Tibetan
སུ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་རྐྱེན་གཟུགས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་དང་། ཀ་དང་ཌ་སོགས་གསལ་བྱེད་ཕྱིས་ནས་སྲོག་གི་དབྱངས་འཇོག་པའི་རིགས་དང་། ཝིཎ་དང་ཀྭིཔྲ་སོགས་རྐྱེན་དབྱི་བར་བྱ་བའི་རིགས་སོགས་རྣམ་དབྱེ་མཐའ་ཡས་པ་དགོངས་པ་རིན་པོ་ཆེར་མངའ་བ་ལྟར་ལགས་ཤིང་། ཡང་ཀུན་བཤད་ཀྱི་རི་མོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ལེའུ་གཉིས་པའི། ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་ལ་སིཙའོ། །ཞེས་པ་ལ། དཔེར་ན། ཌུཀྲྀཉ྄་བྱེད་པའི་བྱིངས་ལའོའི་ཌུ་ཉ྄་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིས་པའི་ཀྲྀ་ལ། དེ་རིང་བྱུང་བ་ཕན་ཆད་ཙམ་འདས་པའི་དོན་ལ་ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱིའི་དི། ཨཱ་བརྒྱད་པར། བྱིངས་ཀྱི་དང་པོར་ཧྱ་སྟི་ནཱི་ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་བྱ་བ་ཤོར་བ་རྣམས་ལ་ཨཊའོ་ཞེས་པས་བྱིངས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཨཊ། ཊ་ཡིག་ཁྱད་དོན། ཨཱ་གཉིས་པར། ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་ལ་སི་ཙའོ། །ཞེས་པས། དིའི་སྔོན་དུ་སིཙ། སིཙ་ལས་ས་རསྨཻ་ལའོ་ཞེས་པས་ཨི་དང་ཙ་ཁྱད་དོན་དབྱི། ཨ་དྲུག་པར། དབྱངས་མཐའ་རྣམས་ཀྱི་སིཙ་ལ་ས་རསྨཻ་ལའོ། །ཞེས་པས་ཀྲྀའི་རྀ་ཡིག་ཨཱར། དེ་ཉིད་དུ། སིཙ་ལའོ་ཞེས་པས། སིཙའི་རྗེས་སུ་ཨཱིཊ། ཊ་ཁྱད་དོན། ཨ་བརྒྱད་པར། རྒྱུ་མཚན་ལས་རྐྱེན་དང་། རྣམ་འགྱུར་དང་ཨཱ་ག་མ་ལ་གནས་པའི་ཥ་ཉིད་དོ་ཞེས་པས་ས་ཥ། ཨ་དྲུག་པར། གསལ་བྱེད་ལས་དི་སི་དག་གོ་འདིའི་ཨི་ཁྱད་དོན། ནཱ་གསུམ་པར་རྫོགས་པ་ལ་ནའོས་ད་ཡིག་ཏ། གསལ་བྱེད་དྲངས་པས། ཨ་ཀཪྵི་ཏ་དེ་རིང་བྱས་སམ་ད་ནང་བྱས་ཟིན། ཞེས་པའོ། །ཡང་ཀུན་བཤད་བཞི་པར། གཉིས་ཀ་རྣམས་ཀྱི་ཨ་བྷྱཱ་པའི་ས་རོ྅ཀྵ་ལའོ། །ཞེས་པ་ལ་དཔེར་ན། གྲ་ཧ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བྱིངས་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་འདས་དོན་ལ་ས་རོ྅ཀྵའི་ཨཊ། ཨ་གསུམ་པར་ཙཎ་ས་རོ྅ཀྵ་ཙེ་ཀྲཱི་ཡི་ཏ་སན་མཐའ་རྣམས་ལའོས་བྱིངས་གཉིས་སུ་བཞགཨ་བྷྱ་སའི་གསལ་བྱེད་དང་པོ་ལྷག་མར་བྱའོས་བྱིངས་སྔ་མའི་ཧ་ཕྱིས། གཉིས་ཀ་རྣམས་ཀྱི་སོགས་ཀྱི་མདོ་འདིས་ཨ་བྷྱ་སའི་ར་ཡིག་རྀ། རྀ་ཡིག་གི་ཨ་ཡིག་གོས་ར་ཨ། ཀ་སྡེའི་ཚ་སྡེ་འོས་གའང་ཛ་ཨཱ་དྲུག་པར། ཨིན་ཨིཙ་ཨཊ་རྣམས་ལ་ཨའི་ཨུ་པ་དྷཱ་རིང་པོ་སྟེ། ཞེས་པས་གྲ་རིང་། ཛ་གྲ་ཧ་ལྐོག་ཏུ་བླངས་ཟིན། ཞེས་པའོ། ། ༈ ཡང་ཙནྡྲ་པའི་དེ་ཕན་གྱི་ནང་ལྟ་བུ་ནས་རྩ་བ་འདི་ཐད་ཀྱི་རི་མོ་དཀའ་བར་འདི་བཞིན་སྒྲུབས་ཞེས་དཔེར་བརྗོད་དང་བཅས་པ་གྱིས་ཕེབས་པ། སྔོན་གསོལ་ལྟར་ཙནྡྲ་པ་འདི་མདོ་དོན་རྒྱས་ཤིང་ཚིག་གོ་དཀའ་བ་དང་། ཞྭ་ཊཱིཀ་སོགས་བོད་འགྲེལ་དག་ཏུའང་མཐའ་གཅོད་དང་རི་མོའི་བྱ་བ་ཞིབ་ཆ་ཉུང་བར་མ་ཟད། ཕྲན་བུས་ཙནྡྲ་པའི་མདོའི་དབུ་ནས་ཡི་གེ
