Tibetan
འཇིག་རྟེན་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྟོན་ཐོག་ལའང་སོ་ནམས་འབད་པས་བརྩོན་ན། འབྲས་བུ་མི་བསླུ་བའི་ཆོས་རྣམ་དག་ལ་འབད་རྩོལ་ལོས་བྱེད་སྙམས་དུ་སྒྲུབ་དགོས། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་འདུས་བྱས་གང་མཐོང་ཡང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་དམིགས་ཁྲིད་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ། མི་དང་དུད་འགྲོའི་མང་ཉུང་མཐོང་བས་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བ། དུས་ཀྱི་འགྱུ་བ་དང་གཞན་ཤི་བས་རང་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་སྣང་བ་བླ་མར་ཤར་ཟེར་མ་གཏོགས། བླ་མ་ཞེས་སྐུ་གཟུགས་ཁོ་ན་ལ་གོ་རྒྱུ་མིན། དམིགས་སྐོར་གཉིས་པ། སྔོན་མ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ཁ་སྣོན་བྱ་བ་ལས་སྐྱུར་ཆོག་པ་མ་ཡིན་པས་སྒོ་གསུམ་རྣལ་དབབ། གུ་རུར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་སོགས་སྔར་ལྟར་ལས། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་བས་སྙིང་པོ་ལོན་དགོས་ཀྱང་ལོ་ཤས་ཚེ་འདིའི་འཚོ་ཆས་བསྒྲུབས་ནས་གཟོད་ཆོས་སྒྲུབ་ན་ཆོག་སྙམ་ན་འཆི་བ་མི་རྟག་པའི་ཁྲིད་དམིགས་བསྒོམ། དེ་ཡང་ལུས་སེམས་ཡ་མི་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་སྲོག༵་ཟེར། དེ་ཟད་ནས་ལུས་སེམས་ཡ་བྲལ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་འཆི༵་བ༵། དེའང་ནམ་འཆི་ནི་ངེས་པ་བརྟན་པོ་མེད་པས་མི༵་རྟག༵་པ༵། དེས་གང་ལས་བློ་ལྡོག་ན་རྟག༵་འཛི༵ན་ལས༵། གང་གིས་ན་ཚེ་མི༵་རྟག༵་པ༵ར་བསྒོམ་པས། བསྒོམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ན། ༼ངེས་པར་འཆི་བ་ལ་གསུམ། འཆི་བདག་ངེས་པར་འོང་ལ་དེ་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་དང་། ཚེ་ལ་སྣོན་པ་མེད་ཅིང་འབྲིད་བྱེད་བར་མ་ཆད་དུ་ཡོད་པ་དང་། གསོན་པའི་ཚེ་ཆོས་བྱ་ལོང་མེད་པར་ངེས་པར་འཆི་བ་སོམས། གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་ལ་གསུམ། འཛམ་བུ་གླིང་བའི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། འཆི་རྐྱེན་མང་ཞིང་གསོན་རྐྱེན་ཉུང་བ་དང་། ལུས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བས་ནམ་འཆི་ལ་ངེས་པ་མེད། གསུམ་པ་འཆི་བའི་ཚེ་ཆོས་མ་གཏོགས་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་ནི། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕན། ༽རྩ་བ་གསུམ། རྒྱུ་མཚན་དགུ། ཐག་བཅད་པ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་གསར་རྙིང་ཐམས་ཅད་འདྲ། མེ་ཚྭ་བའི་རང་བཞིན་དུ་དང་པོ་ནས་གྲུབ་ པ་ལྟར། སྐྱེས་པའི་ནང་མོ་ནས་འཆི་བའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་མེད། སྤྱིར་འཆི་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མཐར་འཆི་བ་ཡོད་པ་ནི་དུད་འགྲོས་ཀྱང་ཤེས། བྱ་དང་རི་དྭགས་མི་ལ་བྲོས་པའང་འཆི་བའི་དོགས་པས་ཡིན། འཆི་རྐྱེན་དང་གསོན་རྐྱེན་མང་ཉུང་ལ་བརྟག་ན་གསོན་རྐྱེན་ལྟར་སྣང་བའང་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བ་མང་ཞིང་། འཆི་རྐྱེན་གསོན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མི་སྲིད། དེ་ལྟར་འཆི་ངེས
Chinese
即使世人对于有疑虑的收成，也努力辛勤地耕作，那么对于成果不虚妄的清净佛法，更应该努力修持。因此，无论见到任何外在或内在的因缘和合之事物，都应将其作为恰当时机的引导助伴。见到人和动物的多少，应知人身难得。见到时间的流逝和他人死亡，应知自身也是无常的，如果能这样，就叫做现象显现为上师，否则，上师并非仅仅指身体。第二个观修：在先前基础上增加，不可舍弃，身语意三门要如实安住。如前一样祈请上师等等。因为人身难得，所以必须取其精华，如果认为只需用几年时间准备今生的衣食，然后才修行也可以，那就观修死亡无常的引导。其中，使身心不分离的法叫做命（སྲོག༵་）。命耗尽而导致身心分离叫做死（འཆི༵་བ༵）。死亡何时到来没有确定，所以是无常（མི༵་རྟག༵་པ༵）。它使心从何处转变呢？从常执（རྟག༵་འཛི༵ན་ལས༵）。通过什么转变呢？通过修习寿命无常（ཚེ་མི༵་རྟག༵་པ༵ར་བསྒོམ་པས）。如何修习呢？（必定死亡有三：死主必定会来，而且无法用任何方法阻挡；寿命在不断减少，没有增加的时候；活着的时候没有时间修行，必定会死亡。第二，死亡何时到来没有定数有三：赡部洲人的寿命没有定数；死亡的因缘多，活着的因缘少；身体非常脆弱，所以死亡何时到来没有定数。第三，死亡的时候，除了佛法，任何事物都无法帮助我们：身体、受用、亲戚朋友都无法帮助。）总共有三个根本，九个理由，三个决断，新旧传承都是一样的。如同火和盐的本性从一开始就存在一样，没有哪个众生不是从出生的那一刻就具备死亡的本性。一般来说，存在死亡，最终会死亡，连动物都知道。鸟和野兽逃离人类也是因为害怕死亡。观察死亡的因缘和生存的因缘的多少，会发现看起来像是生存的因缘，实际上却会变成死亡的因缘的情况很多，而死亡的因缘变成生存的因缘的情况，一个也没有。因此，必定会死亡。
