོ་རྨི་རྩིས་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱང་འཕེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན། རིགས་ཆད་དང་། འདུ་ཤེས་ཅན་གཉིས། དང་པོ་ལ། རང་བཞིན་དང་། རྐྱེན་གྱིས་ཆད་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པས་འདོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་བཞི་སྟེ། མདོ་ཆེན་པོ་ལས། འདུ་ཤེས་ཅན་བཞི་ཆགས་པ་དང་། །གང་ལ་གཡེང་དང་ཡ་ང་ཅན། །མོས་པ་ཅན་ཞེས་གྲགས་པ་བཞི། །ས་བོན་འཛིན་པའི་ཞིང་དུ་སྣང་། །ཞེས་པ་རྣམས་རིམ་བཞིན། འདོད་ཡུལ་ལ་ཆགས་སྲེད་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་དང་། ཚེ་འདིའི་མི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བས་གཡེང་བ་དང་། བཙན་ཕྱུག་སྡིག་དང་བསྡོས་ནས་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་ཞིང་ཐར་པ་ལ་མོས་པའི་རིགས་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ། གོ་དོན་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་ཞིག་ལོག་པའི་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ། ཆད་ལྟ་མུར་སྟུག་པ་དང་། རྟག་ལྟ་མུ་སྟེགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་ནས། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ཚེ་གཅིག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་སྐྱེ་ལ་མཐའ་ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ལ་བདག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ལ་ཟ་བ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཅིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལའང་དབྱེ་ན། གྲངས་ཅན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་དང་། སྤྱོད་པ་བ་དང་། གཅེར་བུ་པ་སྟེ་བཞི། དེ་བཞིའི་སྟེ
Chinese
对于业果一无所知的完全愚昧。定义是：因为对于缘起因果的法，无论有无都不行持，也不取舍，所以称为“庸俗”。如《骰子经》中说：“什么都不懂的就是世间庸俗。”分类有：低劣种性和种性不定两种。第一种是：对于功德没有获得之心的低劣心性。第二种有善恶两种，将在下文阐述。第二种由附带产生的不了知是：断见者。这也有三种：本体是：对于前世后世的有无不了知，只追求现世少许的安乐之心。定义是：将后世抛之脑后，依靠现世的权势财富和威力等世间秘密的占卜算卦等来成办，所以称为“断见者”。分类有：种性断绝和有意识两种。第一种又分：自性和因缘断绝两种。第一种是：因为持有大乘的宗义，所以不是所希望的，将在下文详细阐述。有意识的有四种，如《大经》中说：“有意识四种，贪执者，散乱者和恐惧者，具信者，显现为播种的田地。”这些依次是：对于所欲之境，贪恋不舍；被现世的人事所扰乱；以权势财富与罪恶相勾结而成就；舍弃十不善，具有希求解脱的种性。第二种颠倒的认识有：意义和分类两种。第一种是：任何有缘之士被颠倒的宗派转变了心意。第二种有：断见顽固派和常见外道。第一种是：因为法性在任何体性上都不成立，所以以错乱为基础，认为没有前世后世和业果，认为一世间的一切法无因而生，突然产生且有终结。第二种是：因为法性不变，所以以错乱为基础，认为一切法 有我，认为“常一自在的我”是五蕴相续的受用者和作者的自性，真实存在。这也有四种
English
Complete ignorance of not understanding the law of cause and effect. Definition: Because one does not practice or adopt or reject the Dharma of dependent origination and cause and effect, whether it exists or not, it is called "vulgar." As stated in the Dice Sutra: "Not understanding anything is worldly vulgarity." There are two types: inferior lineage and uncertain lineage. The first is: the inferior mind that lacks the intention to attain qualities. The second has two types, good and bad, which will be explained below. The second type of non-understanding that arises incidentally is: nihilism. There are also three aspects to this: The essence is: having a mind that does not understand whether there are past and future lives, and only seeks a little happiness in this life. Definition: Abandoning the future life, and relying on worldly secrets such as divination and astrology to achieve power, wealth, and strength in this life, it is called "nihilism." There are two types: those with severed lineage and those with consciousness. The first has two types: severance by nature and severance by conditions. The first is: because it holds the tenets of the Mahayana, it is not desirable, and will be explained in detail below. There are four types of those with consciousness, as stated in the Great Sutra: "The four with consciousness are attachment, distraction, fear, and faith, appearing as fields for planting seeds." These are, in order: being unable to separate from attachment and desire for the object of desire; being distracted by worldly affairs; achieving power and wealth by colluding with sin; and abandoning the ten non-virtues and having the lineage of aspiring to liberation. The second, wrong perception, has two aspects: meaning and classification. The first is: any person with a connection whose mind is transformed by a wrong philosophical view. The second has: nihilistic extremists and eternalistic heretics. The first is: because the nature of phenomena is not established in any entity, it takes delusion as its basis and believes that there are no past and future lives or cause and effect, believing that all phenomena in one lifetime arise suddenly without cause and have an end. The second is: because the nature of phenomena is unchanging, it takes delusion as its basis and believes that all phenomena have a self, believing that the "permanent, singular, independent self" is the enjoyer and agent of the continuum of the five aggregates, existing as a truly real entity. There are also four classifications: Samkhya, Vaisheshika, Lokayata, and naked ascetics. The views of these four are
Tibetan
