Tibetan
་པོ་ཆོས་ཅན། དེ་རྣམས་ལ་རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སོགས་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པའི་མཚན་ཏེ། རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཆད་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བདག་མེད་དུ་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སྟོང་པར་འཛིན་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག །དེ་དག་ལྷ་ཡི་དུས་ན། གོ་རིམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་ཁྲོ་མོ་ལྕགས་ཀྱུ་ཞགས་པ་ལྕགས་སྒྲོག་དྲིལ་བུ་མ་དང་བཞིར་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྟག་ཆད་བདག་མཚན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་བཞི་ལྟར་ན། རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་བཞི་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་ག་མར་སྣང་བ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མ་སྤངས་པར་སྒོ་མ་བཞིའི་རང་བཞིན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་ཐལ་རྒྱུད་ལས། རྟག་སོགས་མཚན་མ་ལས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །བཙུན་མོ་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། །ཞེས་དང་། གླང་པོ་ཆེ་རབ་འབོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་རྟག་པར་ལྟ་བ་གནས་སུ་དག་པ་བཛྲ་ཨངྐུ་ཤ་སྟེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། འཇོམས་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་རེག་པ་དང་། སོགས་ནས། མཚན་མར་མ་ཡིན་པ། ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་བྱུང་། གསུམ་པ་དད་པས་གཏམ་ཉན་པའི་འཁོར་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་ལ་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆ་འཛིན་པའི་ལྷ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོག་གཞུང་ལས། དད་པས་ཉན་པའི་ལྷ་ཆེན་རྣམས། ཞེས་དང་། ལེ་ལག་ལས། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དབང་བསྒྱུར་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། །ཞེས་པའི་སྤྱན་འགྲེལ་ལས། འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་རང་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་དུ་མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་སྟེ། རང་རང་གི་མཆོད་ཡོན་དང་། རྒྱན་དང་ལྡན་པར་འཁོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གོ་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཐུན་མོང་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་འཁོར་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་པ་དྲུག་དང་། རྗེས་འཇུག་ཆོས་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོག་གཞུང་ལས། འགྲོ་བ་འདུལ་བར་སྤྲུལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་དང་། འདི་ཉིད་ལས། སྲས་ནི་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ས་རབ་རིག་པ་འཛིན་ལ་གནས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་འཁོར་གྱི་ཚད་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ
Chinese
波（人名）法。对这些说“非常”等等，是分别的相。即，非常，也就是执着蕴为无常；非断，也就是执着为痛苦的自性；非我，也就是执着为无我；非相，也就是执着为空性。这些存在于哪里呢？在那些天神的时候，次第如何， 因此，忿怒母铁钩、索、铁索、铃铛母四者是确定的。又，按照执着常、断、我、相的颠倒分别四者，执着常等的四种分别，法。你并非如你所显现的那样，因为那些没有舍弃，而是清净为四门母的自性。如是，在续部中说：“由常等相所生故，称为妃。”以及，在《大象极度负重续》中也说：“在究竟意义上，有情执着常的见解，清净为安住处，即金刚钩（藏文：བཛྲ་ཨངྐུ་ཤ་，梵文天城体：वज्र अङ्कुश，梵文罗马拟音：vajra aṅkuśa，汉语字面意思：金刚钩）。”等等。这样解释的是，摧毁大者金刚触，以及从“等等”到“非相”的这段经文。第三，以信心听闻的眷属是怎样的呢？法。是可以说的，因为住在外围的执持世间部分的诸大天等是那些，因为在根本续中说：“以信心听闻的诸大天。”以及，在支分中说：“因为对一切自在，由世间诸大天围绕。”这段的释文中说：“因为轮回的诸法也自在显现为自体，所以在外面由摩诃提婆等诸大天围绕，安住在各自的供品和庄严中。”因为这样说的缘故。第二，被开悟的眷属，法。是可以说的，因为对共同调伏有情的眷属化身六能仁，以及随从具有法眼的具缘者们，是这样说的，因为在根本续中说：“调伏有情之化身等。”以及，在此续中说：“佛子从心中所生，安住在极地持明者。”因为这样说的缘故。第二，指示眷属的数量是怎样的呢？现在要解释这个
English