English
Even worldly people diligently cultivate crops, which are subject to doubt, so how much more should we strive for the pure Dharma, whose results are never deceiving? Therefore, whatever compounded phenomena we see, whether external or internal, we should take them as guides and aids for the appropriate moment. Seeing the multitude of humans and animals, we should recognize the difficulty of obtaining leisure and opportunity. Seeing the passage of time and the death of others, we should realize that we ourselves are also impermanent. If this happens, it is said that appearances dawn as the guru; otherwise, the guru is not merely the physical form. Second meditation: Add to the previous foundation, and do not abandon it. Settle the three doors (body, speech, and mind) in their natural state. As before, supplicate the guru, etc. Because leisure and opportunity are difficult to obtain, we must extract their essence. If we think that we can spend a few years preparing for the livelihood of this life and then practice Dharma, we should meditate on the instructions on the impermanence of death. Furthermore, the Dharma that keeps body and mind together is called life (སྲོག༵་). The exhaustion of that, which leads to the separation of body and mind, is called death (འཆི༵་བ༵). And since there is no certainty when death will come, it is impermanent (མི༵་རྟག༵་པ༵). From what does it turn the mind away? From clinging to permanence (རྟག༵་འཛི༵ན་ལས༵). By what? By meditating on the impermanence of life (ཚེ་མི༵་རྟག༵་པ༵ར་བསྒོམ་པས). How to meditate? (There are three certainties about death: the Lord of Death will surely come, and there is no way to prevent it; life is constantly decreasing, and there is no addition to it; and we will surely die without having time to practice Dharma while alive. Second, there are three uncertainties about when death will come: the lifespan of the people of Jambudvipa is uncertain; the causes of death are many, and the causes of life are few; and the body is very fragile, so there is no certainty when death will come. Third, at the time of death, nothing but the Dharma can help us: body, possessions, relatives, and friends cannot help.) There are three roots, nine reasons, and three conclusions, which are the same in both old and new traditions. Just as the nature of fire and salt is inherent from the beginning, there is no being that is not inherently of the nature of death from the moment of birth. Generally, even animals know that there is death and that they will eventually die. Birds and wild animals flee from humans because they fear death. If we examine the number of causes of death and the number of causes of life, we will find that many things that appear to be causes of life actually become causes of death, and there is not a single instance of a cause of death becoming a cause of life. Therefore, death is certain.