Chinese
就像有些词缀会改变词根的形态，有些会删除ཀ（ka）和ཌ（ḍa）等辅音而添加元音，有些需要去除ཝིཎ（viṇa）和ཀྭིཔྲ（kvipra）等词缀，您拥有如珍宝般的智慧，通晓这些无尽的变异。又比如以《总说》的图示为例，第二品中说：“ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་ལ་སིཙའོ། (a rgya ta nī la si ca'o)”。例如，对于动词词根ཌུཀྲྀཉ྄་（ḍukṛñ，做），去除ཌུ་（ḍu）和ཉ྄་（ñ）后缀后剩下ཀྲྀ་（kṛ）。为了表示“今天发生，直到刚才为止的过去”的意思，添加ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱིའི་དི（a rgya ta nī'i di）。在第八品中，对于词根最初的ཧྱ་སྟི་ནཱི་ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་（hya sti nī a rgya ta nī）等脱落的情况，用ཨཊའོ་（aṭ'o）在词根前添加ཨཊ（aṭ）。ཊ（ṭa）是特殊含义。在第二品中，用ཨ་རྒྱ་ཏ་ནཱི་ལ་སི་ཙའོ། （a rgya ta nī la si ca'o）在དི（di）之前添加སིཙ（sic）。根据སིཙ་ལས་ས་རསྨཻ་ལའོ་（si ca las sa rasme la'o），去除སིཙ（sic）中的ཨི་（i）和ཙ（ca），它们是特殊含义。在第六品中，根据དབྱངས་མཐའ་རྣམས་ཀྱི་སིཙ་ལ་ས་རསྨཻ་ལའོ་（dbyangs mtha' rnams kyi si ca la sa rasme la'o），将ཀྲྀ（kṛ）的རྀ（ṛ）变为ཨཱར（ār）。同样，根据སིཙ་ལའོ་（si ca la'o），在སིཙ（sic）之后添加ཨཱིཊ（īṭ）。ཊ（ṭa）是特殊含义。在第八品中，根据རྒྱུ་མཚན་ལས་རྐྱེན་དང་། རྣམ་འགྱུར་དང་ཨཱ་ག་མ་ལ་གནས་པའི་ཥ་ཉིད་དོ་（rgyu mtshan las rkyen dang/ rnam 'gyur dang ā ga ma la gnas pa'i ṣa nyid do），将ས་（sa）变为ཥ（ṣa）。在第六品中，根据གསལ་བྱེད་ལས་དི་སི་དག་གོ་འདིའི་ཨི་ཁྱད་དོན（gsal byed las di si dag go 'di'i i khyad don），དི（di）和སི（si）等辅音，其中的ཨི་（i）是特殊含义。在第三品中，对于完成时，用ནའོས་ད་ཡིག་ཏ（na'os da yig ta），引入辅音，得到ཨ་ཀཪྵི་ཏ་（a karṣi ta），意思是“今天做了吗？或者今天已经做了”。又如在《总说》第四品中说：“གཉིས་ཀ་རྣམས་ཀྱི་ཨ་བྷྱཱ་པའི་ས་རོ྅ཀྵ་ལའོ། （gnyis ka rnams kyi a bhyā pa'i sa ro 'ṣa la'o）”。例如，对于动词词根གྲ་ཧ་（gra ha，拿取），表示隐藏的过去时，添加ས་རོ྅ཀྵའི་ཨཊ（sa ro 'ṣa'i aṭ）。在第三品中，根据ཙཎ་ས་རོ྅ཀྵ་ཙེ་ཀྲཱི་ཡི་ཏ་སན་མཐའ་རྣམས་ལའོས་བྱིངས་གཉིས་སུ་བཞག（caṇa sa ro 'ṣa ce krī yi ta san mtha' rnams la'os byings gnyis su bzhag），将词根分为两个。将重复词干的第一个辅音保留，去除原始词干的ཧ་（ha）。根据“གཉིས་ཀ་རྣམས་ཀྱི་སོགས་ཀྱི་མདོ་འདིས（gnyis ka rnams kyi sogs kyi mdo 'dis）”等经文，将重复词干的ར་（ra）变为རྀ（ṛ），རྀ（ṛ）的ཨ་（a）变为ར་ཨ（ra a）。根据ཀ་སྡེའི་ཚ་སྡེ་འོས་གའང་ཛ་（ka sde'i tsha sde 'os ga'ang dza），在第六品中，根据ཨིན་ཨིཙ་ཨཊ་རྣམས་ལ་ཨའི་ཨུ་པ་དྷཱ་རིང་པོ་སྟེ（in its aṭ rnams la a'i u pa dhā ring po ste），将གྲ་（gra）拉长。ཛ་གྲ་ཧ་（dza gra ha）意思是“已经秘密拿取了”。 ༈ 又如在旃陀罗派的《彼益》中，对于“像这样处理这个困难的图示”等，给出了例子。正如之前所说，旃陀罗派的这部论典内容详尽，但文字难以理解，而且在霞札注疏等藏文注释中，对于结论和图示的细节描述也很少。因此，我从旃陀罗派的经文开头开始，
English
