Tibetan
ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཐུན་མོང་པར་གྱུར་བའི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་བརྒྱད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་ནི། འདས་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་མཐར་གནས་སྙོམས་འཇུག་དགུའམ་ཐེག་གསུམ་སོ་སོའི་བསམ་གཏན་ནོ། །དེ་ཡང་ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང་། །དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དགེའི་བསམ་གཏན་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ས་མཚམས་ནི་ས་སྡེ་ལས་རིམ་པར། ལམ་མ་ཞུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལམ་ཞུགས་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་བཤད་དོ། །བསམ་གཏན་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི། གནས་གྲོགས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་འདུ་འཛི་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གཡེང་སྤང་ནས། དབེན་པར་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་མཉམ་བཞག་དང་ལྡན་པས་འདུག་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་དགེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་སེམས་གཏད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་གཡོ་བར་མཉམ་པར་བཞག་པས། ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་ལ་དེར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ས་བདུན་པ་ཚུན་ཆད་དུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡོད་ལ། དེ་ཕན་ཆད་དུ་མཉམ་རྗེས་ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་མེད་དེ། རྒྱུད་བླར། བྱ་བ་སྒྲུབ་ལ་རྟག་ཏུ་བློ། །མེ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་བ་དང་། །ཞི་བའི་བསམ་གཏན་སྙོམས་འཇུག་ལའང་། །རྟག་ཏུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སྤྲོས་པའི་སྣང་བ་ནུབ་སྟེ། ནང་དུ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཕྱིན་དྲུག་སོགས་དགེ་ཚོགས་སྒྲུབ་དུས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཆའམ་ཟད་པར་ཟིལ་གནོན་སོགས་དང་རྣམ་ཐར་གཟུངས་སྤོབས་རྒྱ་མཚོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་པའམ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་འདོད་དགུར་སྒྱུར་བའི་བཀོད་པས་གདུལ་བྱ་འདུལ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནོ། ། དྲུག་པ་ཤེས་རབ་ནི། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་སྤྱད། །ཅེས་པའི་དོན་ལ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། ཁྱད་ཆོས་བཞི་ལྡན་གྱི་ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སེམས་པ་དགེ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པའོ། །སྒྲ་དོན་ནི། པྲ་ཛྙཱ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ལས་ཤེས་རབ་སྟེ། ཉེར་བསྒྱུར་པྲ་སྔོན་མའི་ཛྙཱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ་རྟོགས་པ་ལའོ་ཞེས་པའི་བྱིངས་དོན་ལས། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའམ་རབ་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། རྟོགས་བྱའི་ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དམ་པ་ནི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དང་། དོན་ནི་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་ཤེས་རབ་བོ། །དབྱེ་ན། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཤེས་རབ་རྒྱས་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་སྟེ། །བསམ་པ་དང་ནི་གཉིས་པོ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལ་སྒོམ་པ་ཡང་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གསུམ་ལས། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི། གང་ལ་ཐོས་པ་བྱ་བའི་ཡུལ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་ནང་རིག་པ་དང་། དེ་དག་གི་གདུལ་བྱ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས། གཞན་དག་ཚར་གཅོད་པའི་རིག་པ་སྒྲ་ཚད་དང་། གཞན་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རིག་པ་བཟོ་གསོ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལའང་བསླབ་དགོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་མཁས་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་བཟུང་དང་། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་རྩོན་བྱ། །ཞེས་དང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་སློབ་པ། །དེ་ནི་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྣམས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ལ། དྲང་ངེས་དང་དགོངས་ལྡེམ་དགོངས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འཇལ་དགོས་ནའང་དེ་དག་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། འདིར་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་དཔྱོད་པ་གཅིག་དུ་བྲལ། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེ་ཟེགས་མ། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལ་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་དང་བཞི་ནི་ཡོད་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་སེལ་བའི་རིགས་པའོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་མིན་གཉིས་ཀའི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ལྔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་བྲལ་དབུ་མར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་གཅོད་ལུགས་ལ། རང་སྟོང་དང་། གཞན་སྟོང་གཉིས་ལས། རང་སྟོང་ནི། ཆོས་ཅན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་དག་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་མེད་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དོན་དམ
Chinese
与外道共同的色界禅定八种，以及超越世间的禅定，是指通过出世道所获得的尽所有定九种，或者三乘各自的禅定。对此，《楞伽经》中说：“孩童近行禅，义善分别禅，如来善妙禅。”这些的界限在《事部》中依次被解释为：未入道者的相续中的色界定，入道资粮位的定，以及见道以上的圣者的定。如何修习禅定的方式是：舍弃住所、道友、受用等喧嚣以及心的散乱，在寂静处，以跏趺坐的姿势安住于禅垫之上。“心系于所缘，莫令其散乱。”如是，将心专注于任何善妙的对境之上，不为分别念所动摇，安住于此，则能生起对境显现不灭，而于彼执著的分别念寂灭的禅定。从禅定中出定后，在七地之前，仍然存在着能取所取的执著，而七地之后，则无有入定与出定在体性上的差别。如《宝性论》中说：“行事常具慧，如火恒时燃，寂静禅定中，亦恒常入定。”如是修习，则能使戏论的显现隐没，于内获得由禅定所生的喜乐，是为于现法乐住之禅定。在修持六度等善法时，心专注于一境，或者修持尽所有、胜伏等，以及解脱、陀罗尼、无碍辩才之海等，是为成办功德之禅定。对于利益有情之事心专注于一境，或者以禅定的正行之心，以神通随意变化之加持来调伏所化众生，是为成办有情义利之禅定。 第六，智慧：修习听闻、思维、修习之甚深智慧。此句之义有三。本体是：具足四种特征，能够辨别诸法的殊胜智慧之心，是善且具有种子。词义是：从梵语“Prajñā”而来，意为智慧，是“ཉེར་བསྒྱུར(近，upa)”的前缀“པྲ(pra，前，先)”加上“ཛྙཱ(jñā，智，智慧)”包含在内。
English
The eight samadhi absorptions of the form realm that are common to non-Buddhists, and the transcendental meditation, refer to the nine ultimate samadhi absorptions attained through the transcendental path, or the meditations of each of the three vehicles. In this regard, the Lankavatara Sutra states, "Childlike practice meditation, meditation that distinguishes the meaning well, and the Tathagata's virtuous meditation." The boundaries of these are explained in the Discipline Section as the samadhi of the form realm in the continuum of those who have not entered the path, the samadhi of the accumulation stage of entering the path, and the samadhi of the noble ones beyond the path of seeing. The method of how to meditate is as follows: Abandoning the busyness of places, friends, enjoyments, etc., and the distractions of the mind, sit in a secluded place with the posture of full lotus and balanced posture. "Focus the mind on the object, do not let it be distracted." Like that, focusing the mind on any virtuous object and remaining unwavering by conceptual thoughts, the samadhi arises where the appearance of the object is not obstructed, and the conceptual thoughts of grasping at it are pacified. After rising from that samadhi, until the seventh ground, there is still attachment to the grasper and the grasped, but beyond that, there is no difference in the nature of samadhi and post-samadhi. As the Uttaratantra states, "Always wise in accomplishing actions, burning like fire, even in peaceful meditation, always entering into samadhi." By meditating in this way, the appearance of elaboration subsides, and the joy and bliss born from meditation are attained within, which is the meditation of dwelling in bliss in the present dharma. When practicing the six perfections and other virtuous accumulations, focusing the mind on one point, or practicing exhaustive suppression, etc., and liberation, dharani, ocean of eloquence, etc., is the meditation of accomplishing qualities. Focusing the mind on one point for the benefit of sentient beings, or taming those to be tamed with the power of transforming at will with the mind of the actual practice of meditation, is the meditation of accomplishing the benefit of sentient beings. Sixth, Wisdom: Practice the profound wisdom of listening, contemplating, and meditating. The meaning of this phrase has three aspects. The essence is: the mind of excellent wisdom that possesses four characteristics and is able to distinguish all dharmas, which is virtuous and possesses seeds. The meaning of the word is: from the Sanskrit word "Prajñā," meaning wisdom, is the prefix "pra (前，先)" of "ཉེར་བསྒྱུར(近，upa)" plus "ཛྙཱ(jñā，智，智慧)" contained within.