ང་དུ་ཆད་ལྟ་བསྣན་པས་ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་ཞེས་གྲགས་སོ། །འདིར། མུར་སྟུག་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་སྒྲ་མ་འདོམ་ན་ཕྱི་རོལ་པ་སྤྱིའི་མིང་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་དེ། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་ངའི་བསྟན་པ་འདི་མུར་སྟུག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ངའི་དགེ་སློང་ང་དང་འདྲ་བས་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཀྱི་ལྟ་བ་བཞི་པོ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་ཕྲེང་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་གྲངས་མེད་པའི་མདོ་རྣམ་པ་བཞིར་འདུས་ཏེ། ཕྱལ་པ་དང་། རྒྱང་འཕེན་དང་། མུར་སྟུག་དང་། མུ་སྟེགས་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་དག་ནི་མ་རིག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་པའི་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མ་རྟོགས་པ་གཉིས་ནི་གྲུབ་མཐའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཟླ་ལ་བཤད་དོ། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཡང་། ཆོས་ཉིད་མཐའ་དང་བྲལ་བས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐར་ཞེན་པས་ལོག་པར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཐབས་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཐ་ཆད་པ་མུར་སྟུག་པར་མ་ཟད། མུ་སྟེགས་པའང་བདག་འདོད་པས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཇི་སྲིད་བདག་ལ་མངོན་ཆགས་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ལམ་རིམ་ལས། རྟག་ཆད་གཉིས་ལ་གང་གི་བློ་ཞེན་པ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ཉིད་ལས་གོལ་བར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོགས་ཀྱི་འདོད་གཞུང་མ་བྲིས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག །རྒྱལ་བའི་བཀའི་དབྱེ་བ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་མཐའ་སོགས་འཆད་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་ མེད་དེ། མུ་སྟེགས་རང་རྒྱུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལམ་གྱི་ལྟུང་ས་དང་སྤང་བྱ་ངོ་ཤེས་ནས་འདས་པའི་ཐེག་པ་རང་ལམ་ལས་མི་འགྱངས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཧེ་རུ་ཀ་གལ་པོ་ལས། མུ་སྟེགས་ཐེག་པ་རབ་ངེས་ན། །མི་སྤྱོད་སྤང་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་བཤད། །ཅེས་སོ། །ཡང་སྤྲུལ་པ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྔར་གྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་དག་ཀྱང་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་རྒྱལ་བའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བདེ་འདུ
Chinese
加上我见、断见，被称为五种论派。此处，“穆尔斯图巴”如果和“穆斯迪格巴”不区分发音，则可以作为外道总称。如《光明守护者请问经》中说：“光明守护者，我的教法不能被九十六种穆尔斯图巴摧毁，但会被像我一样的我的比丘摧毁。”这样说过。四种不了知和邪知的见解，都是从无明中产生的，所以是世间人的见解。如《见鬘经》中说：“世间界中，众生颠倒的见解，可以归纳为四种：平庸者、断见者、穆尔斯图巴、外道。”直到“这些都是无明的见解。”这样说过。其中两种不了知，虽然不是宗派的见解，但是为了概括心的状态，所以放在一起说了。两种邪知见解，虽然是受宗派影响而改变的见解，但因为法性远离边，执着于增益和诽谤的边，所以不能从轮回中解脱。不仅宗派论者中最差的穆尔斯图巴，而且外道也因为执着于我，而被轮回的根本我执束缚。如《释量论》中说：“只要对我有强烈的执着，就会一直流转于轮回。”因此，《菩提道次第论》中说：“执着于常断二见的人，就偏离了意义的核心。”因为这样说过，所以这里没有写关于道和果等的观点。这里有些人说：“在讲解佛陀教言的分类时，讲解外道的宗派等，这是非常不合理的。”没有过失。如果从外道自续派的角度来说，有必要认识到道的堕落之处和应断之物，从而使超越的乘不偏离自己的道路。如《黑汝嘎总集》中说：“如果彻底了解外道乘，为了断除不应行之事，我为你宣说。”又如果从化身者的角度来说，不仅具有之前的必要性，而且这些也是随应调伏的佛陀事业。菩提萨埵金刚法所著的《乐集》中
English
When the view of self and annihilation are added, they are called the five Tirthika schools. Here, "Murtukpa" can be used as a general name for outsiders if it is not distinguished in pronunciation from "Mustikpa." As it says in the Sutra Requested by Light Protector: "Light Protector, my teachings cannot be destroyed by the ninety-six Murtuks, but they will be destroyed by my monks who are like me." This was said. The four views of non-understanding and wrong understanding arise only from ignorance, so they are worldly views. As it says in the Garland of Views: "In the world, the inverted views of sentient beings can be summarized into four types: the ordinary, the nihilist, the Murtuk, and the Tirthika." Up to "These are the views of ignorance." This was said. The two types of non-understanding are not sectarian views, but they are discussed together in order to summarize the states of mind. The two types of wrong understanding are views that have been transformed by sectarianism, but because the nature of reality is free from extremes, they cling to the extremes of exaggeration and denigration, so they are not methods for liberation from samsara. Not only is the Murtukpa the worst of the sectarian debaters, but the Tirthikas are also bound by the root of samsara, self-grasping, because they cling to a self. As it says in the Commentary on Valid Cognition: "As long as there is strong attachment to self, one will continue to wander in samsara." Therefore, the Stages of the Path says: "Those whose minds cling to permanence or annihilation are said to have strayed from the very essence of meaning." Because it was said this way, the tenets of the path and fruit, etc., are not written here. Here, some say: "It is very unreasonable to explain the tenets of outsiders, etc., when explaining the divisions of the Buddha's teachings." There is no fault. If we consider it from the perspective of the Tirthika Svatantrika, it is necessary to recognize the places of downfall and what should be abandoned on the path, so that the transcendent vehicle does not deviate from its own path. As it says in the Heruka Galpo: "If you thoroughly understand the Tirthika vehicle, I will explain it to you in order to abandon improper conduct." Also, if we consider it from the perspective of the emanation body, not only does it have the previous necessity, but these are also said to be the activities of the Buddha who tames beings according to their needs. In the Bliss Gathering composed by Bodhisattva Vajra Dharma,