Tibetan
་ཤིང་ནམ་འཆི་ངེས་པ་མེད་ན། ད་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ཞིག་དུ་འགྲོ་དགོས་ངེས་ན་སྔོན་ནས་ཟས་གོས། ཞྭ་ལྷམ་གྲོགས་ལག་ཆ་རྣམས་ཆས་མ་བསྒྲིགས་ན་འགྲོ་ཐབས་མེད་ལ། དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་ཞིང་ཕྱིར་མི་སླེབ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགྲོ་ངེས་པ་ཡིན་ན། ཆས་ལྟ་ལོས་བསྒྲིགས། ཆས་དེའང་ཟས་གོས་གྲོགས་མ་ཟད་རང་གི་ལུས་ཀྱང་འདོར་དགོས་པས་དེ་འདྲས་ནི་མི་ཕན། ཆས་ངོ་མ་དགེ་སྡིག་གི་སྤངས་བླང་ཡིན་པས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཆས་ད་སྤངས་ནས་ཕན་བྱེད་ཀྱི་ཆས་ད་བསྒྲིགས་བསམ་ན་ཆོས་ལས་གཞན་མེད། རྒྱུ་མཚན། ཚེ་འདིར་ཕན་སྣང་ཤར་ནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཉེ་དུར་རེ་ནའང་འཆི་ཁར་མི་ཕན་པ་དངོས་སུ་མཐོང་བ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན། ཕན་ངེས་པའི་ཆོས་ཤིག་རང་ལ་ཨེ་འདུག་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས། དེ་ཡང་དེ་རིང་འཆི་ནད་དྲག་པོས་ཐེབས། སྨན་གཏོ་གང་གིས་མི་ཕན་ནས་འཆི་ངེས་སུ་ཐག་ཆོད། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ལྐོག་ནས་ཤི་ཆས་ཀྱི་གྲབ་བསྒྲིགས། བཟའ་བཏུང་ལ་སྤྱོད་མི་ནུས་མགོ་ཡང་མི་ཁྱོགས། སྐད་ཆའང་མི་ཐོན་པ་ཞིག་ད་ལྟ་ཤར་བའི་ཆག་བཞག་ནས། དེ་དུས་རང་སེམས་ལ་འཆི་བ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་གདེངས་ཅི་འདུག་བལྟས་ན། ཚེ་གང་བླ་མ་ལ་གསོལ་འདེབས་བྱས་པས་མི་བསླུ་སྙམ་པའི་ཕོ་ཚོད། ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་ལ་གོམས་པས་སྐྱེད་ཚལ་ནས་སྐྱེད་ཚལ་དུ་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུའི་འ༵དུ་ཤེས༵། བསྐྱེད་རིམ་གྱི་སྣང་ཆ་རྫོགས་རིམ་འོད་གསལ་དུ་བསྡུ་བའི་ནུས༵་པ༵། རྫོགས་ཆེན་ཀ་དག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་གོམས་ཡོད་མེད་ལྟོས་དང་། རིམ་པ་ལྟར། འདི་ཕྱིའི་བློ་གཏད་བཅོལ་བའི་སྔར་འདྲེས་ཞིག་ནི་མེད། འཕྲལ་དུ་དོ་གལ་ལ་ཐུག་པའི་སྐྱབས་འགྲོས་ནི་དེ་མ་ཐག་ཕན་དཀའ་སྟེ། ལྷས་སྦྱིན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་སྤྱན་སྔར་ལུས་མ་བོར་བར་མནར་མེད་དུ་ སྐྱེས་ནས། འཕྲལ་དུ་སྙིང་ཁུང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཡང་ཐོག་བབས་མི་བྱེད་ཀ་མེད་དེས་ཅི་ཡང་མ་ཕན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ད་ལྟར་འཆི་ངེས་པ་དེ་ལྡོག་ཐབས་ཅིག་ཡོད་ན་ཁ་ཕོར་པ་ནས་སྦྱིན་ཐུབ་བསམ་པ་ནི་བློ་སྦྱོང་མེད་རྟགས། ཚེ་འདིར་ཆོས་སྣ་གཅིག་མགོ་མ་ནོན་ན་འཆི་ཁར་སྐྱེ་འཆིའི་རེ་དོགས་དང་། གཉིས་འཛིན་གྱི་འཆིང་བ་རྣམས་ལན་གཅིག་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་སང་མི་ཐུབ། མི་བརྟན་པའི་སྤྲིན་བར་སྣང་ལ་གནས་པའང་རླུང་ཤུགས་དྲག་པོས་མ་གཏོགས་གཏོར་མི་ནུས་ན། ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་གཉིས་འཛིན་སོགས་ཀ་དག་ལ་གོམས་འདྲིས་མེད་ཀྱང་བློ་ཁ་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་སང་དུ་རེ་བ་ནི་རང་མགོ་ར
Chinese
如果树木何时倒下尚不确定，那么现在如果必须要去往其他地方，事先不准备食物衣物、帽子鞋子朋友工具等，就没有办法前往。更何况前往极其遥远且无法返回的来世，那是迟早都要去的，难道不需要准备行装吗？那行装不仅仅是食物衣物朋友，甚至连自己的身体也要舍弃，那样是无济于事的。真正的行装是善恶的取舍，如果想要舍弃有害的行装，准备有益的行装，除了佛法别无他法。原因在于，今生看起来有益的身体受用亲友等，临死时都无济于事，这是显而易见的。因此，仔细看看自己是否拥有真正有益的佛法。比如今天突发重病，任何医药都无济于事，确定必死无疑。亲友们在暗中准备丧葬用品，自己也无法进食，头也抬不起来，甚至说不出话来，在这种情况下，观察自己的内心，是否具备不畏惧死亡的底气。是否拥有终生祈祷上师，上师不会欺骗我的自信？是否拥有习惯了大乘修心，如同在花园中漫步般的觉受（འ༵དུ་ཤེས༵，梵文，梵文罗马拟音，汉语字面意思）？是否拥有将生起次第的显现融入圆满次第光明的能力（ནུས༵་པ༵，梵文，梵文罗马拟音，汉语字面意思）？观察自己是否习惯了大圆满本净的修习。按照次第，对于来世的寄托，以前的串习是没有的。临时抱佛脚的皈依是很难立即奏效的，如同莲花施（ལྷས་སྦྱིན，梵文，梵文罗马拟音，汉语字面意思）在导师慈悲者释迦牟尼佛（སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན，梵文，梵文罗马拟音，汉语字面意思）面前，身体尚未舍弃就堕入无间地狱。即使立即从内心深处皈依佛，也无法避免遭受雷击，毫无用处一样。现在如果确定必死，想要通过布施一口食物来扭转局面，这是没有修习修心的表现。如果今生没有掌握任何佛法，临死时对生死的希望和恐惧，以及二取执着的束缚，仅仅一次忆念是无法解脱的。不稳定的云彩停留在空中，也只有强风才能吹散，更何况对于从无始以来就串习的二取等，即使没有习惯本净，仅仅是稍微转变一下心态就期望能够解脱，那是自欺欺人。