Just as some suffixes change the form of the root, some delete consonants like ka and ḍa and add vowels, and some require the removal of suffixes like viṇa and kvipra, you possess jewel-like wisdom, understanding these endless variations. For example, taking the diagram in the 'General Explanation' as an example, in the second chapter it says, 'a rgya ta nī la si ca'o.' For example, for the verb root ḍukṛñ (to do), after removing the ḍu and ñ suffixes, kṛ remains. To express the meaning of 'happened today, past up to just now,' add a rgya ta nī'i di. In the eighth chapter, for cases where the initial hya sti nī a rgya ta nī of the root is dropped, aṭ'o adds aṭ before the root. ṭa has a special meaning. In the second chapter, a rgya ta nī la si ca'o adds sic before di. According to si ca las sa rasme la'o, remove i and ca from sic, which are special meanings. In the sixth chapter, according to dbyangs mtha' rnams kyi si ca la sa rasme la'o, change the ṛ of kṛ to ār. Similarly, according to si ca la'o, add īṭ after sic. ṭa has a special meaning. In the eighth chapter, according to rgyu mtshan las rkyen dang/ rnam 'gyur dang ā ga ma la gnas pa'i ṣa nyid do, change sa to ṣa. In the sixth chapter, according to gsal byed las di si dag go 'di'i i khyad don, di and si are consonants, where i has a special meaning. In the third chapter, for the perfect tense, use na'os da yig ta, introducing a consonant, resulting in a karṣi ta, meaning 'Did you do it today? Or have you already done it today?' Also, in the fourth chapter of the 'General Explanation' it says, 'gnyis ka rnams kyi a bhyā pa'i sa ro 'ṣa la'o.' For example, for the verb root gra ha (to take), to express the hidden past tense, add sa ro 'ṣa'i aṭ. In the third chapter, according to caṇa sa ro 'ṣa ce krī yi ta san mtha' rnams la'os byings gnyis su bzhag, divide the root into two. Keep the first consonant of the reduplicated stem, and remove the ha of the original stem. According to verses like 'gnyis ka rnams kyi sogs kyi mdo 'dis,' change the ra of the reduplicated stem to ṛ, and the a of ṛ to ra a. According to ka sde'i tsha sde 'os ga'ang dza, in the sixth