Tibetan
་ཐེག་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་འཛིན་པའང་ཆེར་ཟད་དེ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རོལ་པར་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་གདངས་སུ་ཤེས་ཏེ་སྤང་གཉེན་གཉིས་མེད་པས་ན་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དུ་འཆར་བ་སྔགས་ནང་པ་གཉིས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་བས་སྤོང་སྦྱོང་བསྒྱུར་བ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་ཞེན་གྱི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བར་རྟོགས་ནས། གང་ཡང་མི་འགོག་ཅིང་གང་དུའང་མི་རྩོལ་བས་སྤང་གཉེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ནས་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་གོས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་མཐའ་གསང་བའི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུད་གཞུང་འདིར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གསུངས་པ་ལོ་རྒྱུས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་དེ་བཞིན་སོགས་ཏེ། བསྟན་པ་སྤྱིའི་གླེང་གཞི་བཤད་པ་དེ་ནས་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ཕྱེ་བའི་འཁོར་གྱི་ཆེད་དུ་དགོངས་པ་བརྡའི་གསུང་གིས་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་བརྡ་སྤྲོད་པ་འདི་བརྗོད་པས་གོ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་སྡུད་པ་པོས་ལོ་རྒྱུས་བརྗོད་དེ་འབྲེལ་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བརྟག་གཞི་འཁོར་བའི་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་དང་། འདས་ པའི་ཆོས་བརྗོད་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ། གཞལ་བྱ། གཏན་ཚིགས། གྲུབ་མཐའ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་སྙེད་སོགས་རྐང་པ་ལྔ་སྟེ། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པས་རྨི་ལམ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཏེ། རྩ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། བདག་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་ཀུན་བརྟགས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་ཤེས་པས་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་མྱུ་གུ་ནས་འབྲས་བུའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ། རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་འབྱུང་ལྔ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པས་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་གྱིས་བསྡུས་པ་ལྟ་བུར་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བར་མེད་པ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ལྟར་འཁོར་ཏེ་ལས་མི་མཐུན་པའི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་མོད་ཀྱང་། སོ་སོར་ཞེན་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་བློ་དེ་ཉིད་སྐབས་འདིར་བརྟག་གཞིའམ་གཞལ་བྱའོ། །དེའང་རྣམ་བཀོད་ལས། བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་ལ་གཞལ། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ལས། འཁོར་དང་འདས་དངོས་ཞེན་སྣང་བརྟག །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཐུན་མོང་བ་བདེན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི། ཡང་དག་སྒྱུ་མའི་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་སྟེ། འཁོར་བར་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་འདོད་པ་དང་ཚུལ་མཐུན་པར་འདིར་ཡང་གཉིས་སུ་སྨྲ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། བདག་གི་བར་རྟོག་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་འདི་དག་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཚུལ་གཅིག་པར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཡང་བདག་གསུམ་པོ་དེ་དོན་དམ་བདེན་ངོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་སྐྱེ་མེད་དུ་མཉམ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་ངོར་མི་བསླུ་བས་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་མཉམ་པ་ནི་ཐུན་མོང་བ་དང་། ལྷག་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ན། བདག་གསུམ་པོ་དེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། རིགས་ལྔ་དང་། ཡུམ་ལྔར་དག་པས་དོན་དམ་བདེན་པའི་དབང་དུ་ཡེ་ཤེས། འབྲས་བུ། རང་བཞིན་དོན་དམ་གསུམ་སྟེ་དཀོར་བདུན་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཉམ་ལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དབང་དུ་ཡེ་ཤེས། ཕྱག་རྒྱ། དངོས་པོ་སྒྱུ་མ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཡེ་ནས་རྫོགས་པར་མཉམ་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཉམ་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། རྟོགས་པ་བཞི་དང་། དག་པ་གསུམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། བདག་དང་བདག་གི་གཞན་རྣམས་ནི་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་དང་བཅས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་གཞན་ཞེས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་འདི་རྣམས་ནི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཙམ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲན་དང་། མ་རྟོགས་པས་ཟབ་པ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ལོགས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ལོག་རྟོག་གི་རྒྱུན་སྔ་མ་ཉིད་ལ་ཕྱི་མ་ཉིད་སྤྱོད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པར་ཟད་པས་ན་འབྱུང་བཞིའི་འཕོ་འགྱུར་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གཡོ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པའི་རྟགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་ཚུལ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་ངོར་སྣང་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ལོག་རྟོག་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པའི་བདག་དང་། འབྲས་བུ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཞེན་པའི་རྒྱུན་རྣམ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་བརྟེན་པའི་གཞི་དང་བསྐྱེད་པའི་རྩ་བ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཏེ། འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ལོག་རྟོག་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུད་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རྒྱུ་གཅིག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལོག་རྟོག་གི་རྒྱུན་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་རྟགས་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་གྱིས་མ་འགགས་པར་རྟོགས་ ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་མེད་མཚོན་པ་ཨའི་ཚུལ་ཏེ་གསུང་གི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ཅིར་ཡང་མི་འགགས་པས་དབང་སྒྱུར་བ་མཚོན་པ་ཨུའི་ཚུལ་ཏེ་སྐུའི་རང་བཞིན་དང་། ཡི་གེ་གཉིས་མཚམས་སྦྱར་ལ་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གསལ་བ་མཚོན་བྱེད་ༀ་གྱི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པའི་མཐུས་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་རྟོགས་པའི་བྱིན་རླབས་ཤུགས་ལ་འབྱུང་ཞིང་། རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉིད་ལ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ལྟར་ཡུལ་མེད་རང་གསལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་བཞིའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་དང་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། གཞན་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། རྟོག་པའི་རྒྱུན་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གསུམ་པོ་དེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རིགས་ཀྱི་ཡབ་ལྔ་དང་། ཡུམ་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་མཐའ་ནི། གཏན་ཚིགས་དེ་དག་གིས་གཞལ་བའི་འབྲས་བུ་སྔར། རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཅེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་འདིའི་གྲུབ་མཐའ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ །གཉིས་པ་འདས་པའི་ཆོས་བརྗོད་མེད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཐེག་པ་བཞིས་ངེས་པར་འ
Chinese
并且，将世俗谛中安立的“有”执着也大大减少，从而了悟业和业果乃是伟大自性的游戏，因此了知五烦恼即是五智慧的自性光芒，由于没有断除和对治的二元对立，所以不会被沾染。无论如何行持，都会显现为功德，对于内道和密咒乘而言，有使烦恼为己所用的方法，并且法界自性清净，自生智慧自然显现，从而了悟断除、修持、转变等一切都是从实执的见解中产生的。不遮止任何事物，也不在任何事物上努力，因此从断除和对治的一切名相中解脱出来，示现不被业和业果所沾染。一切乘的宗义的究竟秘密心髓，都汇集于这决定性的续部经典之中。第二，对于应当完全了解的见解，分为两种：讲述传承历史，以及真实地进行决断。第一种是：从“此后，如来”等开始，讲述教法总体的开端，即从导师一切如来之主为了开启眷属的智慧，以意旨隐语之语进行表达，如同通过表达来传达隐语一般，集结者讲述历史并进行关联。第二种分为两种：考察轮回之法无自性，以及将超越之法决断为不可言说。第一种包括：所量、理证、以及在金刚乘中确立的宗义。第一种是：从“所有”等五句开始，即由内外情器万物所包含的这些世界，由于执着于非彼为彼而进行虚构，是如梦一般的迷惑之法。根本是俱生无明，以及执着二元的遍计所执，由能取所取的二取显现的意识，外在的缘起是与种子之因相关的，从苗芽到果实所包含的；与缘相关的五大种以及时间的变迁等所产生的，如同（外缘起）；内在的缘起如同从无明到老死所包含的，内外二者之间没有间隔，如同车轮一般流转，由于业的不同而感受各种苦乐，变得困顿。
English
Furthermore, the clinging to existence, which is established in conventional truth, is greatly diminished, thereby realizing that karma and its results are the play of the great self-nature. Therefore, one knows that the five afflictions are the very self-radiance of the five wisdoms. Since there is no duality of abandonment and antidote, one is not stained. No matter how one behaves, it appears as virtue. For both Inner Tantra and Mantra practitioners, there are methods to control the afflictions. Moreover, the Dharma-dhatu is naturally pure, and self-arisen wisdom naturally manifests, thus realizing that all abandonment, practice, and transformation arise from the view of substantiality. One does not obstruct anything, nor does one strive in anything, thus being liberated from all the terms of abandonment and antidote, and demonstrating non-staining by karma and its results. The ultimate secret essence of the tenets of all vehicles converges in this definitive tantric text. Secondly, the view that should be fully understood is twofold: narrating the historical account and genuinely ascertaining the truth. The first is: from "Then, the Tathagata," etc., explaining the general introduction to the teachings, that is, from the master, the lord of all Tathagatas, for the sake of opening the wisdom of the retinue, expressing the intention through symbolic speech, just as communicating symbols through expression, the compiler narrates the history and connects it. The second is twofold: examining that the nature of cyclic existence is without self-nature, and ascertaining that the transcendent Dharma is inexpressible. The first includes: the object to be measured, the reasoning, and the established tenet in Vajrayana. The first is: from "As many as," etc., five lines, that is, these worlds encompassed by as many external and internal objects, fabricated by clinging to what is not as what it is, are dream-like delusive phenomena. The root is co-emergent ignorance, and the conceptual imputation of dualistic grasping, by the consciousness that manifests the duality of grasper and grasped, the external dependent origination is related to the cause of the seed, encompassed from sprout to fruit; the five elements related to conditions and the changes of time, etc., which produce it, like (external dependent origination); the internal dependent origination is like that encompassed from ignorance to old age and death, without interval between the external and internal, revolving like a chariot wheel, and experiencing various pleasures and pains due to the power of different karmas, becoming distressed.