English
If it is uncertain when a tree will fall, then if one must go to another place now, there is no way to go without preparing food, clothing, hats, shoes, friends, and tools in advance. Moreover, going to the extremely distant and irreversible afterlife, which is inevitable sooner or later, shouldn't one prepare luggage? That luggage is not just food, clothing, and friends, but even one's own body must be abandoned, so that is useless. The real luggage is the acceptance and rejection of good and evil. If you want to abandon harmful luggage and prepare beneficial luggage, there is no other way than Dharma. The reason is that even if the body, possessions, relatives, etc., seem beneficial in this life, they are of no help at the time of death, as is obvious. Therefore, take a close look at whether you have a Dharma that is truly beneficial. For example, today you suddenly have a serious illness, and no medicine can help, and you are sure to die. Relatives are secretly preparing funeral supplies, and you can't eat, can't lift your head, and can't even speak. In this situation, observe your own mind, whether you have the confidence not to fear death. Do you have the confidence that praying to the lama throughout your life will not deceive you? Do you have the perception (འ༵དུ་ཤེས༵, *saṃjñā*, संज्ञा, perception) of being accustomed to Mahayana mind training, like walking in a garden? Do you have the ability (ནུས༵་པ༵, *śakti*, शक्ति, power) to integrate the appearances of the generation stage into the luminosity of the completion stage? Observe whether you are accustomed to the practice of Dzogchen Kadak. In order, there is no previous familiarity with entrusting the mind to this life and the next. Refuge taken at the last minute is difficult to be effective immediately, just as Lyasbyin (ལྷས་སྦྱིན, *Layasbyin*, लयस्बिन्, Lotus Giving) in front of the Teacher, the Compassionate One, Shakyamuni Buddha (སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན, *Śāstā Tuhjeychen*, शास्ता तुह्जेय्चेन्, Teacher Compassionate One), fell into the Avici hell without abandoning his body. Even if you immediately take refuge in the Buddha from the depths of your heart, you cannot avoid being struck by lightning, just like it is useless. Now, if it is certain that you will die, and you want to reverse the situation by giving away a mouthful of food, it is a sign that you have not practiced mind training. If you have not mastered any Dharma in this life, the hopes and fears of birth and death at the time of death, and the bonds of dualistic clinging, cannot be liberated by just one recollection. Even unstable clouds staying in the sky can only be dispersed by strong winds. Moreover, even if you are not accustomed to Kadak for dualistic clinging, etc., which you have been familiar with since beginningless time, expecting to be liberated by just slightly changing your mind is deceiving yourself.