chapter, according to in its aṭ rnams la a'i u pa dhā ring po ste, lengthen gra. dza gra ha means 'has been secretly taken.' ༈ Furthermore, in the Candrapa's 'Benefit,' for things like 'handle this difficult diagram in this way,' examples are given. As mentioned before, this treatise of Candrapa is detailed in content but difficult to understand in language, and in Tibetan commentaries such as the Zha Ṭīka, there are few detailed descriptions of conclusions and diagrams. Therefore, I, from the beginning of the Candrapa's text,
Tibetan
འི་བསྡུ་བ་ཙམ་དང་། ཏི་དནྟའི་ཡན་ལག་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་སོགས་ཀྱི་གོ་དོན་རགས་ཙམ་ལས་བསླབ་མ་མྱོང་གཤིས། ཁ་སང་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོར་དགེ་བཤེས་ཆག་ཆོས་པའི་སྤྱན་སྔར་བསླབ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་གོ་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རགས་ཙམ་འབུལ་དུས་ཀྱང་། འགྲེལ་པ་དང་བསྟུན་ནས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བའི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཡིན་པ་འདྲ་ཞེས་ཀ་ལཱ་པ་སོགས་ནས་རིགས་འགྲེ་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་མཚོན་ན། ཀ་ལཱ་པར་འགོ་བརྩམས་ནས་ མཇུག་མ་རྫོགས་པའི་བར་ད་ལྟ་བ་འཇུག་བཞིན་པའི་དོན་ལ་ཝརྟ་མཱ་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་ཙནྡྲ་པར་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་ས་རསྨཻ་ལ་ཨ་ཏང་། ཨཱརྨ་ནེ་ལ་ཏ་ཞེས་སོགས་བརྡ་སྦྱོར་ཚུལ། དཔེར་ན་བརྟ་མཱ་ནའི་ས་རསྨཻའི་སྐྱེས་བུ་དང་པོའི་མང་ཚིག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སཙ྄་འཚེད་པའི་བྱིངས་ལ། ད་ལྟར་བ་ལ་ལཊའོ་ཞེས་པས་ལཊ། ཊ་ཡིག་ནི། ཊ་འགྲོ་བ་ཏང་རྣམས་ཀྱི་ཨེཏའོ་ཞེས་པའི་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ལའི་སྲོག་གི་ཨ་ནི། བིད་ལས་ལཊའི་ཡང་ནའོ་ཞེས་པའི་རྟགས་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིས། ལའི་ཏིཔྲ། ཏཔྲ། ཛྷི་ཞེས་པས་ལ་ཡིག་ཛྷི། ཨི་ཕྲལ། ཛྷ་ཡིག་ཛྷའི་ཨནྟའོ་ཞེས་པས་ཨནྟར་བསྒྱུར་ནས་ཨི་སྦྱར། ཀ་ལཱ་པར། ཨན་བི་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་པའི་དོད་འདིར། བྱེད་པ་པོ་ལ་ཤསྲའོ་ཞེས་པས་ཤས྄་བྱིན། ཤ྄་ཡིག་ནི། སིཏ་སྨོན་པའི་ལིང་མ་ཡིན་པའི་ཏིང་ཤིཏ་ལའོ་ཞེས་པའི་རྟགས་དོན་གྱིས་ཕྱིས་ནས་སྲོག་གི་ཨ་བཞག །ས་ཡིག་ནི་ཤཔྲ་བྷྱནའོའི་རྟགས་དོན་གྱིས་ཕྱིས་ཙ྄་ཡིག་ཨ་ལ་སྦྱར་བས། ས་ཙནྟི། འཚེད་བཞིན། ཞེས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཚུལ་སོགས་བརྡ་དང་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་རགས་ཙམ་ལས་རང་གིས་ཞིབ་ཏིག་སྦྱོང་མ་མྱོང་བ་དང་ཡུན་ཡང་ཐུང་བ་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་རི་མོ་འགྲོ་མི་འགྲོ་ནར་འདེད་ལྟ་བུའི་གཟིགས་ལོང་ཡང་མ་བྱུང་རུང་། སྔར་དབྱངས་ཅན་མ་སོགས་ལ་ཐུགས་བྱང་གཤིས་གཞུང་ཐུགས་ལ་བཟུང་ནས་འགྲེལ་པར་གཟིགས་རྒྱུན་མ་གཡེལ་བར་བསྐྱངས་ན་འགྲོ་བ་ཡོང་འགྲོའམ་སྙམ་དེ་ཁའི་ཞུ་འབུལ་ཞུས་པ་ལགས་རུང་། ད་ལམ་བསླབ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེར་ཇི་བཞིན་པ་མ་རྟོགས་འདུག་ཚུལ་ཕེབས་པ་རྫིང་མེད་ཡུར་ཆུའི་དཔེ་ལྟར་ཕྲན་བུ་རང་གིས་བསླབ་སྦྱོང་མ་མྱོང་གཤིས་སློབ་མ་ཐུགས་རབ་ཇི་ལྟར་ཆེའང་གནད་ཁྲོལ་བ་དཀའ་བ་ཆོས་ཉིད་ལགས་པ་དང་། དེ་ཕན་གྱི་སྐོར་སྒྲ་མདོ་འདིར་སྐབས་གཉིས་པའི་རྐང་པ་བཞི་པ་ནས་སྐབས་བཞི་པའི་རྐང་པ་བཞི་པའི་བར་རྐང་པ་དགུས་རྒྱས་པར་གསུངས་འདུག་ལགས་ནའང་། ཕྲན་བུས་སྔར་རི་མོ་མཐར་ཆགས་མ་བརྒྱབ་གཤིས་དེ་ཁྲོད་ནས་གཞུང་ཚི
Chinese
仅仅是收集，并且依靠蒂丹塔的支分论典，对于丁等词的意义只是粗略地学习过。昨天在大昭寺，在格西恰确巴尊者面前，像学习导师仁波切一样，粗略地陈述意义的理由时，也是结合注释，像这样有如此这般的修行方式，从迦拉巴等处类比结合。例如，从迦拉巴开始， 到未结束之间，对于正在进行的意义，旃陀罗派称之为瓦尔塔玛纳（藏文：ཝརྟ་མཱ་ན།，梵文天城体：वर्तमान，梵文罗马拟音：vartamāna，汉语字面意思：现在）。同样，萨拉斯麦是阿当，阿玛内是达等，是如此这般的表达方式。例如，以瓦尔塔玛纳的萨拉斯麦的第一人称复数为例，萨奇是烹饪的词根。现在时是拉特奥，所以是拉特。ཊ这个字母是ཊa行走的等的埃陶的标志，所以去除。拉的元音阿是维德的拉特的扬瑙的标志，所以去除。拉的蒂普拉，塔普拉，吉，所以拉字是吉，伊分开。吉字是吉的安陶，所以变成安塔，然后加上伊。在迦拉巴中，安比卡拉纳的替代是，对于作者，给予夏斯。夏字是西塔希望的非林伽的丁西塔劳的标志，所以去除，留下元音阿。萨字是夏普拉比亚瑙的标志，所以去除，将萨字加到阿上，所以是萨赞蒂，正在烹饪。像这样成立的方式等等，对于语言和仪轨的差别只是粗略地了解，自己没有详细学习过，而且时间也很短，对于所有这些，就像画图一样，是否可行也没有仔细观察。以前对妙音天女等很熟悉，心性善良，将根本经文记在心里，不间断地阅读注释，如果坚持下去，或许会有进步，虽然这样汇报了。但是，这次学习导师仁波切说没有如实理解，就像无池塘的水渠一样，因为自己没有学习过，所以无论学生多么聪明，也很难抓住要点，这是规律。从那以后，关于这方面的内容，在这部声明论中，从第二品的第四节到第四品的第四节，用九节详细地说明了。但是，因为我以前没有完整地画过图，所以对其中的经文
English
Merely collecting, and relying on the sub-commentary of Tiddanta, I have only learned the meaning of words like 'ting' in a rough manner. Yesterday, in the Great Temple, in front of Geshe Chakchopa, when presenting the reasons for the meaning in a rough manner like the Learning Instructor Rinpoche, I also combined the commentary, saying that this kind of thing seems to have such and such a way of practice, drawing analogies from Kalapa and others. For example, starting from Kalapa, Until it is not finished, the Chandras call the meaning of