Po Dharma. To say "impermanent" etc. to these is the characteristic of conceptualization. That is, impermanent, that is, clinging to the aggregates as impermanent; non-cessation, that is, clinging to the nature of suffering; non-self, that is, clinging to selflessness; non-sign, that is, clinging to emptiness. Where do these exist? In those times of the gods, in what order, Therefore, the four of the Wrathful Mother Iron Hook, Lasso, Iron Chain, and Bell Mother are certain. Also, according to the four inverted conceptualizations of clinging to permanence, cessation, self, and sign, the four conceptualizations of clinging to permanence, etc., Dharma. You are not as you appear, because those are not abandoned, but are pure as the nature of the four gate mothers. Thus, in the Tantra, it says: "Because it arises from the sign of permanence, etc., it is called a consort." And in the Tantra of the Great Elephant Overburden, it also says: "In the ultimate sense, the view of sentient beings clinging to permanence is pure as a dwelling place, that is, Vajra Ankusha (藏文：བཛྲ་ཨངྐུ་ཤ་，梵文天城体：वज्र अङ्कुश，梵文罗马拟音：vajra aṅkuśa，汉语字面意思：Diamond Hook)." Etc. This is explained as the Great Destroyer Vajra Touch, and the text from "etc." to "non-sign." Third, what is the retinue that listens with faith? Dharma. It can be said, because the great gods, etc., who dwell in the outer environment and hold the part of the world are those, because in the root tantra it says: "The great gods who listen with faith." And in the branch it says: "Because of the power over all, surrounded by the great gods of the world." In the commentary on this, it says: "Because the dharmas of samsara also appear freely as themselves, they are surrounded by the great gods such as Mahadeva on the outside, and dwell in their respective offerings and ornaments." Because it is said so. Second, the retinue that is enlightened, Dharma. It can be said, because the retinue of the six Buddhas who commonly tame beings, and the followers who have the eye of Dharma and are fortunate, are said to be so, because in the root tantra it says: "Emanations, etc., to tame beings." And in this tantra it says: "The son is born from the heart, and dwells in the holder of the ultimate knowledge." Because it is said so. Second, what is the indication of the number of the retinue? Now to explain this.
Tibetan
། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་གང་ནས་ཁྱབ་པར་བཞུགས་སོ། །ཞེས་དང་། ལ་ སོགས་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་བྱུང་། དེ་བཤད་ན་གཉིས་ཏེ། ཁྱབ་པའི་ཚད་དང་། མང་བའི་ཚད་གཉིས་ལས། དང་པོ། ཁྱབ་པའི་ཚད་དེ་ཆོས་ཅན། བཤད་དུ་ཡོད་དེ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་མཐའ་ཀླས་པར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིལ་གོང་དེ་ཏིལ་འབྲས་ཀྱིས་གང་ཞིང་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ། མང་བའི་ཚད་དེ་ཆོས་ཅན། བཤད་དུ་ཡོད་དེ། སྔར་སྨོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཁོར་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ཚད་འདི་ཙམ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཁྱབ་པ་དང་མང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་དེ་དག་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པ་གང་ཞིག །འགྲོ་བའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། སྲིད་གསུམ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །བརྗོད་མེད་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ། །དེ་སྙེད་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོར་དེ་ཉིད་ངེས། །གཉིས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་རྟག་པར་བཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་བཞིན་དུ་གང་ནས་ཁྱབ་པར་བཞུགས་སོ། །ཞེས་དང་། ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་སོ། །ཞེས་པའི་གཞུང་ཚན་གཉིས་པོ་འདི་བྱུང་། བཞི་པ་གང་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙུན་མོའི་ཚོགས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ཉིད་སྐུ་དང་། གསུང་དང་། ཐུགས་དང་། ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྡོ་རྗེ་ལས་ཕྱུང་ངོ་། །ཨེ་ཨེ་མ་ཨེ་མའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དབང་སྒྱུར་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེའི་ངང་། །རང་སྣང་ བ་ཉིད་ཏིང་འཛིན་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མ་རྣམ་དག་གསལ་བ་ནི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སེལ་མེད་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་
Chinese
法界无边遍布是这样，譬如芝麻团一样从各处遍布安住。等等。如是的集合言说不能穷尽，无二安住。这样的论典出现。解释它分为两种，遍布的量和，众多的量两种。第一，遍布的量，法，可以解释，因为周遍且无边际地遍布，如芝麻团被芝麻粒充满遍布一样。第二，众多的量，法，可以解释，因为如前所说的那样的眷属集合的数量，说“仅此而已”是不能穷尽的。那么，具有遍布和众多的自性的眷属，和他们无二安住的方式是怎样的呢？那，法，是自性无二安住，因为如来和菩萨全部都融入吉祥普贤的自性中，所有众生的蕴、界、处，也都安住于天神的自性中。在《略释》中说：三有众生的一切，蕴、界、处，不可说，言说不能穷尽，如是轮涅的坛城中，现证正等觉国王即是彼，无二任运成就坛城中，一切自性恒常安住。因为这样说的缘故。这样解释是说，法界无边遍布是这样，譬如芝麻团一样从各处遍布安住。等等。如是的集合言说不能穷尽，无二安住。这样的两个论典出现。第四，所说的圆满的教法是怎样的呢？解释它说，从那以后，如来佛母的集合和无二的秘密坛城，那些本身的秘密，就是从身、语、意、功德、事业金刚中取出。ཨེ་ཨེ་མ་ཨེ་མའོ། （藏文） （梵文天城体） （梵文罗马拟音） （汉语字面意思）。如是之性的界性自在，智慧坛城大悲中，自显现，禅定影像幻化极清净显现的是，身语意和功德事业无离之功德。
English
The boundless expanse of the Dharma realm is pervasive, like a sesame ball, it dwells pervading everywhere. And so on. Such a gathering is inexhaustible to describe, and it dwells as non-dual. This treatise appears. Explaining it, there are two aspects: the extent of pervasiveness and the extent of multitude. First, the extent of pervasiveness, the Dharma, can be explained because it pervades everywhere and limitlessly, just as a sesame ball is filled and pervaded by sesame seeds. Second, the extent of multitude, the Dharma, can be explained because the number of retinue gatherings, as mentioned before, cannot be exhausted by saying "just this much." So, how do those retinues, possessing the nature of pervasiveness and multitude, dwell inseparably? That, the Dharma, dwells as non-dual in nature, because all the Tathagatas and Bodhisattvas merge into the nature of glorious Samantabhadra, and all the aggregates, elements, and sources of beings also abide in the nature of deities. In the "Minor Commentary," it says: "All beings of the three realms, aggregates, elements, and sources, unspeakable, inexhaustible by speech, in such mandalas of wheels, the perfectly enlightened king is definitely that, in the non-dual spontaneously accomplished mandala, all natures constantly abide." Because it is said so. Explaining it this way means that the boundless expanse of the Dharma realm is pervasive, like a sesame ball, it dwells pervading everywhere. And so on. Such a gathering is inexhaustible to describe, and it dwells as non-dual. These two treatises appear. Fourth, what is the excellent teaching that was spoken? Explaining it, it says, from then on, the secrets of the Tathagata's assembly of consorts and the non-dual secret mandala, these very secrets, are extracted from the Vajra of Body, Speech, Mind, Qualities, and Activities. ཨེ་ཨེ་མ་ཨེ་མའོ། (Tibetan) (Sanskrit Devanagari) (Sanskrit Romanized) (Literal meaning in Chinese). The dominion of the very nature of suchness, the wisdom mandala in great compassion, the self-appearance, the pure clarity of the illusory image of meditative absorption, is the quality of inseparable Body, Speech, Mind, Qualities, and Activities.