Chinese
从“知晓”或“领悟”的词源意义出发，就是完全领悟或完全理解。所要领悟的对境是胜义谛，其殊胜之处是圣者相续的等持智慧，意义是成为其行境，即领悟或理解它，因此是智慧。分类上，如龙树所说：“智慧增长的原因是听闻，如果有了思维和二者，那么禅修也会出现。”如是分为三种。听闻所生之智慧，对于听闻的对境，即佛陀的经论及其注释，是内明；为了引导这些所化众生，作为分支需要学习共同的明处；为了驳斥其他宗派的论点，需要学习声明和因明；为了引导其他众生，需要学习工巧明和医方明这二者，即需要学习四种明处，因为要获得一切智智的果位。如是说：“如果不精通五明处，即使是圣者也无法成就一切智智，因此为了驳斥他人、摄受他人以及自己通晓一切，要为此而努力。”又说：“王子们不学习的，那是什么也不存在。”特别是要彻底理解经论的意义，需要用直解、隐喻等方法来衡量，但这些需要在其他地方学习。这里所说的智慧是胜观，是胜义谛的真理，而确定它的理路有五大正理：对自性进行分析的离一多因，对因进行分析的金刚屑因，对果进行分析的有无生灭因，对因果二者进行分析的四句生灭因，这四种是破除有边增益的理路。因为依赖于他者，所以自性不成立，但也不是名言中不存在，因此断除有无二边的戏论是缘起的正理。如是，通过五大正理将一切法确定为离边的中观。其中，断除戏论的方式有自空和他空两种。自空是说，诸法显现的现象，仅仅是显现，从其各自的自性上来说是空性的，因此是否定存在的空性胜义。
English
Starting from the etymological meaning of "knowing" or "realizing," it means completely realizing or completely understanding. The object to be realized is the ultimate truth, and its excellence is the meditative wisdom of the noble ones' continuum. The meaning is to become its object of experience, that is, to realize or understand it, therefore it is wisdom. In terms of classification, as Nagarjuna said, "The cause of increasing wisdom is hearing, and if there is thinking and both, then meditation will also arise." Thus, it is divided into three. The wisdom arising from hearing, for the object of hearing, that is, the Buddha's scriptures and their commentaries, is inner science; in order to guide these disciples, as a branch, it is necessary to study the common fields of knowledge; in order to refute the arguments of other schools, it is necessary to study grammar and logic; in order to guide other beings, it is necessary to study crafts and medicine, that is, it is necessary to study the four fields of knowledge, because one must obtain the state of omniscience. As it is said, "If one does not master the five fields of knowledge, even the noble ones will not attain omniscience, therefore, in order to refute others, to subdue others, and to know everything oneself, one must strive for it." It is also said, "What the princes do not study, that does not exist anywhere." In particular, in order to thoroughly understand the meaning of the scriptures, it is necessary to measure them with methods such as direct interpretation and metaphor, but these need to be learned elsewhere. Here, wisdom is insight, it is the truth of ultimate reality, and the reasoning that establishes it has five great arguments: the analysis of essence is the absence of one and many, the analysis of cause is the diamond slivers, the analysis of effect is the arising and ceasing of existence and non-existence, the analysis of both cause and effect is the four-cornered arising and ceasing, these four are the reasoning that eliminates the extremes of imputation of existence. Because it depends on others, its own nature is not established, but it is not non-existent in convention, therefore, cutting off the proliferation of both existence and non-existence is the reasoning of dependent origination. Thus, through the five great arguments, all phenomena are established as the middle way free from extremes. Among them, there are two ways of cutting off proliferation: self-emptiness and other-emptiness. Self-emptiness is to say that the phenomena that appear, just as they appear, are empty of their own nature, therefore it is the ultimate truth of emptiness that negates existence.