what is happening now 'vartamana' (Tibetan: ཝརྟ་མཱ་ན།, Sanskrit Devanagari: वर्तमान, Sanskrit Roman transliteration: vartamāna, Chinese literal meaning: present). Similarly, Sarasmai is Adang, Armane is Da, etc., are such and such ways of expression. For example, taking the first person plural of Vartamana's Sarasmai as an example, 'sach' is the root of cooking. The present tense is 'latao', so it is 'lat'. The letter ཊ is the sign of 'etao' of ཊa walking, etc., so it is removed. The vowel 'a' of 'la' is the sign of 'yangnao' of 'lat' of 'vid', so it is removed. 'Tipra', 'Tapra', 'Ji' of 'la', so the letter 'la' is 'Ji', 'i' is separated. The letter 'Ji' is 'antao' of 'Ji', so it becomes 'anta', and then 'i' is added. In Kalapa, the substitute for 'anbikarana' is, for the author, 'shas' is given. The letter 'sha' is the sign of 'tingshitao' of 'sita' wishing, which is not linga, so it is removed, leaving the vowel 'a'. The letter 'sa' is the sign of 'shaprabhyanao', so it is removed, and the letter 'sa' is added to 'a', so it is 'sachanti', cooking. The way it is established like this, etc., I only understand the differences between language and ritual in a rough manner, I have not studied it in detail myself, and the time is also very short, so I have not had the opportunity to carefully observe whether it is feasible like drawing a picture. Previously, I was familiar with Saraswati, etc., and had a good nature, kept the root text in mind, and constantly read the commentary without interruption. If I persisted, perhaps there would be progress, although I reported it in this way. However, this time, the Learning Instructor Rinpoche said that I did not understand it as it is, like a ditch without a pond. Because I have not studied it myself, it is difficult to grasp the key points no matter how smart the student is, which is the rule. Since then, regarding this aspect, in this statement treatise, from the fourth section of the second chapter to the fourth section of the fourth chapter, it is explained in detail in nine sections. However, because I have not drawn a complete picture before, the text in it