Chinese
因此，在显现之时，由于其自性法性未曾丧失，轮回与涅槃二者虽不可说为同一或相异，然于此处，将各自执着、妄加臆测之心识作为考察或衡量之对象。如《显现论》所云：“于所诠二境作衡量。”又如《道次第》所云：“轮回涅槃实执着显现察。”如是。其次，分共同与不共同二者。首先，共同的真理论证是“真实如幻”等三句。轮回中仅是显现而未真实成立者，是胜义谛；如幻般未断绝显现者，是世俗谛。如是，与具相乘以二谛区分一切法的观点相符，此处亦说二谛。如此，执着自我的意识，以及于五蕴、五大上妄加臆测为自我的分别念，这些执为对境者，仅是显现，实则并非如此成立，因其于完全清净之界，即如是性之状态中，以同一方式平等之故。又，此三我于胜义谛中无成立，故于无生中平等；于世俗谛中不欺惑，故于如幻中平等，此乃共同之处。若更以二谛加以确定，则此三我次第清净为五智、五部、五母，故于胜义谛之角度，智慧、果、自性胜义三者，即七宝自性任运成就而平等；于世俗谛之角度，智慧、手印、事物如幻三者，即身与智慧之坛城本自圆满而平等，此乃不共同之平等。其次，为四证悟与三清净之论证。首先是“我与我之他者”等，含一句之二偈。我与我之他者，此等显现为各异者，乃因无明之故，为颠倒分别之错觉显现，除此以外未见其他，故为极细微，即微尘；因未证悟故为极深奥，即刹那之意识亦非独立存在，然如此显现，乃是前一颠倒分别之习气，于后一习气上作用，如梦境之显现般错
English
Thus, at the very moment of appearance, since its intrinsic nature of reality is undiminished, although samsara and nirvana cannot be said to be the same or different, here, the mind that clings to and fabricates distinctions is the object of investigation or measurement. As the 'Appearance Treatise' states: 'Measure the two realms of imputation.' And as the 'Stages of the Path' states: 'Examine the appearance of clinging to samsara and nirvana as real.' So it is. Secondly, there are two types: common and uncommon. First, the common proof of truth is the three lines beginning with 'Truly illusory.' That which merely appears in samsara and is not truly established is the ultimate truth; that which appears like an illusion without ceasing is the conventional truth. Thus, in accordance with the intention of the characteristic vehicle to divide all phenomena into two truths, here too we speak of two truths. In this way, the consciousness that grasps at self, and the conceptual thought that fabricates the five aggregates and five elements as self, these objects of grasping are merely appearances and are not established as such, because they are equal in the state of suchness, the completely pure realm. Moreover, these three selves are not established in the face of ultimate truth, so they are equal in being unborn; in the face of conventional truth, they are not deceptive, so they are equal in being like an illusion, which is the commonality. If further established by the two truths, then these three selves are purified in sequence into the five wisdoms, the five families, and the five mothers, so from the perspective of ultimate truth, wisdom, fruit, and intrinsic ultimate are the three, that is, the seven treasures are spontaneously accomplished as essence and are equal; from the perspective of conventional truth, wisdom, mudra, and phenomena are the three illusions, that is, the mandala of body and wisdom is primordially complete and equal, which is the uncommon equality. Secondly, there are the proofs of the four realizations and the three purities. First is 'Self and others of self' etc., two verses including one line. These appearances of self and others of self as different are due to ignorance, being merely illusory appearances of distorted conceptualization, and nothing else is seen, so they are extremely subtle, that is, atoms; because they are not realized, they are extremely profound, that is, even a momentary consciousness does not exist independently, but this appearance is the habit of the previous distorted conceptualization acting on the subsequent habit, distorted like the appearance of a dream.